Ο δειλός υβριστής

Την ιστορία τη διηγείται πολύ ωραία ο Νίκος Κυπουργός, συνεργάτης και προσωπικός φίλος του Μάνου Χατζιδάκι. Διαδραματίζεται στα χρόνια του Τρίτου Προγράμματος, τον καιρό δηλαδή που ο Χατζιδάκις πολεμούσε με τους κήνσορες και τους θεράποντες της καραμανλικής μεταπολιτευτικής κυβέρνησης για να δώσει ένα νόημα στην ύπαρξη της κρατικής ραδιοφωνίας. Ο μεγάλος συνθέτης προσπαθούσε πάντα να κρατάει την ομάδα των συνεργατών του μακριά από το κτίριο της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε στην Αθήνα κουβαλώντας την αισθητική της Ανατολικής Γερμανίας, μάλλον για να μας θυμίζει ποιος είναι ο προορισμός της κρατικής τηλεόρασης. Για να αποφεύγει συνδικαλιστές, προέδρους, αντιπροέδρους και λοιπούς γραφειοκράτες ο Χατζιδάκις πραγματοποιούσε τις συσκέψεις με τον στενό κύκλο των συνεργατών του σε καφέ και εστιατόρια, προτιμώντας τη ζωντάνια των πολύβουων χώρων από την αποστείρωση. Μόνο που στα εστιατόρια όπου σύχναζε ο δημιουργός και η παρέα του μπορούσες να συναντήσεις οποιονδήποτε – ήταν πάντα κάτι σαν τα social media πριν καν φανταστούμε ότι τέτοια μπορεί να υπάρξουν. Ενα βράδυ, όταν ο Χατζιδάκις και οι συν αυτώ μπήκαν σε ένα γεμάτο ασφυκτικά εστιατόριο, κάποιος, μόλις αυτός πέρασε από μπροστά του, του φώναξε «φύγε ρε φασίστα». Ο μουσικοσυνθέτης σταμάτησε, γύρισε και ρώτησε όλο το μαγαζί ποιος ήταν αυτός που εκστόμισε κάτι τέτοιο. Ο δειλός, φυσικά, δεν απάντησε – αν ζει σήμερα θα ‘ναι από αυτούς που κυκλοφορούν με ψεύτικα προφίλ. Ο Χατζιδάκις, όμως, απάντησε κι ας μην ήξερε ποιος τον έπιασε στο στόμα του. «Μου αρκεί, κύριέ μου, που δεν είμαι σαν εσάς» είπε.

Την ιστορία αυτή τη σκεφτόμουνα όταν άκουσα πριν από λίγες μέρες τον Πρωθυπουργό μας κ. Αλέξη Τσίπρα να εξαγγέλλει τη νέα μεγάλη του αποστολή: τον πόλεμο στις δυνάμεις της Ακρας Δεξιάς και του νεοφιλελευθερισμού – και μάλιστα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Εκανε μάλιστα και έκκληση (απεύθυνση το είπε για την ακρίβεια) στις προοδευτικές δυνάμεις να συστρατευτούν μαζί του φτιάχνοντας ένα ενιαίο μέτωπο: κάποιοι κεντροαριστεροί γυρολόγοι έτρεξαν και να πιάσουν θέσεις στην πρώτη γραμμή – ελπίζω όχι για περιορισμένο αριθμό εμφανίσεων, διότι η χώρα δεν μπορεί να μην ξέρει πού ακριβώς στεγάζονται αυτή τη σεζόν: την τρώει η αγωνία.

Ομολογώ ότι έχω πολλούς ανένταχτους φίλους οι οποίοι καταλαβαίνουν το πρόβλημα της ανόδου της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη και θα ‘θελαν να βοηθήσουν κι αυτοί από κάποιο μετερίζι. Με έναν μόνο όρο: να μας εξηγήσει ο Πρωθυπουργός ποιοι ακριβώς είναι αυτοί οι ακροδεξιοί εναντίον των οποίων θα φτιάξουμε το μέτωπο. Διότι μέχρι τώρα ακροδεξιοί για τον Τσίπρα είναι μόνο αυτοί που διαφωνούν μαζί του και σε αυτό υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: δεν νομίζω να υπάρχει λογικός άνθρωπος που να θεωρεί ακροδεξιούς το 70% των κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας που διαφωνούν με τη Συνθήκη των Πρεσπών π.χ. και να θέλει και μέτωπο εναντίον τους. Πρόβλημα υπάρχει επίσης και στην ταύτιση των ακροδεξιών με τους νεοφιλελεύθερους. Θυμάμαι π.χ. ότι οπαδοί του νεοφιλελευθερισμού (και μερκελιστές και γερμανοτσολιάδες κ.τ.λ.) ήταν όσοι έλεγαν ότι αν σκίσουμε τα Μνημόνια θα πτωχεύσουμε. Θυμάμαι ότι τέτοιοι ήταν για τον Πρωθυπουργό όσοι υποστήριξαν το Μένουμε Ευρώπη στο δημοψήφισμα – τα θυμάμαι και δεν καταλαβαίνω πόσες διαφορές έχει από δαύτους ο Πρωθυπουργός, όχι με βάση τα όσα λέει, αλλά με βάση τα όσα κάνει. Θα κάνει πόλεμο στον εαυτό του;

Η Ευρώπη έχει ένα μεγάλο πρόβλημα με την άνοδο της Ακροδεξιάς – χωρίς αμφιβολία. Μόνο που την Ακρα Δεξιά θα πρέπει να την ορίσουμε: αν είναι ακροδεξιός όποιος απλά διαφωνεί με τον Πρωθυπουργό, ο Τσίπρας κινδυνεύει να του απαντήσει ο ψηφοφόρος, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις στον δειλό υβριστή του. Οτι δηλαδή του αρκεί που δεν μοιάζει με αυτόν…