Το πακέτο Τσίπρα έκλεισε την πόρτα των αγορών

Η πόρτα των αγορών έκλεισε και πάλι για το ελληνικό Δημόσιο μετά τους επικίνδυνους προεκλογικούς χειρισμούς της κυβέρνησης με το πακέτο παροχών και ιδίως την απόπειρα μονομερούς τροποποίησης της συμφωνίας αναφορικά με το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, κινήσεις τις οποίες αποδοκίμασε με σαφήνεια το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Τρεις αξιωματούχοι των θεσμών εξέφρασαν «ανησυχία» με δηλώσεις τους στο Reuters, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο οι εξελίξεις να μη συζητηθούν στις 16 Μαΐου αλλά στο Eurogroup του Ιουνίου, μετά την πάροδο των ευρωεκλογών…

Ο επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ στην Αθήνα Πίτερ Ντόλμαν, από την άλλη πλευρά, δεν μάσησε τα λόγια του. Προειδοποίησε πως «οι κινήσεις που βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες βρίσκονται στην αντίθετη κατεύθυνση» σε σχέση με τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, επισημοποιώντας την αντίδραση του Ταμείου τόσο στο πακέτο Τσίπρα όσο και στην καθιέρωση νέων σχημάτων ρύθμισης οφειλών σε έως 120 δόσεις.

Ο ΟΔΔΗΧ είναι γνωστό πως προγραμμάτιζε νέα έκδοση ομολόγων μετά το Πάσχα. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πλέον πως ένα τέτοιο σενάριο έχει κλειδωθεί στο συρτάρι, ενώ χρηματιστηριακές εταιρείες στις αναλύσεις τους σημειώνουν την υψηλή μεταβλητότητα και τις πιέσεις οι οποίες έκαναν δυναμική επανεμφάνιση μετά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, σε συνδυασμό με τις εμπορικές εντάσεις στο διεθνές σκηνικό. Εκτιμούν δε πως το καθοδικό κανάλι θα έχει διάρκεια.

Χθες, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά ακυρώνοντας μέσα σε μόλις δύο ημέρες – μετά τις ανακοινώσεις Τσίπρα – τα κέρδη αρκετών εβδομάδων, ενώ στο Χρηματιστήριο εκδηλώθηκαν για δεύτερη ημέρα έντονες πιέσεις, με τον γενικό δείκτη να χάνει το οχυρό των 740 μονάδων.

Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου επανήλθε πάνω από το 3,5%, όταν είχε υποχωρήσει λίγο πριν από το Πάσχα έως και το 3,28%, μετά την επικύρωση της απόφασης πρόωρης αποπληρωμής μέρους των δανείων του ΔΝΤ. «Ο,τι χτίζεται με κόπο, αποδεικνύεται πως μπορεί να γκρεμιστεί πολύ γρήγορα» σημειώνει με εμφανή ανησυχία εγχώριος τραπεζικός παράγοντας.

Κόντρα στις προσεκτικές αντιδράσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, υπό την προοπτική της ευρωκάλπης, ο Πίτερ Ντόλμαν χωρίς να «μασήσει» τα λόγια του, στο πλαίσιο συνεδρίου του Οικονομικού Επιμελητηρίου, κάλεσε την κυβέρνηση να επικεντρωθεί στη μεγάλη και ανολοκλήρωτη, όπως είπε, ατζέντα των μεταρρυθμίσεων βγάζοντας με σαφήνεια «κόκκινη κάρτα» σε ρυθμίσεις οφειλών σε 120 δόσεις, πακέτα παροχών χωρίς αναπτυξιακό χαρακτήρα και ακύρωση της προνομοθετημένης μείωσης του αφορολογήτου.

Αφού περιέγραψε τις προκλήσεις με τις οποίες εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη η ελληνική οικονομία, ξεχωρίζοντας ιδιαίτερα τις αδυναμίες του τραπεζικού συστήματος, την αδύναμη ανάπτυξη και την προοπτική συρρίκνωσης του εργατικού δυναμικού κατά 40% έως το 2070, τόνισε πως κατά την εκτίμηση του ΔΝΤ δύο παρεμβάσεις έχουν χαρακτήρα επείγοντος:

1. Καλύτερο μείγμα δημοσιονομικής πολιτικής καθώς οι φορολογικοί συντελεστές είναι πολύ υψηλοί και οι κοινωνικές δαπάνες πολύ χαμηλές, με καταστροφικά αποτελέσματα για την ανάπτυξη, τη φορολογική συμμόρφωση και την κοινωνική συνοχή.

2. Λήψη προληπτικών μέτρων έναντι ενδεχόμενων αποφάσεων του ΣτΕ για αναδρομικά που μπορεί να κοστίσουν έως και 9 δισ. ευρώ.

Δεδομένων των περιορισμών στα πρωτογενή πλεονάσματα, υποστήριξε ο Ντόλμαν, για να απελευθερωθεί δημοσιονομικός χώρος, η Ελλάδα θα πρέπει να αυξήσει τη φορολογική βάση. «Δυστυχώς οι τελευταίες ανακοινώσεις δείχνουν κίνηση σε αντίθετη κατεύθυνση, με συνέχιση της εξαίρεσης ενός στους δύο φορολογουμένους από την πληρωμή φόρου εισοδήματος, βάζοντας παράλληλα σε κίνδυνο τη μελλοντική φορολογική συμμόρφωση». Στο σημείο αυτό υπενθύμισε ότι από το 1997 έως και το 2015 είχαν τεθεί σε εφαρμογή 50 ρυθμίσεις οφειλών ή περίπου τρεις κάθε χρόνο…

Οσον αφορά την έξοδο στις αγορές, η παρατήρηση Ντόλμαν μόνο τυχαία δεν κρίνεται. Σημείωσε πως, παρά τις πρόσφατες εξόδους, το spread των ελληνικών ομολόγων, η απόσταση δηλαδή που χωρίζει τις αποδόσεις τους έναντι των αντίστοιχων γερμανικών, παραμένει το υψηλότερο της ευρωζώνης και βρίσκεται σήμερα στα επίπεδα των αρχών του 2018. Αυτό αντικατοπτρίζει το ρίσκο της χώρας, τόνισε.

Και σε βάθος χρόνου, το σκηνικό δεν είναι ρόδινο. Ο Ζολτ Ντάρβας από το Ινστιτούτο Bruegel προειδοποίησε πως η ανάκτηση της πρόσβασης στις αγορές μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρη, τονίζοντας ότι τα ρίσκα σε ορίζοντα 2-3 ετών είναι μεγάλα, συναρτώντας τα κυρίως με τις αδυναμίες του ρυθμού ανάπτυξης υπό καθεστώς έλλειψης επενδύσεων.