Σύγχρονες νομισματικές καταστροφές

Η σύγχρονη νομισματική θεωρία (MMT), μια φαινομενικά νέα προσέγγιση στην οικονομική πολιτική, έχει γίνει θέμα συνεχούς συζήτησης, κερδίζοντας τη στήριξη από κορυφαίους προοδευτικούς Αμερικανούς, όπως ο υποψήφιος για την προεδρία Bernie Sanders και η Δημοκρατική εκπρόσωπος Alexandria Ocasio-Cortez. Ομως, οι λάτρεις της θεωρίας MMT πρέπει να λάβουν υπόψη τα διδάγματα που έχουν αποκτηθεί στη Λατινική Αμερική, όπου οι πολιτικές που βασίζονται σε παρόμοιες ιδέες κατέληξαν στην οικονομική καταστροφή. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της MMT, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα πρέπει να εκτυπώσει μεγάλα χρηματικά ποσά για τη χρηματοδότηση μαζικών έργων δημόσιας υποδομής, μαζί με ένα πρόγραμμα εγγύησης εργασίας που αποσκοπεί στην εξασφάλιση πλήρους απασχόλησης. Μια σημαντική αύξηση του χρέους του δημόσιου τομέα, υποστηρίζουν οι υποστηρικτές του MMT, δεν αποτελεί κίνδυνο για μια χώρα που μπορεί να δανειστεί στο δικό της νόμισμα, όπως μπορούν να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το MMT, ή κάποια εκδοχή του, έχει δοκιμαστεί σε αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Χιλή, η Αργεντινή, η Βραζιλία, ο Ισημερινός, η Νικαράγουα, το Περού και η Βενεζουέλα. Οι κυβερνήσεις τους – από τις οποίες σχεδόν όλες ήταν λαϊκιστικές – βασίστηκαν σε επιχειρήματα παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούν οι σημερινοί υποστηρικτές του MMT για να δικαιολογήσουν τεράστιες αυξήσεις στις δημόσιες δαπάνες που χρηματοδοτούνται από την κεντρική τράπεζα. Και όλα αυτά τα πειράματα οδήγησαν σε πληθωριστικό πληθωρισμό, τεράστιες υποτιμήσεις των νομισμάτων και πτωτική πτώση των πραγματικών μισθών.

Οταν η ζήτηση για χρήματα καταρρέει, οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό μεγεθύνονται και αναπτύσσεται ένας φαύλος κύκλος. Μια σοβαρή συνέπεια είναι ότι το νόμισμα υποτιμάται ταχέως στις διεθνείς αγορές. Οι υποστηρικτές του MMT αγνοούν βολικά το απλό γεγονός ότι η ζήτηση για τοπικό νόμισμα μειώνεται δραστικά όταν πέφτει η αξία του. Αυτή είναι ίσως μια από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της θεωρίας και αυτή που την καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνη για οποιαδήποτε χώρα να εφαρμόσει. Η εμπειρία της Λατινικής Αμερικής πρέπει να χρησιμεύσει ως μια σαφής προειδοποίηση για τους υποστηρικτές του MMT. Σε πολλές χώρες και σε πολύ διαφορετικές χρονικές στιγμές, η δημοσιονομική επέκταση που επιχειρήθηκε από το τύπωμα χρήματος οδήγησε σε ανεξέλεγκτη απώλεια οικονομικής σταθερότητας.

Ο Σεμπάστιαν Εντουαρντς είναι καθηγητής Διεθνών
Οικονομικών στην Anderson Graduate School
of Management του UCLA