Κίτρινες κάρτες, προειδοποιήσεις και το ρίσκο της δόσης

Κόκκινη κάρτα στις κυβερνητικές εξαγγελίες για νέες ρυθμίσεις οφειλών σε έως 120 δόσεις για χρέη στην Εφορία και στα ασφαλιστικά ταμεία βγάζει η Κομισιόν στη δεύτερη έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, η οποία βρίθει προειδοποιήσεων για πιθανό εκτροχιασμό σε πολλά μέτωπα. Ξεκινώντας από τα αυξημένα δημοσιονομικά ρίσκα για το 2019 εξαιτίας των δικαστικών αποφάσεων διεκδικήσεων αναδρομικών από το ΣτΕ, η Κομισιόν ξεκαθαρίζει πως εάν υπάρξει δικαίωση στα δικαστήρια, οι ελληνικές Αρχές θα πρέπει να λάβουν ισοδύναμα μέτρα από τους ίδιους τομείς πολιτικής. Κοινώς, εάν το ΣτΕ ζητήσει επαναφορά των δώρων στο Δημόσιο, συνολικού κόστους περίπου 2,5 δισ. ευρώ, θα πρέπει να υπάρξουν ισοδύναμες περικοπές από το κονδύλι των μισθών και το ίδιο θα πρέπει να ισχύσει και σε ενδεχόμενη δικαίωση των συνταξιούχων για τις περικοπές τις οποίες υπέστησαν στα χρόνια των Μνημονίων. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο των θεσμών έχουν μπει η απότομη διόγκωση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, η οποία οδήγησε σε διεύρυνση του κοινωνικού μερίσματος από τα 710 στα 782 εκατ. ευρώ, η μεταφορά μη προσδιορισμένων δαπανών 650 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2019 με την έμμεση υποψία τροφοδότησης προεκλογικών παροχών κάτω από το ραντάρ των δανειστών, το πάρτι προσλήψεων στο Δημόσιο, ιδίως στο μέτωπο των συμβασιούχων. Αναφορικά με τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, η ενόχληση των θεσμών είναι εμφανής και οι προειδοποιήσεις έντονες για αρνητικές μεσοπρόθεσμες συνέπειες στην απασχόληση των νέων, την αδήλωτη εργασία, τις τιμές και τις επενδύσεις από την πλευρά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στο επίκεντρο της ανησυχίας της Κομισιόν βρίσκονται το θέμα των κόκκινων δανείων και οι χειρισμοί της κυβέρνησης αναφορικά με το διάδοχο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη. Καταλογίζονται αργοί ρυθμοί διευθέτησης του προβλήματος, έλλειψη εμφανούς προσανατολισμού προς τις αγορές και υποδεικνύεται η ανάγκη καλύτερης συνεργασίας ανάμεσα στην κυβέρνηση, την Τράπεζα της Ελλάδος και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Οι επισημάνσεις της έκθεσης, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση βασικών προαπαιτουμένων (κόκκινα δάνεια, πώληση λιγνιτικών μονάδων ΔΕΗ, καθυστερήσεις στις αποκρατικοποιήσεις), αλλά και τα ευρήματα μιας δεύτερης έκθεσης η οποία πιστοποιεί υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, κάθε άλλο παρά ανοίγουν προς το παρόν τον δρόμο για την εκταμίευση δόσης 970 εκατ. ευρώ. Την απόφαση θα λάβει το Eurogroup στις 11 Μαρτίου και έως τότε υπάρχει ανοχή για την κάλυψη των προαπαιτουμένων. Στην αντίθετη περίπτωση η δόση δεν θα εκταμιευθεί.

Στον πάγο οι 120 δόσεις
Η Κομισιόν λέει ξεκάθαρα «όχι» στην ενεργοποίηση νέων σχημάτων ρυθμίσεων οφειλών σε 120 δόσεις για χρέη σε Εφορίες και ασφαλιστικά ταμεία. Μάλιστα, μεταφέρει την εικόνα ότι η κυβέρνηση έχει παγώσει τα σχέδιά της. Οπως τονίζεται στην έκθεση, «η κυβέρνηση ενημέρωσε τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ότι δεν προτίθενται να προχωρήσουν στο εγγύς μέλλον σε αναθεωρήσεις των συστημάτων δόσεων για τις οφειλές σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, καθώς θα πρέπει να γίνει περαιτέρω τεχνική ανάλυση».

Τονίζεται παράλληλα πως «είναι σημαντικό για να αποφευχθούν αρνητικά ρίσκα σε σχέση με τα δημόσια έσοδα και να διασφαλιστεί η κουλτούρα πληρωμών, καθώς αυτά ήταν δομικά συστατικά της μεταρρύθμισης για την είσπραξη δημοσίων εσόδων που καθιερώθηκαν στη διάρκεια των προγραμμάτων στήριξης».

Η αντίδραση πηγών του υπουργείου Εργασίας ήταν άμεση, επιχειρώντας να αναγάγουν το ζήτημα σε «τεχνικές λεπτομέρειες». Πηγές του υπουργείου ανέφεραν χθες ότι πράγματι απαιτείται λίγος χρόνος ακόμη για τεχνικές λεπτομέρειες όσον αφορά τη ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών, η οποία όμως θα προχωρήσει κανονικά στο πλαίσιο που έχει περιγράψει η ηγεσία του υπουργείου. Οι ίδιες πηγές σημείωναν επίσης  ότι δεν θα επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών, κάτι που έχει γίνει γνωστό στους θεσμούς ως ελληνική θέση, προσθέτοντας πως οι παρατηρήσεις των θεσμών κάθε φορά που ήταν στο τραπέζι μια ρύθμιση ήταν πάντα αυτού του τύπου.

Αντίδραση από το υπουργείο Οικονομικών δεν υπήρξε (παρά τη σχετική ερώτηση από «ΤΑ ΝΕΑ») και η αίσθηση που επικρατεί στους κόλπους των θεσμών είναι πως η κυβέρνηση θα περιμένει να περάσει ο σκόπελος του Eurogroup, προκειμένου να μη δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια στη δόση, και στη συνέχεια θα πορευθεί στον δρόμο προς τις κάλπες με όπλο και τα νέα σχήματα 120 δόσεων.

Υποδείξεις
Οι θεσμοί επίσης εστιάζουν την προσοχή τους υπό το πρίσμα και της προεκλογικής περιόδου και προειδοποιούν αναφορικά με τα ακόλουθα:

–Παροχές – δαπάνες. Στο μικροσκόπιο της Κομισιόν βρίσκεται ήδη το πλέγμα παροχών των τελευταίων μηνών. Παράλληλα ένα κονδύλι δαπανών 650 εκατ. ευρώ, το οποίο μεταφέρθηκε από το 2018 στο 2019 με το σκεπτικό κάλυψης ενδεχόμενων πληρωμών σε αναδρομικά ειδικών μισθολογίων τα οποία δεν θα καταβάλλονταν ενδεχομένως λόγω χρόνου εντός του περασμένου έτους, αποτελεί αντικείμενο διερεύνησης. Οι μη προσδιορισμένες δαπάνες εγείρουν ανησυχία, αναφέρει η Κομισιόν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μέσω αυτών μπορεί να επιχειρηθεί η χρηματοδότηση προεκλογικών παροχών κάτω από τη μύτη των ελεγκτών χωρίς να λαμβάνονται υπόψη στις δημοσιονομικές προβλέψεις.

– Αφορολόγητο. Σε ειδικό κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις συνθήκες υπερφορολόγησης στην Ελλάδα όπου η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας φτάνει το 41% έναντι 36% στην ΕΕ. Η Κομισιόν επιμένει στην εφαρμογή της προνομοθετημένης μείωσης του αφορολογήτου για το 2020 προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση και να δημιουργηθεί το περιθώριο μείωσης των φορολογικών βαρών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

– Κατώτατος μισθός. Δεν θα υπάρξει άλλη αύξηση έως τον Ιούνιο του 2020, ξεκαθαρίζει η Κομισιόν. Ειδικά για την απασχόληση των νέων, όπως σημειώνει, η αύξηση των κατώτατων αποδοχών κατά 20%, συνυπολογιζομένης της επιδότησης των εισφορών, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της απασχόλησης των νέων κατά 2% έως 4%. Ασκείται κριτική για το γεγονός ότι ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα είναι πλέον υψηλότερος από αρκετές χώρες της ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και η Πορτογαλία.

–  Προσλήψεις. Διαπιστώνεται αύξηση των προσλήψεων εποχικών υπαλλήλων κατά 50% την τελευταία διετία, ιδίως σε ΝΠΙΔ, ενώ το 2018 σημειώθηκε υπέρβαση του ορίου προσλήψεων συνολικά κατά 1.075 άτομα. Οι συμβασιούχοι από 59.731 στο τέλος του 2017 έφτασαν τους 64.911 στο τέλος του 2018.

–  Νέα προαπαιτούμενα. Σε ειδικό κεφάλαιο περιγράφονται τα επόμενα 9 προαπαιτούμενα τα οποία θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Μεταξύ αυτών, το επόμενο βήμα προσαρμογής αντικειμενικών αξιών και ΕΝΦΙΑ, η μη συσσώρευση νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών, η είσπραξη του clawback έως τον Ιούνιο, o επανασχεδιασμός των αναπηρικών επιδομάτων, η χάραξη όλων των δασικών χαρτών, η εφαρμογή του Target Model για την αγορά ενέργειας, η πώληση των ΕΛΠΕ και της μαρίνας Αλίμου και οι τοποθετήσεις γενικών γραμματέων στο Δημόσιο.