Ο Ελληνας με τα «χρυσά» κλικ

Ενα ζευγάρι παιδικά ποδαράκια φορώντας πολύχρωμο κολάν και αθλητικά παπούτσια κατέγραφαν με τον πιο άγριο τρόπο την απελπισμένη προσπάθεια της Andrea Nicole Arita από την Ονδούρα, να περάσει μέσα από μια τρύπα κάτω από το τείχος, στα σύνορα ΗΠΑ – Μεξικού στην Τιχουάνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2018. Δεν είναι η μοναδική φωτογραφία που έκανε τον γύρο του κόσμου και ακτινογραφούσε την κρίση στο Μεξικό. Είναι όμως μια από εκείνες που χάρισαν στον φωτογράφο Αλκη Κωνσταντινίδη το δεύτερο Πούλιτζερ, ως μέλους της φωτογραφικής ομάδας του Reuters, η οποία κάλυψε την προσφυγική κρίση σε αυτό το σημείο της Αμερικής.

Η πρώτη πολυπόθητη διάκριση είχε έρθει για τον 35χρονο έλληνα φωτογράφο το 2016, στην κατηγορία Εκτακτη Επικαιρότητα για την καταγραφή του στο Προσφυγικό σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, μαζί με τον σπουδαίο Γιάννη Μπεχράκη και τον Αλέξανδρο Αβραμίδη.

Για ν’ αναζητήσει κανείς τη στιγμή που έγινε το κλικ για τον κόσμο της φωτογραφίας στον Αλκη Κωνσταντινίδη, θα πρέπει ν’ ακολουθήσει τη γραμμή της ζωή του προς τα πίσω και να σταθεί στη Θεσσαλονίκη, τη γενέθλια πόλη του. Μέχρι τα δέκα του χρόνια έζησε στην Τούμπα. Η αγαπημένη του διαδρομή ήταν από το σπίτι του προς το σχολείο, το οποίο βρισκόταν δίπλα στο εγκαταλελειμμένο κλωστοϋφαντουργείο της Υφανέτ – είχε μετατραπεί σε παιδότοπο για την πιτσιρικαρία της περιοχής. Η εικόνα που έχει μείνει στο μυαλό του από εκείνη την περίοδο της ζωής του είναι όταν διέσχιζε το ρέμα με το τρεχούμενο νερό, το οποίο ξεκινούσε από τον Χορτιάτη και κατέληγε στο κλωστοϋφαντουργείο.

Λίγο πριν επιστρέψουν στο σπίτι, σταματούσε με τους συμμαθητές του να πιουν νερό. Οι ανέμελες ευτυχισμένες παιδικές μέρες μετά τα δέκα του χρόνια γράφονται στην περιοχή της Θέρμης (κοντά στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης) όπου μετακομίζει η οικογένειά του, αναζητώντας μια πιο ήσυχη ζωή, μακριά από το πολύβουο κέντρο της μεγαλούπολης. Καινούργιο σχολείο, συμμαθητές και νέες παρέες. Τότε έχτισε την πολύτιμη σχέση με τους τρεις κολλητούς του φίλους, με τους οποίους διατηρεί άρρηκτους δεσμούς ακόμη και σήμερα.

Κάπου ανάμεσα στα παιχνίδια στις αλάνες, την αθωότητα και την ανεμελιά αρχίζει ν’ αποκαλύπτεται ο κόσμος της φωτογραφίας, αφού ο πατέρας του ήταν εραστής του είδους. Ο Αλκης Κωνσταντινίδης μάζευε κάμποσο καιρό για το χαρτζιλίκι του για να αποκτήσει τον πρώτο σκοτεινό του θάλαμο. Η τρέλα και η αγάπη για τη φωτογραφία είχαν αρχίζει να απλώνουν ρίζες μέσα του, χωρίς εκείνος να υποψιάζεται το παραμικρό.

Προτεραιότητά του ήταν η εισαγωγή του στο Πανεπιστήμιο. Αξιοποιώντας την έφεσή του στις ξένες γλώσσες δίνει εξετάσεις για τη Γαλλική Φιλολογία από την οποία αποφοίτησε με κάποια μικρή καθυστέρηση. Είχε δώσει λίγο περισσότερο χώρο ως φοιτητής στα ταξίδια και τη φωτογραφία. Ακόμη όμως δεν είχε καμία βεβαιότητα μέσα του, όση γοητεία και αν ασκούσε αυτή η τέχνη πάνω του, ότι θα γινόταν το επάγγελμά του. Μέχρι τη στιγμή που κράτησε στα χέρια του ένα περιοδικό το οποίο φιλοξενούσε μια σειρά φωτογραφιών του Γιάννη Μπεχράκη από το Κόσοβο. Μαγεύτηκε από τις στιγμές που απαθανάτισε ο σπουδαίος φωτογράφος. Μία όμως κατάφερε να κρατήσει το βλέμμα του λίγο περισσότερο. Ηταν μια ασπρόμαυρη εικόνα που αποτύπωνε την πομπή μιας κηδείας. Συγγενείς πίσω από ένα συρματόπλεγμα οδηγούσαν στην τελευταία του κατοικία το αγαπημένο τους πρόσωπο. Η ένταση, ο βουβός πόνος και η αγριότητα του πολέμου στο κλικ του Γιάννη Μπεχράκη, διέγειρε τη βαθιά επιθυμία του Αλκη Κωνσταντινίδη για να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο.

Μετά το τέλος των σπουδών του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και την απόκτηση του πτυχίου από τη Γαλλική Φιλολογία το 2009, αποφασίζει να κατέβει στην Αθήνα. Ενα απόγευμα κάθισε σε ένα καφέ στην Κολοκοτρώνη, για να περάσει η ώρα μέχρι να επισκευαστεί το κινητό του. Τότε γνωρίζει τον φωτογράφο του ΑΠΕ Γιάννη Κολεσίδη, ο οποίος του δίνει τις πρώτες συμβουλές και του δείχνει έπειτα από λίγο καιρό τον δρόμο για τη συνεργασία του ΑΠΕ. Ηταν η εποχή που η Ελλάδα είχε στρέψει το βλέμμα του πλανήτη πάνω της, λόγω της οικονομικής κρίσης. Πορείες, διαδηλώσεις και μαζικές κινητοποιήσεις έδωσαν άφθονο υλικό για φωτογραφικά καρέ. Από εκείνα που ξεχώρισαν ήταν του Αλκη Κωνσταντινίδη. Ο Γιάννης Μπεχάκης ως επικεφαλής της ομάδας των φωτογράφων στο Reuters  εντόπισε τον τρόπο και τη ματιά που διέθετε ο νεαρός φωτορεπόρτερ.

Το 2014, μετά τη διόγκωση του προσφυγικού ζητήματος και τον μεγάλο όγκο των μετακινήσεων, οι ανάγκες στο καταξιωμένο πρακτορείο ειδήσεων μεγάλωσαν. Ηταν η στιγμή που το παράθυρο συνεργασίας με το Reuters άνοιξε για τον Αλκη Κωνσταντινίδη. Η απάντηση στην πρόταση εκείνου που τον ενέπνευσε για να μπει στον κόσμο της φωτογραφίας ήταν άμεση, αν και τα χρήματα ήταν σαφώς λιγότερα. Αλλά ποτέ δεν τον απασχόλησε αυτό. Ούτε και οι διακρίσεις. Το πρώτο Πούλιτζερ ο Αλκης Κωνσταντινίδης το έχει ακόμη κλεισμένο στην ντουλάπα του. Η αγωνία και το ενδιαφέρον του τώρα εστιάζονται στο επόμενό του ταξίδι στη Βουλγαρία. Θα απαθανατίσει μαζί με τον εκεί συνεργάτη του πρακτορείου την επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου, από τις 5 έως τις 7 Μαΐου. Η απονομή του νέου Πούλιτζερ θα γίνει στη Νέα Υόρκη στο τέλος του ίδιου μήνα. Το πιθανότερο είναι να βρει θέση δίπλα στο πρώτο. Τα γεγονότα τρέχουν και πρέπει να τα αφηγηθεί με τον φακό του…