«Είχα αηδιάσει από τον νεοπλουτισμό»

Η οδός Παλλάδος στου Ψυρή πεισματικά παραμένει αυθεντική στα χαρακτηριστικά ενός μικρού εμπορικού δρόμου της παλιάς Αθήνας. Εκεί, ο σχεδιαστής Γιώργος Ελευθεριάδης αξιοποιεί την ατμόσφαιρα του τόπου και μέσα από τα δικά του φίλτρα τη διοχετεύει στις συλλογές του. Στο λιτό γραφείο του με τα χρώματα και τα έπιπλα του μοντερνισμού, το άρωμα του εσπρέσο υπογράμμισε τις εκλεκτικές συγγένειες του σχεδιαστή με το θέατρο και άλλες μικροϊστορίες, καθώς μια σειρά από μαύρα ρούχα ανδρικά και γυναικεία «γέμιζαν» τον μελετημένα κενό χώρο.

«Είχα βγάλει πολλά κομμάτια από το αρχείο γιατί έκανα ένα ραντεβού με τον Θόδωρο Τερζόπουλο, με αφορμή τη συνεργασία μας για το νέο του ανέβασμα, “Νόρα – Το κουκλόσπιτο” του Ιψεν. Είναι πολύ ωραίο αυτό που βγαίνει μέσα από τη συζήτησή μας με τον σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς του: ένα ντιζάιν πολύ δυναμικό, λιτό και αφαιρετικό σε μαύρο και μπλε. Μπήκαμε σε μια τρέλα του αρχείου, κατεβάζαμε πράγματα, είδαμε με τους τρεις ηθοποιούς τα ρούχα και έβαζαν τις επιλογές μου. Η κατάσταση που μου είπαν είναι μια Νόρα, μια χορεύτρια, ένα ανθισμένο λουλούδι. Ολο αυτό στην προσέγγιση του σκηνοθέτη είναι ανάμεσα στο ζωντανό και το ανύπαρκτο, σε αυτό που δεν ζει».

ΕΝΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ. «Εχω κάνει πολύ θέατρο στο παρελθόν μου, ειδικά την πρώτη δεκαετία της δουλειάς μου, όταν δηλαδή γνωρίστηκα με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη το ’92, και επειδή ντυνόταν με ρούχα μου, άρχισαν να έρχονται και να με βρίσκουν σκηνοθέτες. Μιχαηλίδης, Ιορδανίδης, Φασουλής και όλα του Κακλέα από τα κόμικς του Αρκά, “Αγγέλα”, “Κρίμα που είναι πόρνη”, “Παιδιά στην εξουσία”. Πάντα έλεγα ότι δεν θέλω να πάρω τη δουλειά του ενδυματολόγου, σχεδίαζα μόνο ρούχα, όχι κοστούμια εποχής. Το έβρισκα ανήθικο και βλακώδες να πάρω δουλειά από κάποιον άλλο που ζει από αυτό. Μόνο στον Κακλέα έγινε εξαίρεση και του έκανα κοστούμια. Τα δούλεψα με τη φαντασία ενός ντιζάινερ, όχι κοστούμια εποχής. Εκανα πάντα πράγματα στα οποία μπορούσα να βάζω την αισθητική ενός σχεδιαστή μόδας».

Μιλά για αρετές δημιουργικότητας σπάνιες όχι μόνο για την ελληνική πραγματικότητα, αλλά και την παγκόσμια θεατρική κοινότητα. Ο Ελευθεριάδης υπογραμμίζει την παρουσία του στις θεατρικές συνεργασίες ως υποστηρικτής μιας κίνησης και όχι ως συντελεστής, επισημαίνοντας «θέλω να έχω το στόμα μου ανοιχτό και να λέω ό,τι μου αρέσει. Αυτά τα καταλαβαίνουν λίγοι. Αυτοί με ενδιαφέρουν, είναι η πελατεία μου και το κοινό μου. Και είναι αρκετοί και αυξάνονται συνέχεια. Οι λίγοι αυξάνονται… Ετσι όπως είναι τα πράγματα και με τις επιρροές που έχει καθένας από εμάς, έχω χορτάσει πια. Και την Gaga και τη Ριάνα ντύσαμε για τα βιντεοκλίπ τους και τις εμφανίσεις τους.

Το σταμάτησα όταν στα 48 μου έβλεπα ότι και στο εξωτερικό η μόδα πήγαινε σε κάτι ασφυκτικό, αδιέξοδο, που θα είναι μόνο λεφτά, χωρίς σχεδιαστές να έχουν την αρχηγία των οίκων τους».

Η ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ ΜΕ ΤΟ ΕΓΩ. Στα νιάτα του ο Γιώργος Ελευθεριάδης βρέθηκε να σπουδάζει ντιζάιν μόδας στη Σχολή Πάρσον στο Παρίσι. Συνέχισε στην Αθήνα στη Σχολή Μποζάρ του θείου του Ιάσονα Θεοδοσάκη. «Δεν ήθελα να ζωγραφίζω, δεν με ενδιέφεραν καθόλου τα τεχνικά, δεν μου άρεσαν οι σχολές. Οπότε δεν μπορώ να μιλάω για σπουδές, μόνο μια πρώτη επαφή. Ξεκίνησα κοντά στον πατέρα μου και μετά το ’92 έκανα το δικό μου brand».

Μιλά κρυπτικά. Περιγράφει μια συνθήκη που φαινομενικά ακούγεται αόριστη, αλλά εκείνη τη στιγμή «φωτογραφίζει» συγκεκριμένα πρόσωπα, φυσιογνωμίες και συμπεριφορές της λεγόμενης ελληνικής πινακοθήκης διασημοτήτων. Τα κουίζ του Γιώργου Ελευθεριάδη – του είδους «μάντεψε ποιος είναι» – είναι σκωπτικά, όμως παραμένουν διακριτικά. Ωστόσο η λύση των αινιγμάτων του, ανεξήγητο πώς, προκαλεί μια ελαφριά χαρωπή διάθεση σαν να διάβαζες ετεροχρονισμένο στίχο του Γιάννη Σκαρίμπα ή διήγημα του Εμμανουήλ Ροΐδη.

«Οπότε έφτασα σε μια στιγμή και αναρωτήθηκα τι θέλω: να είμαι με αυτό που διαφωνώ ή να συνεχίσω μια διαδρομή; Δεν με ενδιαφέρει να αφήνω καταστροφικό αποτύπωμα για τη δική μου όρεξη, ούτε να κυκλοφορώ έξω και να με αναγνωρίζουν οι πάντες. Για μένα ήταν πολύ σημαντικό να βάλω στη θέση της την εγωπάθειά μου. Εγώ ο ίδιος είπα “μέτρο”. Γιατί εγωιστές είμαστε όλοι. Να φανταστείς ότι το 2004 έκλεισα το μαγαζί μου στην Πινδάρου στο Κολωνάκι, το οποίο ήταν πολύ δημιουργικό, γιατί άλλαζε κάθε σεζόν ατμόσφαιρα. Το έκλεισα γιατί είχα σιχαθεί και αηδιάσει από τον νεοπλουτισμό. Χωρίς επίπεδο, μόνο να σου πετάνε λεφτά στη μούρη… Μα και τώρα επέστρεψαν αυτές οι συμπεριφορές. Το μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας είναι το μη ποιοτικά ίδιο. Θα λέγαμε ότι αυτό που θεωρείται αστική τάξη είναι σ…ά, όπως και ο τελευταίος του τροχού. Τη βλέπεις μία που είναι, ας πούμε, κοινωνικά υψηλή και είναι στο ίδιο τραπέζι με το σελέμπριτι του κ…ου της τηλεόρασης των δύο τελευταίων χρόνων και κάνουν παρέα. Και φωτογραφίζονται για το φιλανθρωπικό. Δεν είμαι σνομπ, μιλάω με όλους, αλλά μου χτυπάει το ότι δεν υπάρχει πλέον τσίπα».

«Είναι ένα κοινό που το έχω διαγράψει από νωρίς. Θεωρώ ότι δεν είναι καλή εποχή γιατί όλα έχουν γίνει μια κόκα κόλα, δεν υπάρχει “καινούργιο”. Και το εννοώ και για το περιβάλλον της μόδας. Αφού αγαπάς αυτό το πράγμα, θα το έψαχνες στα βιβλία και όχι στη μόδα που επαναλαμβάνει το παρελθόν της. Ασχολούνται με τη μόδα και τρέφονται συνήθως από την εύκολη κατάσταση των περιοδικών. Μα υπάρχουν άνθρωποι με ιστορία και όχι το εξευγενισμένο vintage που σερβίρει τώρα η αγορά. Γιατί με κάποιο τρόπο πρέπει το παλιό να το πει καινούργιο και δεν θέλει γνώση. Αν θα δώσω λεφτά, θα βρω αυτό που αντέγραψε, το αυθεντικό και στο ένα τρίτο της τιμής του υπερκοστολογημένου σημερινού αντίγραφου. Αυτό συμβαίνει γιατί μπορείς να αποκτήσεις μανία με το vintage επειδή έχεις references – αναφορές και αναγωγές. Με ταινίες, περιοδικά και πλήθος εικόνων έχεις κάτι που μπορείς να το οικειοποιηθείς κι ας μην το γνωρίζεις. Και ανθίζει στην εποχή που σημειώνεται πτώση κουλτούρας, επειδή οι αντιγραφείς δηλώνουν ότι έχουν reference. Ενώ για το καινούργιο πρέπει να έχω μάτι, κουλτούρα για να το αντιληφθώ, να το απορροφήσω, να το σκεφτώ, να το καταλάβω και να το προσεγγίσω, επομένως και να το φορέσω πάνω μου.

Ολοι είμαστε πολυδιάστατοι και καθένας έχει χαρακτηρίσει το ύφος του. Απλά δεν υπάρχει καινούργιο. Ολα είναι θεατρινισμός, χωρίς ρούχα – θέσεις. Ο παλιός ο κόσμος έχει χαθεί και ο άνθρωπος προχωρά σε εξελικτική κατάσταση. Ο άνθρωπος είναι στάσιμος και βουλιάζει, δεν εξελίσσεται. Η μόδα – ρούχα είναι δημιούργημα αυτής της κατάστασης, την αντανακλά. Λειτουργεί με τον χείριστο τρόπο, για οικονομικά οφέλη των πολύ λίγων. Ακόμα και οι σχολές μόδας δεν κάνουν κάτι νέο, απλά το λειτουργούν σε βελτιωμένη έκδοση. Το ένα είναι μια πραγματική ανάγκη τού ζω και εκφράζω με το ντύσιμο τον εαυτό μου. Το άλλο είναι ότι ζω μια ανυπαρξία και το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να παίζω το θέατρό μου, με τη δημιουργία να έχει γίνει ένας παραλογισμός».

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΔΑ. «Στην κρίση αναπτύχθηκαν τα ελληνικά brands, δημιούργησαν ένα προϊόν από ελληνικά χέρια, κάνοντας ένα μεγάλο κακό: το προσέγγισαν ως φολκ. Ισως για ευκολία. Αυτό είναι κακό. Δεν σημαίνει ότι το ελληνικό ντιζάιν είναι φολκ. Δεν υπάρχει ελληνικότητα σε αυτό, είναι βαλκανικό. Δεν είναι μόνο δικό μας. Πάει πολύ πίσω κάτι τέτοιο τη χώρα, ειδικά σε μια φάση που η Ελλάδα έγινε γνωστή για τους κακούς λόγους. Ακόμη και για τους καταναλωτές στο εξωτερικό που συμπονετικά υποστηρίζουν το ελληνικό brand ως προϊόν μιας χώρας που οι κάτοικοί της υποφέρουν. Το καλό βέβαια που έκανε είναι ότι δημιούργησε μια νέα σχέση με την παραγωγή. Εφυγαν πολλά στοιχεία από το απλό ράψιμο. Δεν μπορείς να με βάζεις δίπλα εμένα τον σχεδιαστή με το brand που κάνει καφτάνια. Είναι όλα αυτά που γίνονται βιαστικά και χωρίς γνώσεις. Σαφώς υπάρχει καλό, αλλά πρέπει να γίνεται ο διαχωρισμός για να έχουν όλα οντότητα. Ξεχωριστή. Η ελληνικότητά μου είναι ο μοντερνισμός της. Είναι η βάση τού τι σημαίνει ελληνικό πνεύμα, που είναι η ελευθερία, η καθαρότητα, η ισορροπία. Οχι το περιττό. Αυτό θέλει σχεδιασμό και ταλέντο όπου πρέπει να καλλιεργηθεί. Το άλλο είναι ένα προϊόν. Είναι λοιπόν δύο διαφορετικές ιστορίες που δεν μπορεί να είναι στο ίδιο δωμάτιο, προκειμένου να προκύψει καλό από όλους».