Ο επαγγελματίας και ο άνθρωπος

Ο ισπανός προπονητής Μανόλο Χιμένεθ θα κάτσει στον πάγκο της ΑΕΚ αύριο στο ματς της Ενωσης με τον Ολυμπιακό στο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Ο Χιμένεθ επέστρεψε στον πάγκο της ΑΕΚ για τρίτη φορά – έχει συμβεί και με τον Ντούσαν Μπάγεβιτς, αλλά ο «Ντούσκο», που έχει παίξει και μπάλα στην Ελλάδα, δεν ήταν ακριβώς ξένος. Ο Χιμένεθ πρωτοήρθε στην ΑΕΚ το 2010, χωρίς καλά καλά να έχει επισκεφτεί την Ελλάδα ούτε για διακοπές. Ξαναγύρισε όταν η ΑΕΚ τον χρειάστηκε το 2017. Και επέστρεψε για τρίτη φορά τώρα, όταν ο ίδιος χρειάστηκε την ΑΕΚ.

Τέχνη

Ο Χιμένεθ είναι ένας καλός προπονητής που έχει δυο χαρίσματα. Το πρώτο είναι ότι δεν υπερτιμά ποτέ το υλικό του και κατ’ επέκταση δεν ζητά από τους παίκτες του πιο πολλά από όσα μπορούν, πράγμα που έχει ως συνέπεια να τα έχει καλά με τους περισσότερους από όσους δουλεύει, μολονότι είναι και φωνακλάς και σκληρός και ευέξαπτος. Τον Σεπτέμβριο του 2011 στο τελευταίο του ματς, η ΑΕΚ είχε κερδίσει τον Πανιώνιο με ένα γκολ του Μανωλά. Μολονότι η απόφαση να φύγει ήταν γνωστή, όλοι οι παίκτες του έτρεξαν στον πάγκο και τον αγκάλιασαν: η σκηνή παραμένει από τις σπάνιες. Η δεύτερη ικανότητα του Ισπανού είναι ότι γνωρίζει τη χρήσιμη τέχνη της ισοπαλίας, που αποτελεί κι ένα είδος ειδικότητάς του. Ο Χιμένεθ προσπαθεί κάτι απλούστατο, αλλά πολύ αποτελεσματικό: ζητά από μέσους και επιθετικούς να πιέζουν τον παίκτη του αντιπάλου που κουβαλάει την μπάλα και κυρίως ζητά από τους αμυντικούς του να μη δίνουν μέτρα στον αντίπαλο κυνηγό για να τρέξει με την μπάλα. Ο Χιμένεθ θέλει η ομάδα του να υποχρεώνει την αντίπαλη ομάδα να περπατάει. Θέλει να βλέπει την ομάδα του να κάνει τον αντίπαλο να παίζει αργά και να σκέφτεται. Δεν θέλει τα ματς να ανοίγουν, αλλά θέλει να κρίνονται σε λίγες επιθέσεις. Οσο πιο λίγες φάσεις έχει ένα ματς, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να το κερδίσει η ΑΕΚ ή, για να το πω πιο σωστά, τόσο μικρότερες πιθανότητες υπάρχουν να χάσει η ΑΕΚ. Για αυτό οι ποδοσφαιριστές του τον λατρεύουν: σε μια χώρα που όλοι φοβούνται να παίξουν για να μη χάσουν, το να υπάρχει κάποιος που να σου μαθαίνει το πώς να μη χάνεις είναι καλό. Δεν παίζεις βέβαια – αλλά δεν έγινε και κάτι.

Ελλάδα

Ο Χιμένεθ έφυγε πέρυσι από την Ελλάδα έχοντας κερδίσει ένα πρωτάθλημα και πήγε στην Ισπανία για να διεκδικήσει ένα πρωτάθλημα: αυτό της Β’ Εθνικής. Ανέλαβε τη Λας Πάλμας που είχε σχέδια άμεσης επιστροφής στην πρώτη κατηγορία. Απολύθηκε πριν από τον Νοέμβριο. Η συντηρητική προσέγγιση των αγώνων του δεν άρεσε καθόλου στους Ισπανούς: ο Μανόλο άργησε να το καταλάβει, αλλά το ποδόσφαιρό του μπορεί να αγαπηθεί μόνο στην Ελλάδα. Η επιστροφή του στην ΑΕΚ έγινε αμέσως μετά την απόλυσή του ο βασικός σκοπός του: ήρθε μια βόλτα στην Αθήνα τις μέρες των Χριστουγέννων για να δηλώσει ότι θα είναι πάντα διαθέσιμος να επιστρέψει – μέχρι και σε μπουζούκια πήγε κι έκανε τον ύμνο της ΑΕΚ παραγγελιά! Μόλις τον φώναξαν ούτε που το σκέφτηκε: ήρθε με λιγότερα από όσα του έδιναν για να παραμείνει. Και είναι ενδιαφέρον ως σύμπτωση ότι επέστρεψε έπειτα από μια ισοπαλία της ΑΕΚ με τον ΠΑΟΚ: η αγαπημένη του ισοπαλία έκανε πάλι τη δουλειά της. Οδήγησε σε παραίτηση τον Μαρίνο Ουζουνίδη, που για την ισοπαλία δεν παίζει ποτέ.

Τρόπος

Η ιστορία του Χιμένεθ είναι μια ωραία ιστορία αυτογνωσίας, που διαδραματίζεται με φόντο το ποδόσφαιρο. Αν κάτι μας διδάσκει είναι ότι δεν πρέπει ποτέ να μπλέκουμε τον τρόπο της δουλειάς μας με το αποτέλεσμα. Ο τρόπος, στο μυαλό μας, στις κρίσεις και στις αξιολογήσεις μας, πρέπει να είναι πιο σημαντικός από το αποτέλεσμα, γιατί είναι 100% δικός μας. Το αποτέλεσμα σπανίως εξαρτάται από μας: τον τρόπο μας όμως άλλος δεν τον έχει. Ολοι οι επαγγελματίες έχουμε ένα πρόβλημα: ο τρόπος μας δεν είναι παντού αποδοτικός, μόνο που αυτό δεν το γνωρίζουμε. Ισως κάποια στιγμή να πιστεύουμε πως έχουμε βρει τη συνταγή της επιτυχίας – συμβαίνει ευκολότερα όταν μια επιτυχία προκύπτει εκεί που δεν το περιμένουμε. Αυτό συνέβη π.χ. με τον Χιμένεθ: κατέκτησε ένα πρωτάθλημα, χωρίς να έχει καταλάβει πώς και το απέδωσε στον τρόπο του. Πήγε στην Ισπανία και διαπίστωσε ότι η κρίση του ήταν μάλλον επιπόλαια: ο τρόπος του εκεί δεν είχε εφαρμογή. Και γύρισε εδώ που ξέρει ότι δεν θα κριθεί παρά μόνο για τα αποτελέσματα. Τα οποία – κι αυτό είναι το πιο ωραίο – σίγουρα δεν οφείλονται αποκλειστικά στον ίδιο και τη δουλειά του!

Ρίσκο

Η ιστορία είναι διδακτική γενικότερα. Καλό και άγιο το επαγγελματικό ρίσκο, αλλά πρέπει να είναι λελογισμένο. Αν δουλεύεις κάπου που νιώθεις ότι αναγνωρίζεται η δουλειά σου ως σπουδαία, για αυτόν και μόνο τον λόγο πρέπει να φροντίζεις να μην τη χάσεις και πρέπει να είσαι πολύ διστακτικός όταν δέχεσαι προτάσεις να την αφήσεις και να πας να δουλέψεις αλλού. Πρώτα πρώτα πρέπει να γνωρίζεις ότι οι συνθήκες παίζουν πάντα πολύ μεγαλύτερο ρόλο από τις δυνατότητες: ακόμα κι αν σου υπόσχονται τον ουρανό με τα άστρα, πρέπει να έχεις στο μυαλό σου ότι όλα θα είναι διαφορετικά και να το σταθμίσεις. Επίσης ακόμα και το κίνητρο των χρημάτων δεν μπορεί να είναι το μοναδικό για κάθε σοβαρό ελεύθερο επαγγελματία. Αν πάρεις περισσότερα για μια χρονιά και δεν δουλέψεις την επόμενη γιατί απέτυχες, τα χρήματα που θα ‘χεις στον τραπεζικό σου λογαριασμό θα είναι όσα κι αν έμενες δυο χρόνια στην παλιά σου δουλειά – ίσως να είναι και λιγότερα. Και περισσότερα, ωστόσο, να είναι, καμία αποζημίωση δεν θεραπεύει το στρες της προσαρμογής, το άγχος της νέας υποχρέωσης επιτυχίας, τον πόνο της αποτυχίας και την πίκρα της απόλυσης. Ο επαγγελματίας, ζώντας στο συννεφάκι της χαράς, μπορεί αυτά να μην τα μετρά και να τα βλέπει όλα αισιόδοξα κάθε φορά που αξιολογεί προτάσεις. Ο άνθρωπος όμως, ειδικά αν δεν θέλει να υποφέρει, πρέπει να τα λάβει όλα υπόψη του. Και να κρίνει τι είναι ευκαιρία και τι δεν είναι.

Ανάγκη

Ο Χιμένεθ επέστρεψε στην ΑΕΚ γιατί την είχε ανάγκη. Πριν να επιστρέψει για πρώτη φορά ήταν άνεργος έπειτα από ένα πέρασμα από τη Σαουδική Αραβία. Φέτος γύρισε έχοντας αποτύχει στη Λας Πάλμας. Αν στην ΑΕΚ γνώριζαν πόσο ανάγκη είχε να επιστρέψει θα μπορούσαν να του ζητήσουν να το κάνει και χωρίς λεφτά…