Ο άφθαρτος αντισυστημισμός

Ο ένας ορισμός θα μπορούσε να λέει πως το Podemos είναι ένα προϊόν της κρίσης που δεν έγινε ΣΥΡΙΖΑ. Ο άλλος, ότι είναι ένα προϊόν της κρίσης που δεν θα γίνει ΣΥΡΙΖΑ ποτέ. Το κόμμα που γεννήθηκε στις ισπανικές πλατείες από τους αγανακτισμένους δείχνει να βυθίζεται στις δημοσκοπήσεις. Και χωρίς πια τους αγανακτισμένους και τις σκηνές τους στην Πουέρτα δε Σολ, φαίνεται να έχει χάσει πια την ευκαιρία που ο ΣΥΡΙΖΑ άρπαξε από τα μαλλιά. Εκείνο το δημοσκοπικό 12% δείχνει πως το Podemos ποτέ δεν θα κυβερνήσει.

Υπάρχει ένας λόγος που το Podemos φράκαρε την πιο ακατάλληλη στιγμή. Και ένας άλλος που από ένα σημείο και μετά άρχισε να καταρρέει. Αν η δυναμική του δεν έφτασε ποτέ εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ είναι και επειδή το Podemos και ο ηγέτης του δεν καβάλησαν το κύμα του λαϊκισμού με την ίδια ορμή που την καβάλησαν οι συριζαίοι και ο δικός τους ηγέτης. Ο δικός τους ήταν ένας ήπιος αντισυστημισμός και ακόμη ηπιότερος λαϊκισμός – δεν είπαν ποτέ πως θα έκαναν τις αγορές να χορεύουν φλαμένκο ούτε πως οι ξένοι δεν θα τους πάρουν ποτέ τον ήλιο και το κρασί της Ανδαλουσίας.

Αλλά η κατάρρευση; Γιατί το Podemos δεν διατηρήθηκε ως άφθαρτη δύναμη; Πιθανότατα επειδή γνώρισε τη φθορά της εξουσίας. Μπορεί να μην κυβέρνησε ποτέ. Οι υποτιθέμενες σχέσεις του όμως με το καθεστώς της Βενεζουέλας έδωσαν ένα δείγμα της σχέσης του με τη σκοτεινή πλευρά της εξουσίας, ενώ η αγορά μιας βίλας με πισίνα από τον αρχηγό απέδειξαν πως οι Podemos δεν αρνήθηκαν ούτε την επικούρεια πλευρά της.

Εχασε μόνο γι’ αυτό την αντισυστημική ψήφο; Ισως να μην την έχανε σε τέτοιο βαθμό εάν δεν υπήρχε κάποιος για να την υποδεχθεί. Στην Ισπανία αυτός ο υποδοχέας βρέθηκε στην άλλη άκρη του πολιτικού φάσματος και στο ακροδεξιό Vox που εκτοξεύθηκε στο 11%. Στην Ελλάδα, πάλι, οι πρόθυμοι υποδοχείς περισσεύουν. Εδώ ή εκεί τα κόμματα φθείρονται. Αλλά ο αντισυστημισμός παραμένει άφθαρτος.