Με το ίδιο καρμπόν

Η 17Ν δεν αποκαλούσε «μανιφέστα» τα μακροσκελή κείμενά της με τα οποία συνόδευε τις δολοφονίες της. Τα αποκαλούσε «προκηρύξεις». Και έβρισκαν πάντα τη θέση τους στον ελληνικό Τύπο χωρίς να τεθεί από τους ίδιους τους ανθρώπους του Τύπου το ερώτημα που τέθηκε τώρα για το μανιφέστο του Μπρέντον Τάραντ: Δημοσιεύουμε ένα τέτοιο κείμενο; Σε ποιες περιπτώσεις; Υπό ποιες προϋποθέσεις; Και με ποιον σκοπό; Το ερώτημα δεν τέθηκε ποτέ στην Ελλάδα ως μια δύσκολη άσκηση δημοσιογραφίας και δημοκρατίας, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη απαγόρευσε διά νόμου τη δημοσίευση των προκηρύξεων, αλλά το αποτέλεσμα ήταν να συλληφθούν οι διευθυντές κάποιων εφημερίδων, των εφημερίδων που επέλεγαν να χρησιμοποιούν οι δολοφόνοι ως βήμα, μετατρέποντας την απαγόρευση της δημοσίευσης σε αγώνα για την ελευθεροτυπία.

Το ερώτημα θα έπρεπε να έχει τεθεί. Ενα τέτοιο κείμενο, είτε το βαφτίζει κανείς προκήρυξη είτε μανιφέστο, στάζει εξ ορισμού αίμα. Οι συντάκτες του δεν διαδίδουν απλώς τις ιδέες τους, το κάνουν δολοφονώντας. Και γι’ αυτό ακριβώς το ερώτημα που δεν τέθηκε τότε στην Ελλάδα με τον τρόπο που θα έπρεπε να τεθεί, τέθηκε αυτές τις ημέρες στον υπόλοιπο κόσμο με αφορμή την τραγωδία της Νέας Ζηλανδίας: Δημοσιεύουμε το μανιφέστο του αυστραλού μακελάρη; Οι άνθρωποι του περιοδικού «Atlantic» ρώτησαν τον Αλ Τόμπκινς, καθηγητή σε ένα μη κερδοσκοπικό ινστιτούτο δημοσιογραφίας στις ΗΠΑ. Κι εκείνος είπε πως η δια νόμου απαγόρευση δεν είναι ασφαλώς σωστή. Είναι όμως οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι που πρέπει να σηκώσουν ψηλά τον επαγγελματικό και προσωπικό τους πήχη για να απαντήσουν σε ένα ερώτημα: η δημοσίευση είναι απαραίτητη για να κατανοήσει ο αναγνώστης τα γεγονότα; Ή μήπως όχι;

Αν η κατανόηση των γεγονότων είναι το κλειδί της απάντησης, είναι επειδή ένα τέτοιο κείμενο, όπως και να το πει κανείς, έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: δίνει μεγαλύτερη ισχύ στον δολοφόνο. Κι έπειτα, εξηγεί και ο Τόμπκινς, συνήθως δεν μας λέει πράγματα που δεν ξέρουμε ήδη. Πράγματι, το θυμίζουν οι προκηρύξεις της 17Ν. Εσταζαν αίμα, ναι. Αλλά αν το αίμα άλλαζε κάθε φορά, το καρμπόν με το οποίο γράφονταν ήταν πάντα το ίδιο.