Στο στόχαστρο η κακοδιαχείριση προσφυγικών κονδυλίων

Παρότι δηλώνει υπέρμαχος της διαφάνειας ο γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, γνωστότερης από το ακρωνύμιο OLAF, Βίλε Ιτάλα, είναι ιδιαίτερα προσεκτικός, όταν καλείται να σχολιάσει έρευνες που βρίσκονται ακόμη στο στόχαστρο της υπηρεσίας. Ο ευρωθεσμικός του ρόλος επιβάλλει λεπτή διαχείριση. Το επιβεβαίωσε μέσω των απαντήσεων, που έδωσε στις επίμονες ερωτήσεις, που δέχτηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, που παραχώρησε στα «ΝΕΑ», σχετικά με την έρευνα για πιθανή κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών πόρων για τη σίτιση μεταναστών στην Λέσβο. Ομως, παρά τον αυστηρά γραφειοκρατικό του λόγο, ακόμη και οι αποχρώσεις αρκούν για να επιβεβαιώσουν το ζήτημα της πιθανής κακοδιαχείρισης «προσφυγικών» κονδυλίων από το υπουργείο Αμυνας, θέμα που προκάλεσε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση στη χώρα μας.

«Είμαστε υπέρ της διαφάνειας, αλλά δεν μπορούμε να μιλήσουμε στην περίπτωση υποθέσεων, που βρίσκονται ακόμη υπό έρευνα. Επιβεβαιώνουμε την ύπαρξη μιας υπόθεσης, σε περίπτωση που έχει λάβει δημοσιότητα» περιορίστηκε να δηλώσει ο κ. Ιτάλα όσον αφορά στη συγκεκριμένη υπόθεση. Ακρως συγκρατημένη, αλλά ενδεχομένως αποκαλυπτική ήταν η απάντηση που έδωσε και στο επόμενο ερώτημα, αν υπάρχουν άλλες παρόμοιες υποθέσεις που βρίσκονται στο στόχαστρο του OLAF. «Δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ή να απορρίψουμε αν υπάρχουν άλλες υποθέσεις. Διότι θα ήταν εύκολο για ορισμένους να κατανοήσουν άμεσα σε τι αναφερόμαστε, για ποιες υποθέσεις μιλάμε, και θα διακινδυνεύσει η έρευνά μας» δήλωσε ο κ. Ιτάλα από το γραφείο του με απεριόριστη θέα προς το κέντρο των Βρυξελλών. Με δεδομένο, άλλωστε, ότι η Ελλάδα έχει λάβει τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική βοήθεια που έχει διατεθεί ποτέ σε κράτος κατά αναλογία του αριθμού μεταναστών που φιλοξενεί, δεν είναι απλή υπόθεση, έστω και η έμμεση επιβεβαίωση για τη διεξαγωγή ερευνών, από τον άνθρωπο, που επιβλέπει όλες τις έρευνες, που πραγματοποιούνται ανά την ΕΕ για να εντοπιστεί κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Και δεν είναι λίγες. Συνολικά, ανά την ΕΕ οι ειδικοί της υπηρεσίας εξετάζουν περίπου 400 έρευνες, οι οποίες βρίσκονται υπό εξέλιξη. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η έρευνα, που αφορά οικονομικές και διοικητικές παρατυπίες στο γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα. Και σε αυτή την περίπτωση ο επικεφαλής του OLAF ήταν προσεκτικός, αποφεύγοντας τον σχολιασμό.

400 ΕΡΕΥΝΕΣ. Αντίθετα, ο κ. Ιτάλα αναφέρθηκε με μεγαλύτερη ευκολία σε έρευνες που έχουν ολοκληρωθεί. «Οσον αφορά στην Ελλάδα μεταξύ 2015 και 2017 ολοκληρώσαμε τριάντα μία έρευνες, σε δώδεκα εκ των οποίων αποστείλαμε συστάσεις στις αρμόδιες ελληνικές Aρχές για να ξεκινήσουν πειθαρχικές ενέργειες» επεσήμανε ο φιλανδός επικεφαλής του OLAF. Εμφανίστηκε, μάλιστα, ικανοποιημένος από τις αποδόσεις της Ελλάδας στην υιοθέτηση των απαραίτητων ενεργειών βάσει των συστάσεων του OLAF, σε ποσοστό 73% έναντι μόλις 42% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτό σημαίνει προφανώς ότι τα αποτελέσματα των πορισμάτων OLAF για κακοδιαχείριση κονδυλίων δεν αμφισβητούνται, αλλά γίνονται αποδεκτά σε μεγάλο ποσοστό από τις ελληνικές αρχές. Σε τι είδους κονδύλια εντοπίζονται οι περισσότερες παρατυπίες; Σε χρηματοδοτήσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία, κοινωνικά και αγροτικά κονδύλια, υποθέσεις μη καταβολής ΦΠΑ. «Σημαντικός αριθμός παρατυπιών εντοπίζονται στον χώρο των προμηθειών» λέει ο επικεφαλής του OLAF, ενώ και τα κονδύλια, που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, φαίνεται ότι αποτελούν ολοένα και περισσότερο πεδίο κακοδιαχείρισης στις ευρωπαϊκές χώρες.

Οκτώ από τις εννέα περιπτώσεις σχετικά με κονδύλια της ΕΕ που διαχειρίστηκαν ή δαπανήθηκαν στην Ελλάδα και ολοκληρώθηκαν το 2017 αφορούν σε μεγάλο βαθμό τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Τέσσερις υποθέσεις ολοκληρώθηκαν με οικονομικές συστάσεις που κυμάνθηκαν από 181.000 έως 1,8 εκατ. ευρώ, οι υπόλοιπες με δικαστικές ή διοικητικές συστάσεις.

ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΟ ΔΙΚΤΥΟ. Ποια υπόθεση, που αφορά τις ελληνικές αρχές, ξεχωρίζει ο επικεφαλής του OLAF ως την πιο πολύπλοκη; Τον εντοπισμό ενός σύνθετου διασυνοριακού δικτύου απάτης, που απέφευγε να πληρώσει δασμούς και ΦΠΑ για μεγάλες ποσότητες κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και τροφίμων, τα οποία εισήγαγε στην Ευρώπη από την Κίνα. «Πρόκειται για τεράστια διασυνοριακή υπόθεση» τόνισε ο κ. Ιτάλα, στην οποία είχαν εμπλακεί αρκετά κράτη. Η εισήγηση του OLAF τον περασμένο Δεκέμβριο όριζε την ανάκτηση από τις ελληνικές αρχές μη καταβλητέων δασμών ύψους 202 εκατ. ευρώ, δήλωσε ο κ. Ιτάλα. Οπως είπε, ο OLAF συνεργάζεται σε τακτική βάση με τις ελληνικές τελωνειακές υπηρεσίες, κυρίως στο λιμάνι του Πειραιά, σε ελέγχους για τον εντοπισμό σειράς παράτυπων δραστηριοτήτων, όπως το λαθρεμπόριο τσιγάρων ή τις εισαγωγές πλαστών προϊόντων.

«Υπάρχουν όλο και περισσότερες υποθέσεις με την εμπλοκή διασυνοριακών δικτύων από μέλη ομάδων οργανωμένου εγκλήματος, που χρησιμοποιούν σύνθετους τρόπους δράσης, καθιστώντας, έτσι, δύσκολο τον έλεγχο από τις εθνικές αρχές» λέει ο κ. Ιτάλα, αναφερόμενος στις μελλοντικές προκλήσεις. Εντοπίζει, άλλωστε, και πιθανή αύξηση παράτυπων ενεργειών στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου, το οποίο παρουσιάζει ραγδαία άνοδο.

Ποιες χώρες της ΕΕ απασχολούν περισσότερο τους ειδικούς και τις έρευνες του OLAF; «Δεν έχουμε μαύρη λίστα χωρών» δήλωσε ο κ. Ιτάλα, επισημαίνοντας, πάντως, ότι «τα τελευταία τρία χρόνια είχαμε πολλές υποθέσεις από Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Βουλγαρία». Πάντως, όπως είπε «βλέπουμε όλο και περισσότερες διακρατικές υποθέσεις που αφορούν περισσότερες από μία χώρες».

ΝΕΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. Οπερ και θεωρεί απαραίτητη την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του OLAF, βάσει νέων κανονισμών, που βρίσκονται υπό συζήτηση σε αρμόδιους ευρωπαϊκούς θεσμούς. «Οι νέοι κανονισμοί ορίζουν πώς θα συνεργαζόμαστε με την ευρωπαϊκή εισαγγελία, ενισχύουν τις αρμοδιότητές μας όσον αφορά τον έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών, την πρόσβαση σε εθνικές αρχές, τους επιτόπιους ελέγχους. Θα καταστήσουν τη δουλειά του OLAF πιο αποτελεσματική» τόνισε ο κ. Ιτάλα. Ομως, η διαδικασία οριστικοποίησης των νέων κανονισμών θα πρέπει να «περιμένει» την εκλογή του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της νέας Κομισιόν.

Κρίσιμο ρόλο στην καλύτερη καταπολέμηση της απάτης στην ΕΕ και κυρίως στην πρόληψη θεωρεί ότι θα παίξει «η καλύτερη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ». Και εδώ το Brexit πιθανώς θα επηρεάσει αρνητικά. «Παρότι δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί τελικά, θα έχει ενδεχομένως αρνητικό αντίκτυπο στην ανταλλαγή πληροφοριών με τη Βρετανία» είπε ο Βίλε Ιτάλα.