Εσβησε καπνίζοντας μέχρι {LF}το τέλος

Αρχές Μαΐου του 1992 ο Γιώργος Γεννηματάς νοσηλεύεται στο δωμάτιο 1536 του ογκολογικού νοσοκομείου Μεμόριαλ της Ν. Υόρκης, επειτα από ένα βαρύ χειρουργείο αφαίρεσης καρκινικών όγκων από τους πνεύμονές του.

Την επέμβαση έχει κάνει ο παγκοσμίου φήμης αμερικανός χειρουργός Γκίνσμπεργκ, ο οποίος ζητεί ένα και μόνο πράγμα από τον Γεννηματά: «Σε παρακαλώ να μην ξαναβάλεις στο στόμα σου τσιγάρο. Αν συνεχίσεις να καπνίζεις, ο καρκίνος θα επιστρέψει πιο άγριος. Σου το ζητώ και σαν προσωπική χάρη. Εντάξει Γιώργο;».

«Εντάξει, γιατρέ μου. Μην ανησυχείς…».

«Το ξέρω ότι με σκοτώνει καθημερινά αλλά το συνεχίζω γιατί το χρειάζομαι» έλεγε σε φίλους και συγγενείς κάθε φορά που του γκρινιάζαμε γι’ αυτή την ολέθρια υποταγή του στο δηλητήριο που τον οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στον θάνατο.

Ολοι εμείς που γνωρίζαμε τη σιδερένια θέληση του Γεννηματά και την απίστευτη δύναμη της ψυχής του, αναρωτιόμαστε γιατί αυτό το «θηρίο» δεν μπορούσε να απελευθερωθεί από τα δεσμά του τσιγάρου, ενώ γνώριζε πως καπνίζοντας έτρεχε με σπασμένα φρένα προς το τέλος του.

Είχε άραγε κουραστεί από τις θεραπείες στα νοσοκομεία; Είχε αφεθεί στο αναπόφευκτο κρατώντας – όσο θα άντεχε – αυτή την καθημερινή του και ίσως μοναδική του απόλαυση; Ή μήπως προκαλούσε έτσι το τέλος του για να είναι συνεπής στο ραντεβού του με τη λατρεμένη του Κάκια, που ενάμιση χρόνο μετά το Μεμόριαλ έχασε τη δική της μάχη με τον καρκίνο;

Δεν μας έδωσε ποτέ απάντηση στα ερωτήματά μας. Κι ας ένιωθε μερικές φορές ντροπή γι’ αυτή του την αδυναμία, όπως μου είχε εκμυστηρευθεί σε συζήτηση που είχα μαζί του για το θέμα: «Ξέρεις ποιες ήταν για εμένα οι πιο δύσκολες συνεδριάσεις των υπουργών Υγείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Οταν μιλούσαμε για καμπάνιες και μέτρα για την αντιμετώπιση του καπνίσματος. Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν κάπνιζε, εγώ ήμουν ο μόνος καπνιστής εκεί μέσα. Η χειρότερη μου στιγμή ήταν όταν, προβάλλοντας δήθεν μια συχνοουρία από την οποία έπασχα, έβγαινα από τη αίθουσα, κλεινόμουν στην τουαλέτα, τραβούσα μερικές ρουφηξιές και επέστρεφα γεμάτος ενοχές γι’ αυτό που έκανα».

Τον έλιωνε ο καρκίνος, είχε μείνει ο μισός, βρισκόμαστε πια λίγες εβδομάδες πριν από το τέλος του και ο Γεννηματάς κάπνιζε σαν φουγάρο έχοντας και όλες τις ευθύνες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Πόσο να αντέξει….

Ενα αναμμένο τσιγάρο κι ένας γάμος ήταν οι αφορμές για να διαγνωστεί ο καρκίνος και να ξεκινήσει τη μάχη για τη ζωή του.

Στις 26 Δεκεμβρίου του ’91 ο Γεννηματάς πάει στη Θεσσαλονίκη για να παντρέψει τον φίλο του εκδότη Μπαρμπουνάκη. Καθ’ όλη τη διάρκεια της τελετής και μετά βήχει συνεχώς, γεγονός που κάνει τον φίλο του να του πει: «Γιώργο, δεν μου αρέσει καθόλου αυτός ο βήχας. Θέλω αύριο να κάνεις εξετάσεις».

Και τις έκανε. Και έτσι βρήκαν «εγκατεστημένο» στους πνεύμονές του τον καρκίνο.

«Είναι ευκαιρία να κόψετε το ρημάδι το τσιγάρο, κύριε υπουργέ» του είπε κάποια στιγμή ο γιατρός που τον εξέτασε.

Μα ο Γεννηματάς ένιωθε φριχτά όταν έπρεπε να πει ακόμη και τα κατά συνθήκη ψέματα, γι’ αυτό και του απάντησε: «Αποφεύγω, φίλε μου, να δίνω μεγάλες υποσχέσεις».

Εμεινε μισός όταν έφυγε η Κάκια

Μισός άνθρωπος έμεινε ο Γεννηματάς όταν έχασε τη γυναίκα του, την Κάκια, από καρκίνο τον Σεπτέμβριο του 1993. Σχεδόν από παιδιά ήταν μαζί. Οταν γνωρίστηκαν στο Νημποριό της Σύμης το 1955, εκείνος στα 16 του μελετούσε για τις εισαγωγικές εξετάσεις προκειμένου να μπει στο Πολυτεχνείο κι εκείνη ήταν 15χρονη μαθήτρια Γυμνασίου.

Ερωτεύθηκαν με την πρώτη ματιά, σπούδασαν, παντρεύτηκαν, έκαναν δύο υπέροχα κορίτσια, τη Φώφη και τη Μαίρη, έζησαν πίκρες και χαρές, ήταν η συνέχεια και το συμπλήρωμα ο ένας του άλλου, μέχρι που η Κάκια έφυγε για τη γειτονιά των αγγέλων.

Σε αυτά τα 38 χρόνια που έζησαν μαζί τούς ένωσε μια αγάπη που δεν εκφραζόταν με κραυγαλέες κινήσεις αλλά με μία ιδιαίτερη αισθαντικότητα και τρυφερότητα.

Ανοιξη του ’92 τους κάλεσα σπίτι μου στο Φάληρο να φάμε μαζί ένα ηλιόλουστο κυριακάτικο μεσημέρι για να τους ζητήσουμε, η Μαρία κι εγώ, να γίνουν οι κουμπάροι μας το Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου.

Δέχθηκαν με χαρά την πρότασή μας. Η Κάκια ήδη υπέφερε από δυνατούς πόνους στα κόκκαλά της από μία ακόμη μετάσταση του καρκίνου στα οστά, αλλά δεν ήθελε να δείξει στον Γιώργο ότι πονάει για να μην τον στενοχωρήσει.

Την ώρα που ο Γεννηματάς σηκώθηκε από το τραπέζι για να πάει στη τουαλέτα, η Κάκια βρήκε ευκαιρία και ψιθυριστά μου ζήτησε να βάλω ένα μαξιλάρι στην καρέκλα που καθόταν γιατί οι πόνοι είχαν γίνει αφόρητοι στο σώμα της.

– «Μόνο κάνε γρήγορα Κώστα. Δεν χρειάζεται να το δει ο Γιώργος», μου είπε με αγωνία.

Αυτή ήταν η Κάκια! Και τόση η αγάπη για τον άνθρωπό της. Γι’ αυτό κι εκείνος δεν μπόρεσε να ξεπεράσει ποτέ την απουσία της. Γι’ αυτό πάντα στις δύσκολες ή στις λίγες καλές στιγμές μετά τον θάνατό της, ο Γεννηματάς μου έλεγε: «Μου λείπει η Κάκια, μου λείπει το να μοιραστώ μαζί της τη χαρά ή τη λύπη μου, τα προβλήματά μου και τις σκέψεις μου».

Η αυτοκριτική δεν είναι κολυμβήθρα του Σιλωάμ

Ενας σπάνιος τρυφερός άνθρωπος, ένας μεγάλος πολιτικός οραματιστής και ένας φανατικός εραστής της αλήθειας ήταν ο Γιώργος Γεννηματάς.

Αυτό το τρισυπόστατο του Γεννηματά αποκαλύπτεται μέσα από τα λόγια του, που έχω καταγράψει στα χρόνια που ήμουν κοντά του ως δημοσιογράφος των «ΝΕΩΝ»:

«Η Νέα Δημοκρατία είναι επικίνδυνη για τον τόπο. Γιατί αυτοί δεν είναι δεξιοί, είναι αδέξιοι», κάνει μία δήλωση που θα μείνει στην ιστορία, τον Νοέμβριο του 1991, όταν η τότε κυβέρνηση της ΝΔ έχει συμπληρώσει 1,5 χρόνο ζωής.

«Η αυτοκριτική δεν είναι κολυμβήθρα του Σιλωάμ», λέει για όσους νομίζουν ότι κάνοντας αυτοκριτική σβήνουν λάθη και ευθύνες.

«Στα εθνικά μας θέματα δεν είναι η μοιρολατρία που οδηγεί τα πράγματα σε αδιέξοδο. Είναι που δεν αντιδρούμε, δεν σχεδιάζουμε, δεν προβλέπουμε», επισημαίνει σε μία δήλωση, δυστυχώς, διαχρονική.

«Εγώ πιστεύω στη νεολαία. Οταν οι νέοι άνθρωποι οργανώνονται τότε συνεργάζονται, συσκέπτονται, σκέπτονται και όταν σκέπτονται, σταματάνε να χειροκροτούν στις επετείους και αναζητούν τους υπαιτίους», δεν διστάζει να πει τα πράγματα με το όνομά τους.

«Οι οπαδοί μας, οι φίλοι μας, οι σύντροφοί μας ήταν και θα είναι όχι αχθοφόροι πλαστικών σημαιών, αλλά σημαιοφόροι αξιών», αναφέρεται στους φίλους του ΠΑΣΟΚ.

Και για τα οράματά του, εκείνα που έμελλε να μείνουν μισά μετά τον πρόωρο χαμό του, αλλά συνεχίζουν να εμπνέουν και να αποτελούν φάρο για τη δημοκρατική παράταξη, λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ»: «Δεν έχω ολοκληρώσει τη πολιτική μου πορεία. Δεν έχω ολοκληρώσει το μεγάλο όραμα της Αλλαγής. Δεν έχω ολοκληρώσει τα μεγάλα οράματα του ελληνικού λαού. Απεχθάνομαι την υποκρισία. Με ενθουσιάζει ο αγώνας. Με φοβίζει το άγνωστο. Με μελαγχολεί η μοναξιά. Το μεγάλο μου όνειρο είναι μία ανθρώπινη κοινωνία».

«Είδε» τα προβλήµατα της Τουρκίας 36 χρόνια πριν

Δεν ήταν προφήτης ο Γεννηματάς. Μελετούσε όμως για πολλές ώρες την ημέρα και τη νύχτα τις διεθνείς εξελίξεις που αφορούσαν κυρίως την Ελλάδα και τις κινήσεις της Τουρκίας. Και στις 24-3-92, μου λέει σε συνέντευξή του: «Παρά τα οικονομικά αδιέξοδα της χώρας μας η Τουρκία έχει τεράστια συγκριτικά μειονεκτήματα απέναντί μας στην οικονομία. Κάνει επεκτατική οικονομική πολιτική σε αντίθεση με το εσωτερικό της οικονομικό μέτωπο. Αυτή η πολιτική μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό κραχ. Ούτε έχει έναν επιχειρηματικό κόσμο της εμβέλειας που έχει ο Ελληνισμός. Σε μας υπάρχουν φυσικά πρόσωπα και επιχειρηματικοί όμιλοι π.χ. Βαρδινογιάννης, Λάτσης, Λιβανός, Σπανός και πολλοί άλλοι, που θα μπορούσαν να παίξουν ρόλο εθνικού κεφαλαίου. Μπορούν σήμερα να κάνουν επενδύσεις στην περιοχή των Βαλκανίων με την εγγύηση του ελληνικού κράτους και όλων των πολιτικών φορέων».

Το προσωπικό του αυτό όραμα ο Γιώργος Γεννηματάς προσπάθησε να το κάνει πραγματικότητα, ανοίγοντας διάλογο με οικονομικούς παράγοντες της Ελλάδας, αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος και δεν κατάφερε να το ολοκληρώσει.

Στην ίδια συνέντευξη, κάνει μία πρόβλεψη που επαληθεύεται απόλυτα σήμερα, 36 χρόνια μετά, αποδεικνύοντας τη διορατικότητα, τη γνώση και την κρίση του πολιτικού ανδρός: «Η Τουρκία πράγματι σήμερα είναι αναβαθμισμένη. Δεν συμμερίζομαι όμως την άποψη ότι η Τουρκία συνεχώς θα αναβαθμίζεται. Πιστεύω ότι η Τουρκία πέρα από τα οικονομικά προβλήματα που θα έχει μελλοντικά – και γι’ αυτό επιχειρεί εναγωνίως να συνδεθεί με την Ευρώπη – θα αντιμετωπίσει σύντομα και γεωπολιτικά προβλήματα».

Μια δημοσιογραφική «τραγωδία» στο Μανχάταν

«Πώς μπορεί ένας έλληνας δημοσιογράφος να πάθει εγκεφαλικό επεισόδιο τρέχοντας στους δρόμους της Νέας Υόρκης έχοντας στο μαγνητόφωνό του τη “συνέντευξη της χρονιάς”;», θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της ιστορίας.

Η απάντηση βρίσκεται στο «δράμα» που βίωσα αμέσως μετά τη συνέντευξη που έκανα στον Γεννηματά για «ΤΑ ΝΕΑ», όταν νοσηλευόταν στο Μεμόριαλ της Νέας Υόρκης.

Οταν με ειδοποίησε να πάω στη Νέα Υόρκη για να μου μιλήσει, μαζί με τον αείμνηστο διευθυντή των «ΝΕΩΝ» Λέοντα Καραπαναγιώτη, σχεδιάσαμε τη δημοσιογραφική αποστολή με στόχο να επιστρέψω αμέσως στην Αθήνα για να τη δημοσιεύσουμε στη εφημερίδα το συντομότερο δυνατό.

Η «επιχείρηση Μεμόριαλ» στήθηκε με ακρίβεια δευτερολέπτου. Αναχώρηση με το πρώτο αεροπλάνο της ΟΑ που πήγαινε στη Νέα Υόρκη, άφιξη στο αεροδρόμιο JFK, μετάβαση με το πρώτο ταξί που θα έβρισκα μπροστά μου στο νοσοκομείο, λήψη της συνέντευξης και άμεση επιστροφή στο αεροδρόμιο με το ίδιο ταξί που θα με περίμενε έξω από το νοσοκομείο. Το ταξίδι μου προς Αθήνα θα γινόταν με το ίδιο αεροπλάνο της Ολυμπιακής, που όπως μου είχε πει ο πιλότος του, παρέμενε τουλάχιστον για 4 ώρες στο αεροδρόμιο για ανεφοδιασμό, επιβίβαση κ.λπ. Θα έπαιζα με τα δευτερόλεπτα.

Ολα πήγαν βάσει του σχεδίου. Η συνέντευξη με τον Γεννηματά ολοκληρώθηκε στον επιθυμητό χρόνο κι εγώ άρπαξα το δημοσιογραφικό μαγνητόφωνο στο οποίο την είχα καταγράψει και όρμησα στο κίτρινο ταξί που με περίμενε έξω από το νοσοκομείο ουρλιάζοντας στον ινδό οδηγό του «όσο πιο γρήγορα μπορείς στο JFK και θα έχεις 10 δολάρια παραπάνω από ό,τι γράψει το ρολόι σου».

Με την ψυχή στο στόμα για να προλάβω το αεροπλάνο της επιστροφής, ήδη ζαλισμένος από το τζετ λαγκ, άυπνος αλλά πανευτυχής που έφερνα μια σπουδαία αποκλειστικότητα στα «ΝΕΑ», ανυπομονούσα να ακούσω τη συνέντευξη και να σχεδιάσω το γράψιμό της. Εβγαλα λοιπόν το μαγνητόφωνο από την τσάντα μου και εκεί στο πίσω κάθισμα του αμερικανικού ταξί, πάτησα το play.

Λίγη ώρα αργότερα, ένιωσα το απότομο φρενάρισμα του αυτοκινήτου, άκουσα τον οδηγό να μού φωνάζει «φτάσαμε», αναζήτησα βιαστικά τα χρήματα για να πληρώσω, αποβιβάστηκα κι έτρεξα προς το γκισέ της Ολυμπιακής για να τσεκάρω το εισιτήριό μου. Εβαλα το χέρι μου στην τσάντα για να πάρω το διαβατήριό μου κι ένιωσα το έδαφος να φεύγει κάτω από τα πόδια μου. Το μαγνητόφωνο με την πολυπόθητη συνέντευξη Γεννηματά δεν ήταν εκεί!

Μέσα στη ζαλάδα μου, την κούραση και την ένταση του ταξιδιού, το είχα αφήσει πίσω μου, μέσα στο ταξί, ένα από τα 100.000 που κυκλοφορούν στη Νέα Υόρκη! Αλαφιασμένος βγήκα έξω από το αεροδρόμιο μήπως προλάβω τον ινδό οδηγό, αλλά το μόνο που αντίκρισα ήταν μια κίτρινη θάλασσα από πανομοιότυπα αυτοκίνητα.

Κάπου εκεί αισθάνθηκα το εγκεφαλικό επεισόδιο να με πλησιάζει. Πώς θα μπορούσα να γυρίσω στην εφημερίδα χωρίς τη συνέντευξη του Γεννηματά την οποία ήδη είχαν αναγγείλει «ΤΑ ΝΕΑ» για τη επόμενη μέρα; Τι θα έλεγα στον Καραπαναγιώτη; Οτι ξέχασα το μαγνητόφωνο μέσα στο ταξί; Η απόλυτη ξεφτίλα. Τι θα έλεγα στον Γιώργο που με τίμησε με την εμπιστοσύνη του επιλέγοντας εμένα για να μιλήσει; Καταστροφή!

Η απόφαση ήταν μονόδρομος. Δεν θα έλεγα τίποτα σε κανέναν! Και θα έγραφα τη συνέντευξη… από μνήμης. Ο,τι θυμόμουν δηλαδή.

Το αεροπλάνο της Ολυμπιακής με το οποίο επέστρεφα στη Αθήνα πέταγε μέσα στη νύχτα πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, είχαμε πέσει και σε κακοκαιρία, με το τεράστιο τζάμπο να κουνιέται σαν καρυδότσουφλο και να τρίζει, αλλά εγώ μανιασμένα έγραφα στα χαρτιά μου τα λόγια του Γιώργου Γεννηματά όπως είχαν αποτυπωθεί στο μυαλό μου.

Πρωί πρωί της επομένης παρέδωσα τη συνέντευξη στον Λέοντα Καραπαναγιώτη, χωρίς φυσικά να του πω ότι είναι μια συνέντευξη… από μνήμης (κι ας με συγχωρέσει τώρα αυτός ο μοναδικός άνθρωπος εκεί που βρίσκεται). Την επομένη, 11 Μαΐου 1992, το κύριο θέμα στην πρώτη σελίδα των «ΝΕΩΝ» είχε τίτλο «Ο Γεννηματάς από Ν. Υόρκη – Κέρδισα το στοίχημα ζωής» και ακριβώς από κάτω υπήρχε η φωτογραφία που του είχα τραβήξει στη πολυθρόνα με τις πιτζάμες στο δωμάτιο του νοσοκομείου.

Ξημερώματα σχεδόν της άλλης ημέρας χτυπάει το τηλέφωνο του σπιτιού μου.

«Κώστα, σε ευχαριστώ για τη συνέντευξη», άκουσα τη γνώριμη ζεστή, βραχνή φωνή του Γεννηματά να μου λέει.

«Σου άρεσε;» τον ρώτησα με αγωνία.

«Είναι εξαιρετική. Αλλά να βρε παιδί μου… Δεν θυμάμαι να στα είπα έτσι ακριβώς όπως τα έγραψες… Και ήθελα να σε ρωτήσω γιατί δεν έβαλες ας πούμε εκείνα που ανέλυσα για το ΕΣΥ. Δεν θα χωρούσαν μάλλον ε;».

Δεν γινόταν και κυρίως δεν ήθελα να του πω ψέματα. Του περιέγραψα την περιπέτειά μου με το μαγνητόφωνο. Εβαλε τα γέλια. Γέλια φίλου που διασκεδάζει με το πάθημα του φίλου του.

«Και πώς βρε αθεόφοβε έγραψες δύο σελίδες συνέντευξη χωρίς να μπορείς να ακούσεις όσα σου είχα πει;» με ρώτησε έκπληκτος.

«Από το μυαλό μου, Γιώργο. Εγραψα ό,τι θυμόμουν».

Σκέφτηκε λίγο και μετά μου είπε: «Ε, λοιπόν κι εγώ από δω και πέρα θα σε λέω ελέφαντα. Γιατί μόνο οι ελέφαντες έχουν τέτοια μνήμη…».

Τρεις ημέρες μετά την επιστροφή του Γεννηματά από την Αμερική στην Αθήνα, ένας μεταφορέας μου παρέδωσε στο γραφείο μου στα «ΝΕΑ» ένα δέμα. Αποστολέας του ήταν ο Γιώργος Γεννηματάς. Μέσα στο κουτί υπήρχε ένα ολοκαίνουργιο δημοσιογραφικό μαγνητόφωνο και μία ιδιόχειρη κάρτα πού έγραφε: «Στον φίλο μου τον ελέφαντα για την επόμενη συνέντευξή μας».

Η μάχη του για πολιτικές συναινέσεις

Στην οικουμενική κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – Συνασπισμού του 1990, με πρωθυπουργό τον Τζαννετάκη, ο Γεννηματάς ήταν υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Πίστη και επιθυμία του ήταν να μπουν τα πρώτα θεμέλια μιας μελλοντικής συνεννόησης των κομμάτων, όταν αυτή θα χρειαζόταν, για μείζονα εθνικά θέματα ή και για κυβερνήσεις συνεργασίας.

«Μία μονοκομματική κυβέρνηση υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να σταθεί ούτε μια μέρα. Εχει περάσει η εποχή των αυτοδυναμιών. Απαιτείται πολιτικός έλεγχος και ευρύτερες πολιτικές συνεργασίες. Η Τουρκία, βλέποντας ότι τα σύνορά της αρχίζουν πια να χάνουν το ενδιαφέρον τους μετά τη συνεργασία των δύο υπερδυνάμεων, κινείται από τώρα για να εξασφαλίσει τη νέα θέση της στον κόσμο. Κι εμείς μέσα σε όλα αυτά κοιτάζουμε πώς να πάμε τη χώρα όσο μπορούμε πιο γρήγορα σε εκλογές, κυνηγώντας την αυτοδυναμία».

Αυτά τα έλεγε πριν από 28 χρόνια! Σκέψεις πολιτικές που είναι απόλυτα επίκαιρες σήμερα και αποκαλύπτουν έναν πολιτικό άνδρα που έβλεπε πολύ πιο μπροστά από την εποχή του.

Επιστρέφοντας ακόμα πιο πίσω στο 1986 – δηλαδή 33 χρόνια πριν – βλέπουμε πάλι τον Γεννηματά να μιλάει για πολιτικές συγκλίσεις κομμάτων, όταν το απαιτούν οι ανάγκες της χώρας, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ»: «Η θέση μας ήταν και είναι ότι ο κύκλος των αυτοδύναμων κυβερνήσεων έχει κλείσει. Χρειάζεται όχι μόνο διεύρυνση της λαϊκής βάσης της εξουσίας, αλλά της ίδιας της πολιτικής βάσης της εξουσίας. Γιατί τα προβλήματα είναι μεγάλα και χρειάζονται πλατιές κοινωνικές συναινέσεις και δεν αρκούν ποσοστά 45-50%. Χρειάζεται πλατύς κοινωνικός και όχι μόνο πολιτικός έλεγχος. Εχουμε μεγάλα εθνικά ζητήματα, κρίσιμα οικονομικά προβλήματα και έχουμε μπροστά μας τον εκσυγχρονισμό. Επομένως χρειάζονται και πολιτικές διεργασίες βαθιές και προγραμματικές συγκλίσεις.

Φυσικά εννοούμε συγκλίσεις ουσιαστικές στα μεγάλα θέματα, χωρίς υποχωρήσεις όμως στις αρχές και τις βασικές θέσεις των κομμάτων. Χωρίς αστερίσκους και μικροπολιτικές. Συγκλίσεις καθαρές και έντιμες που θα έδιναν ελπίδες για τη δημιουργία μιας “εθνικής” κυβέρνησης με προοδευτική κατεύθυνση».

Πάλεψε σκληρά προς την πραγμάτωση αυτής της ιδέας του ο Γεννηματάς στην εποχή της συγκυβέρνησης με τον Συνασπισμό στην οικουμενική του Τζαννετάκη. Αλλά δεν κατάφερε τίποτα και απογοητευμένος στις 11-4-90 μου λέει σε συνέντευξή του:«Δεν μπορέσαμε να πείσουμε τους πολίτες ότι μαζί με τον Συνασπισμό θα καταφέρουμε και μετεκλογικά να συνεργασθούμε. Υπήρξαν ασάφειες».

Δεν ήταν φυσικά μόνο «οι ασάφειες» ο λόγος για τον οποίο δεν προχώρησε εκείνη συνεργασία, αφού η τότε ηγεσία του Συνασπισμού έβαζε και θέμα αποχώρησης του Ανδρέα Παπανδρέου από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, προκειμένου να προχωρήσουν στην όποια συνεργασία τα δύο κόμματα. Σχολιάζοντας το γεγονός, ο Γεννηματάς μου λέει θυμωμένος σε εκείνη τη συνέντευξή του: «Δεν θα αφήσουμε τον Συνασπισμό να κάνει καλλιστεία στο κόμμα μας».

Παρά τις δυσκολίες που συναντούσε, ωστόσο, δεν εγκατέλειψε ποτέ το όραμά του για πολιτικές συγκλίσεις: «Εχει περάσει χωρίς επιστροφή η εποχή που οι πολίτες εγκλωβίζονταν σε χώρους. Παλιά υπήρχαν οι ψευτοϊδεολογικοί διχασμοί, που δημιουργούσαν ένα μπλοκ από δω και ένα άλλο από κει. Εκείνος ο πολιτικός φορέας που θα μπορέσει να πείσει ότι έχει και όραμα και όνειρα αλλά έχει και ρεαλισμό για την υλοποίηση των οραμάτων του, αυτός ο φορέας θα κερδίσει το μέλλον. Κι αυτός ο φορέας θα είμαστε εμείς. Και βέβαια η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων δεν είναι σύνθημα. Είναι μόνιμος στόχος και κατάκτηση που έχει ανάγκη ο τόπος».