Τα δύο πρόσωπα της ΕΛ.ΑΣ.

Οι ημέρες που πέρασαν ήταν κατάμεστες από γεγονότα αστυνομικού ενδιαφέροντος. Σε αυτά περιλαμβάνονται πράξεις βίας με τραυματισμούς σε αθλητικές εκδηλώσεις, όπως στο Παπαστράτειο, στο Γυμναστήριο Νίκαιας, Αιγάλεω κ.λπ. Από τους ενδιαφερομένους καταγγέλθηκε η ανεπάρκεια των αστυνομικών δυνάμεων ώστε να αποφευχθούν τα έκτροπα. Ο υφυπουργός Αθλητισμού με μια ξερή, «ξύλινη» ανακοίνωση δήλωσε ότι «όλα αυτά δεν θα μείνουν ατιμώρητα και αναμένεται η πλήρης διαλεύκανση των γεγονότων».

Από την άλλη πλευρά, εδώ και μήνες, κάθε σαββατόβραδο, οι αναρχικοί κάνουν πάρτι με ρίψη μολότοφ στις διμοιρίες των ΜΑΤ στην Πατησίων, στην Τοσίτσα, καθώς και στα Εξάρχεια, δημιουργώντας μια ζοφερή εικόνα για κατοίκους και διερχόμενους πολίτες, αποκλείοντας την κυκλοφορία και την ελεύθερη κίνηση των πολιτών. Από τους ταραξίες της έννομης τάξης σχεδόν κανείς δεν συλλαμβάνεται ή δεν προσάγεται, ενώ εάν προσαχθεί δεν απαγγέλλονται κατ’ αυτού κατηγορίες και αφήνεται ελεύθερος να συνεχίσει το επόμενο Σάββατο.

Αποκορύφωμα αυτής της χωρίς λόγο κυβερνητικής ανοχής υπήρξε η επίθεση με βόμβες μολότοφ στις 3/3/2019 στο ΑΤ Ακροπόλεως. Χαρακτηριστικό της αδιαφορίας των πολιτικών προϊσταμένων του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως είναι ότι δημοσιεύθηκε στα «ΝΕΑ» έγγραφο της Αστυνομίας που ζητούσε «λήψη έκτακτων μέτρων ασφαλείας για τα αστυνομικά τμήματα». Ωστόσο, αυτό ουδόλως προβλημάτισε την πολιτική ηγεσία του ΥΔΤ. Ως απάντηση δε στην αγωνιώδη ανακοίνωση των συνδικαλιστικών οργάνων των αστυνομικών «ότι θα θρηνήσουμε θύματα, η ομάδα ΔΙΑΣ είναι ανύπαρκτη και η ασφάλεια ασχολείται πάρεργα», η υπουργός δήλωσε ότι «αυτά είναι παραμύθια και ανοησίες», η δε αναπληρώτριά της ότι «αυτές οι επιθέσεις των αντιεξουσιαστών και των χούλιγκαν δεν ήταν παρά ένα “μπαράζ επικοινωνιακό”».  Για τη λήψη μέτρων ή ευθυνών επεκράτησε άκρα του τάφου σιωπή. Ενδεχομένως, αμφότερες να μην ενδιαφέρονται για τις σοβαρές σωματικές βλάβες που είναι πιθανό να υποστούν οι άνδρες των αστυνομικών δυνάμεων ή οι διερχόμενοι πολίτες από τις απρόκλητες επιθέσεις.

Ενώ λοιπόν κανένα αστυνομικό μέτρο δεν λαμβάνεται για χούλιγκαν, αντιεξουσιαστές, Ρουβίκωνα, και λοιπούς μπαχαλάκηδες, την Κυριακή (3/3/2019) στα Γιαννιτσά, χωρίς καμία αφορμή, έγιναν «προσαγωγές» πολιτών στο ΑΤ ενόψει της ομιλίας του υπουργού κ. Κουβέλη, οι δε προσαχθέντες κρατήθηκαν πάνω από δύο ώρες. Η ενέργεια αυτή υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας της ΕΛ.ΑΣ. Από πλευράς πολιτικής ηγεσίας του ΔΥΤ θα αναμενόταν τουλάχιστον η εξαγγελία μιας ΕΔΕ. Αντ’ αυτού η κυρία Παπακώστα τις χαρακτήρισε ως «προληπτικές». Δεν είπε ωστόσο ποιος ήταν ο λόγος της «πρόληψης», δηλαδή εάν κρίθηκαν ύποπτοι για διατάραξη κοινής ειρήνης και γιατί.

Η αστυνομική εξουσία διέπεται πάντα από την αρχή της νομιμότητας και ιδίως από τις αρχές της αναγκαιότητας, αναλογικότητας και της επιείκειας. Η προσαγωγή ως υπόπτου στο αστυνομικό τμήμα εξ ορισμού είναι ένα επαχθές καταναγκαστικό μέτρο που είναι αντίθετο με τη συνταγματική επιταγή της ελευθερίας κίνησης του πολίτη, αφού στην περίπτωση αυτή ο πολίτης τίθεται, έστω και προσωρινά, στη φυσική εξουσία του αστυνομικού. Παγίως τα δικαστήρια της χώρας δέχονται ότι η κατακράτηση άλλου χωρίς τη θέλησή του, έστω και για ελάχιστο χρονικό διάστημα, αποτελεί παράνομη κατακράτηση και παρά το Σύνταγμα (325-326 ΠΚ) και υπό προϋποθέσεις κατάχρηση εξουσίας.

Συμπερασματικά, η ΕΛ.ΑΣ. εμφανίζεται με δύο πρόσωπα, εκείνο της ανοχής στην ανομία και εκείνο της δήθεν πρόληψης διά «προσαγωγών» για ανύπαρκτες έκνομες πράξεις, προσβάλλοντας την ελευθερία και την προσωπικότητα των πολιτών. Η πολιτική ηγεσία του ΥΔΤ πρέπει να καταλάβει ότι αυτού του είδους οι πρακτικές μόνο τον πολίτη δεν προστατεύουν, ενώ αποτελούν «βόμβα» στα θεμέλια της Δημοκρατίας και καταρράκωση των αρχών του κράτους δικαίου. Οχι άλλες αυταπάτες.

Ο Γιάννης Παπαδογιαννάκης είναι δικηγόρος και διετέλεσε γενικός γραμματέας των υπουργείων Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης