«Η Ευρώπη έχει πρόβλημα ταυτότητας»

Ο Μισέλ Σαπέν ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ. Σήμερα, δημιούργησε μία δεξαμενή σκέψης (think tank) με τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε διεθνές επίπεδο. Υποστηρίζει στα «ΝΕΑ» ότι οι ευρωπαϊκές εκλογές πρέπει να έχουν ιδιαίτερο νόημα.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μία έλλειψη σημαντικού ενδιαφέροντος των Γάλλων για τις ευρωπαϊκές εκλογές. Σύμφωνα με εσάς, γιατί αυτή η απάθεια;
Επειδή βρισκόμαστε σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο. Πολιτικό επειδή ο Εμανουέλ Μακρόν πέτυχε εξαιρετικά να αναλάβει την εξουσία, αλλά έχει πολλές δυσκολίες όσον αφορά στην άσκηση αυτής της εξουσίας. Υπάρχει μεγάλος θυμός που εκφράζεται και είναι δύσκολο να ικανοποιηθεί. Είναι μια πολύπλοκη πολιτική κατάσταση για τη Γαλλία.

Γίνεται κάποια προσπάθεια;
Η Ευρώπη δυσκολεύεται να εισακουστεί. Γιατί όμως; Ισως επειδή το οικονομικό ζήτημα ήταν τόσο παρόν. Ας μην ξεχνάμε ότι η κρίση του ευρώ   ήρθε από την αμερικανική χρηματοπιστωτική κρίση που κατέφτασε να μας πλήξει στην Ευρώπη. Επομένως, το οικονομικό ζήτημα είναι παρόν παντού, με μεγάλες δυσκολίες σε ορισμένες χώρες. Εμείς, στη Γαλλία, μόλις τώρα βρίσκουμε το βιοτικό επίπεδο, για καθέναν από τους κατοίκους της το 2008. Η οικονομική κρίση στην οποία η Ευρώπη απάντησε αργά με δυσκολία, διέγραψε τα άλλα προβλήματα. Η Ευρώπη δεν απασχολείται με την άνοδο άλλων κινδύνων. Αναφέρομαι σε θέματα ασφάλειας (εξωτερικά ή τρομοκρατικά ζητήματα), στο ζήτημα της μετανάστευσης, αυτά τα θέματα πραγματικής προστασίας στις μεγάλες δημοκρατίες έχουν μείνει πίσω. Χρειαζόμαστε όμως μια Ευρώπη που προστατεύει τους λαούς.

Πρόκειται για πρόβλημα ταυτότητας κατά τη γνώμη σας;
Ναι, η Ευρώπη έχει πρόβλημα ταυτότητας και κάθε λαός στην Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόβλημα ταυτότητας. Επειδή η Ευρώπη δεν είναι η άρνηση του καθενός από εμάς, αλλά η προσθήκη. Δεν είναι η άρνηση της Ιστορίας, του πολιτισμού, της γλώσσας ή των ταυτοτήτων ή ακόμα και των τρόπων ζωής που αναδεικνύουν τις διαφορές μας. Η Ευρώπη, όμως, θεωρήθηκε ως κάτι που πρέπει να τυποποιηθεί, με τους ίδιους οικονομικούς κανόνες για όλους, προκειμένου η αγορά και η νομισματική ένωση να λειτουργήσουν καλά, μεταξύ άλλων. Είναι απαραίτητο οι λαοί, οι Ελληνες ή οι Γάλλοι να βρουν τη θέση τους στην Ευρώπη, η οποία πρέπει να αντιμετωπίσει τα μεγάλα θέματα.

Είχατε παραστεί σε δεκάδες ευρωπαϊκές συνόδους κορυφής. Μπορούν οι χώρες να γίνουν πραγματικά κατανοητές στην Ευρώπη σήμερα;
Οταν υπάρχει μία κρίση, ναι. Πρέπει να δράσουμε, οπότε γνωρίζουμε ότι πρέπει να υπερασπιστούμε ένα κοινό συμφέρον και ναι, γινόμαστε κατανοητοί. Ομως, σε όλα τα θέματα που δεν γίνονται πρωτοσέλιδα, ενεργούμε πάρα πολύ αργά, επιδιώκουμε την αδύνατη συναίνεση.

Οπως στην περίπτωση του Brexit;
Οχι, αυτό είναι πρόβλημα της Μεγάλης Βρετανίας, το οποίο δείχνει ότι δεν ήταν προετοιμασμένη για μια απόφαση τέτοιας φύσης. Συνιστά μια δυσκολία για την Ευρώπη, αλλά πρωταρχικώς πρόκειται για ένα δράμα για τη Μεγάλη Βρετανία. Τώρα, για την υπόλοιπη Ευρώπη, η οποία αποτελεί την κορυφαία οικονομική δύναμη στον κόσμο, και έχει επιρροή σε όλους τους τομείς, είναι απαραίτητο να βρεθεί ένας μηχανισμός που θα επιτρέψει συγκεκριμένα να προχωρήσει στην Ευρώπη. Αυτό είναι το ζήτημα των περιορισμένων κύκλων, του περιορισμού της διεύρυνσης.

Για εσάς, η Ελλάδα πάει καλύτερα;
Ναι, σύμφωνα με τους αριθμούς, εξακολουθεί να είναι απαραίτητο το γεγονός αυτό να καθίσταται αντιληπτό από τους ανθρώπους και η πραγματικότητα είναι συχνά πολύ διαφορετική. Κοιτάξτε στη Γαλλία. Η χώρα πήγαινε πολύ καλύτερα στο τέλος της πενταετούς θητείας του Φρανσουά Ολάντ, το αισθάνθηκαν όμως οι Γάλλοι; Οχι. Αυτό επομένως παίρνει χρόνο. Σήμερα, η Ελλάδα πηγαίνει καλύτερα και νομίζω ότι και άλλες χώρες μπορούν να τη βοηθήσουν ακόμα, αλλά πρέπει να σεβόμαστε την ελευθερία του καθενός. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Γαλλία ήταν αλληλέγγυα με την Ελλάδα, κατορθώσαμε να πείσουμε τους άλλους εταίρους, αλλά η Ελλάδα αποφάσισε στο τέλος. Δεν πρέπει να ληφθεί καμία απόφαση αντί της Ελλάδας. Σε πολλά θέματα, όπως ο εκσυγχρονισμός της διοίκησης και η οικονομική πρόοδος, η Ελλάδα μπορεί να δράσει μόνη της.

Κατά την άποψή σας, υπήρξαν λάθη στο ελληνικό πρόγραμμα;
Οχι, τα λάθη έγιναν από τους πρώην ηγέτες των δύο μεγάλων παραδοσιακών κομμάτων που δημιούργησαν ένα πρωτοφανές δημοσιονομικό έλλειμμα.