Τι θα διαδεχτεί το ΑΕΠ;

Υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ευημερία στον κόσμο; Θα ήταν δύσκολο να απαντήσουμε «ναι» αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον όσον αφορά τις κορυφαίες οικονομίες υψηλού εισοδήματος. Ο καθιερωμένος δείκτης μέτρησης της οικονομικής προόδου – το ΑΕΠ – έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό στις χώρες του ΟΟΣΑ από το 2010 και μετά, γεγονός που υποδηλώνει ότι όλα είναι καλά.

Περίπου όμως 80 χρόνια μετά την υιοθέτηση του δείκτη του ΑΕΠ, πολλοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι πλέον χρήσιμο μέτρο οικονομικής προόδου. Ομως δεν υπάρχει συναίνεση σχετικά με πιθανή αντικατάσταση.

Υπάρχουν πολλές πιθανές εναλλακτικές λύσεις. Μια πρόταση είναι να συνυπολογίζεται το πόσο συμβάλλουν στην οικονομία τα ελεύθερα ψηφιακά αγαθά και στη συνέχεια να προσαρμόζεται ανάλογα η μέτρηση του ΑΕΠ.

Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι το ζήτημα των οικονομικών μετρήσεων έχει προκαλέσει τόσο έντονες συζητήσεις. Αλλά, εκτός από την κατάρτιση ενός νέου δείκτη ευημερίας, υπάρχει και το ερώτημα πώς θα εφαρμοστεί και η αλλαγή. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία είναι παρόμοια με ένα τεχνικό πρότυπο. Είναι δύσκολο για οποιονδήποτε να μετακινηθεί από ένα πλαίσιο σε άλλο αν πολλοί μαζί δεν το κάνουν ταυτόχρονα.

Η επικρατούσα προσέγγιση του ΑΕΠ είναι ανεπαρκής. Ενας αρκετά μεγάλος αριθμός φορέων πρέπει να συμφωνήσει με ένα εναλλακτικό πλαίσιο. Οποιοσδήποτε διάδοχος του ΑΕΠ πρέπει επίσης να είναι εύκολα εφαρμόσιμος, επειδή οι στατιστικολόγοι θα πρέπει να καθορίσουν λεπτομερείς ορισμούς και μεθόδους και να συλλέξουν τα δεδομένα.

Τέλος, και ίσως το πιο σημαντικό, πρέπει να υπάρξει μια δημόσια συζήτηση για το τι συμβαίνει. Παρόλο που πολύ λίγοι άνθρωποι έχουν την ελάχιστη ιδέα για το τι είναι το ΑΕΠ ή ακόμη και για αυτό που αντιπροσωπεύει το ακρωνύμιο, ο δείκτης αυτός έχει καθιερωθεί από τη μακρά και συχνή χρήση. Ο διάδοχός του θα πρέπει να είναι σοβαρός, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για το τι συμβαίνει στις οικονομίες μας. Το ΑΕΠ μπορεί να ανατραπεί από το θρόνο του, αλλά υπάρχει πολύς δρόμος να κάνουμε πριν να τοποθετηθεί ένας άλλος σύνθετος δείκτης στη θέση του.

Η Νταϊάν Κόιλ είναι σχολιογράφος του Project Syndicate