Το βάρος του μπετόν και της Ιστορίας

Εστω και άθελά του, το θύμισε το συνέδριο του Κινήματος Αλλαγής: ακόμη και σε μια επίδειξη ενότητας, η Κεντροαριστερά θα ξεχωρίζει κυρίως ως πληθυντική. Ο χώρος μπορεί να είναι ενωμένος, αλλά δεν θα είναι ποτέ ενιαίος ή θα είναι σπανίως – το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν συμπαγές σαν μπετόν, αλλά η ανδρεοπαπανδρεϊκή μπετονιέρα δεν ήταν ιστορικά παρά η εξαίρεση που επιβεβαίωνε τον κανόνα.

Ο πληθυντικός χαρακτήρας δεν μεταβάλλει ακριβώς την ταυτότητα της Κεντροαριστεράς και πολύ περισσότερο δεν την αλλοιώνει. Δίνει όμως διαφορετικές αποχρώσεις. Ακούγοντας για παράδειγμα κανείς τους τέσσερις προέδρους στο βήμα του συνεδρίου, τη Γεννηματά, τον Σημίτη, τον Παπανδρέου και τον Βενιζέλο, διακρίνει εύκολα τη σύμπτωση των απόψεων σε αυτό που το ΚΙΝΑΛ δεν πρέπει να είναι – ο Βενιζέλος συμπύκνωσε τη σύμπτωση στη φράση «το ΚΙΝΑΛ δεν είναι ένα ΚΚΕ του κέντρου, ο στόχος δεν μπορεί να είναι η βελτίωση των ποσοστών του». Αλλά αυτός ο ετεροπροσδιορισμός δεν είναι παρά η αρχή του ερωτήματος: Πώς θα γίνει το ΚΙΝΑΛ αυτό που πρέπει να είναι; Πώς θα γίνει η μεγάλη προοδευτική παράταξη που είπε η Γεννηματά ή ο φορέας της μεταρρύθμισης και πρωταγωνιστής μιας νέας πορείας της χώρας που είπε ο Σημίτης;

Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό εάν την επομένη των εκλογών ακουστεί αυτό το «βροντερό «όχι» στη δεξιά παλινόρθωση» που θέλει η Γεννηματά και η ΝΔ δεν αποκτήσει την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία που διεκδικεί με «ανιστόρητη αλαζονεία», όπως είπε ο Βενιζέλος. Το ΚΙΝΑΛ, σε μια τέτοια περίπτωση, θα κληθεί να συγκυβερνήσει. Ως γεννηματικό «ΠΑΣΟΚ που έρχεται από μακριά για να πάει πολύ μακριά»;

Ενδεχομένως θα χρειαστεί κάτι περισσότερο από αυτό. Ο οδικός χάρτης χαράσσεται από μια Κεντροαριστερά που, σύμφωνα με τον Βενιζέλο, είναι «ο βασικός αντίπαλος του συστήματος ΣΥΡΙΖΑ» τώρα. Αλλά μετά τις εκλογές, βενιζελικά μιλώντας πάντα, το ΚΙΝΑΛ θα έχει νόημα μόνο ως «παράταξη των μεγάλων εθνικών στόχων». Βάρος στην Κεντροαριστερά, με άλλα λόγια, δεν δίνει το μπετόν. Δίνει κυρίως η ιστορία της.