Το σύνδρομο της Κίνας

Επειτα από μακρά περίοδο που η Κίνα βάσιζε την ανάπτυξη σε επενδύσεις, τώρα αλλάζει την πολιτική της. Ο ρόλος του κράτους ενισχύεται φυσικά καθώς η κυβέρνηση προσπαθεί να σταθεροποιήσει τους ρυθμούς ανάπτυξης σε χαμηλότερα επίπεδα. Η έλλειψη εναλλακτικών επιλογών στον χρηματοοικονομικό κλάδο κάνει αποταμιευτές να οδεύουν προς την αγορά ακινήτων, αλλά οι υψηλές τιμές τους υποχρεώνουν τους καταναλωτές να δανείζονται περισσότερο για να τα αγοράσουν, πλήττοντας την κατανάλωση. Και η πρόθεση για επενδύσεις σε υποδομές περιορίζει την επένδυση σε δαπάνες υπηρεσιών για την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την οικονομική ένταξη, εμποδίζοντας την οικονομία να παράγει όσα θέλουν οι καταναλωτές.

Για να είμαστε σαφείς, ο βραχυπρόθεσμος κίνδυνος κραχ ή κρίσης στην Κίνα παραμένει χαμηλός. Παρά τα υψηλότερα επίπεδα χρέους, η Κίνα διατηρεί πολλά δημοσιονομικά και ρυθμιστικά εργαλεία για τη σταθεροποίηση της οικονομίας της. Ομως, όπως και με κάθε σημαντική αλλαγή πολιτικής, ο κίνδυνος ατυχημάτων είναι σημαντικός. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τη διαχείριση των συναλλαγματικών ισοτιμιών, η οποία σήμερα εμποδίζει την Κίνα να χρησιμοποιήσει τη νομισματική πολιτική για να τονώσει την οικονομία.

Η Κίνα δεν επιθυμεί επί του παρόντος να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική επειδή δεν θέλει να υποτιμήσει το γουάν, εν μέρει για γεωπολιτικούς λόγους αλλά και λόγω της κακής εμπειρίας της με την ευελιξία των νομισμάτων τον Αύγουστο του 2015. Ωστόσο, μετά την απότομη άνοδο του χρέους την τελευταία δεκαετία, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ισοδυναμεί πλέον με το 70% της συνολικής μηνιαίας ροής πιστώσεων. Οι περικοπές των επιτοκίων έχουν καταστεί επιτακτικές.

Αν η Κίνα δεν καταφέρει να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική για να ενισχύσει τις δημοσιονομικές δαπάνες, κινδυνεύει να πέσει σε παγίδα παρόμοια με εκείνη που έπεσαν άλλες ασιατικές χώρες τη δεκαετία του 1990. Ο καλύτερος τρόπος για την Κίνα να αποφύγει μια πιο απότομη, πιο αποσταθεροποιητική υποτίμηση του νομίσματος είναι να σταθεροποιήσει γρήγορα την ανάπτυξη, πριν αυξηθούν οι αμφιβολίες σχετικά με την μακροπρόθεσμη πορεία της οικονομίας της.

Η Κίνα έχει ξεκινήσει μια τεράστια πολιτική αλλαγή με στόχο να βάλει την οικονομία σε πιο βιώσιμη πορεία αλλά με χαμηλότερη ανάπτυξη. Ο τρόπος με τον οποίο οι ηγέτες της διαχειρίζονται αυτή τη μετάβαση είναι καθοριστικής σημασίας για το μέλλον της Κίνας. Το πόσο καλά θα προχωρήσει αυτή η πράξη εξισορρόπησης θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια σταθερότητα.

Ο Τζιν Φριέντα είναι εκτελεστικός αντιπρόεδρος της PIMCO