Ερεβος για τον Ερντογάν

Τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής στην Τουρκία ήταν μία γροθιά στο κυβερνών κόμμα, το ΑΚΡ. Και τα τραντάγματα θα συνεχιστούν, καθώς προμηνύεται διόγκωση της πολύ σοβαρής οικονομικής κρίσης. Το γεγονός ότι το ΑΚΡ έχασε μεγάλους δήμους, την Αγκυρα, τη Σμύρνη, τη Μερσίνη και την Τραπεζούντα, ενώ αμφισβητείται η Κωνσταντινούπολη, είναι σοβαρή προειδοποίηση ότι η οικονομική κρίση έχει οξύνει τη δυσαρέσκεια. Για πρώτη φορά τώρα φάνηκε να κλείνει ένας κύκλος που άνοιξε το 1994, όταν το Κόμμα Ευημερίας, ο προκάτοχος της σημερινής κυβέρνησης, είχε κερδίσει τους δήμους της Αγκυρας και της Κωνσταντινούπολης ανοίγοντας τον δρόμο για τους ισλαμιστές.

Ωστόσο η τακτική του προέδρου Ερντογάν και των ακροδεξιών που στηρίζουν την κυβέρνηση να μετατραπούν οι δημοτικές εκλογές σε δημοψήφισμα ήταν τεράστιο λάθος στρατηγικής. Δεν είχαν ανάγκη το AKP και το ΜHP (Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας) να ζητήσουν έμμεσα ψήφο εμπιστοσύνης από τον λαό, ειδικά σε εποχή που η τουρκική λίρα κατρακυλάει. Το ότι το ΑΚΡ κατηγορούσε προεκλογικά την αντιπολίτευση για προδοσία και συνενοχή με το κουρδικό HDP, και κατ’ επέκταση με το παράνομο τρομοκρατικό ΡΚΚ, ήταν η πιο λανθασμένη στρατηγική. Και εκπυρσοκρότησε.

Οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση δεν θα είχε δώσει τόση σημασία στις δημοτικές εκλογές, όταν μάλιστα έχουν γίνει γενικές εκλογές πριν από ένα εννεάμηνο, στις 24 Ιουνίου. Το ΑΚΡ γνώριζε ότι ο κόσμος είχε κουραστεί, δεν είχε όμως αντιληφθεί το μέγεθος των επιπτώσεων που έχει η συστηματική καταβαράθρωση των δημοκρατικών θεσμών σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση. Ακόμα και την Κυριακή, την ημέρα των εκλογών, οι παρατυπίες ήταν κατάφωρες. Ενδεικτικά, το κρατικό πρακτορείο Anadolu Ajansi δεν μετέδιδε τα αποτελέσματα επί δύο ώρες, ενώ το YSK (Ανώτερο Εκλογικό Συμβούλιο) κατέβασε την ιστοσελίδα του. Ηταν επόμενο η αγανάκτηση του κόσμου και κυρίως της μέσης αστικής τάξης να αποτυπωθεί στην ψηφοφορία. Ανεξαρτήτως αν οι περισσότεροι Τούρκοι πιστεύουν ότι υπήρξε λαθροχειρία στις ψήφους, η διαφορά ήταν τόσο μεγάλη που τα αποτελέσματα δεν μπορούσαν να νοθευτούν.

Τώρα με τις ψήφους σχεδόν καταμετρημένες, το ΑΚΡ έχει πέσει στο 44%, ενώ κερδισμένοι βγήκαν οι ακροδεξιοί που αν και χωρισμένοι σε δύο κόμματα συγκεντρώνουν ποσοστό 15%. Ενα καινούργιο σκηνικό ανοίγει, με το κόμμα της αντιπολίτευσης, το CHP (Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα), να βρίσκεται στο 30%, το καλύτερο ποσοστό που λαμβάνει έπειτα από μία 25ετία, αφού άλλαξε στρατηγική και υιοθέτησε πιο επιθετική στάση. Σημαντικό είναι και το ότι ο υποψήφιος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης με το CHP, Εκρέμ Ιμάμογλου, με το περίεργο για κεμαλιστή πολιτικό επώνυμο (σημαίνει: ο γιος του ιμάμη), αμφισβήτησε ανοιχτά την καταμέτρηση.

Τι μήνυμα παίρνει ο Ερντογάν από τις δημοτικές εκλογές και πώς θα ερμηνεύσει το αποτέλεσμα; Αγνωστο. Στην εσωτερική πολιτική τα περιθώρια είναι στενά και στην εξωτερική ερεβώδη.

Η Κατερίνα Μυστακίδου είναι καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο