Μια συμφωνία που άργησε

Εστω και την τελευταία στιγμή η κυβέρνηση αντιλήφθηκε ότι δεν μπορεί να εμπλέκει τις τράπεζες στα προεκλογικά παιχνίδια της. Και έκανε όπισθεν ολοταχώς από τις μαξιμαλιστικές προτάσεις της για την προστασία της πρώτης κατοικίας, αποδεχόμενη να μπουν κόφτες για την ένταξη στο νέο καθεστώς το ύψος του υπολοίπου του δανείου και το εισόδημα. Η λογική πίσω από τη συμφωνία με τις τράπεζες είναι ότι  έτσι θα αποτρέπεται η προστασία σε έχοντες και κατέχοντες, όπως συμβαίνει σήμερα με τα παράθυρα του νόμου Κατσέλη την κάλυψη του οποίου απολαμβάνουν αρκετοί δανειολήπτες οι οποίοι, ενώ μπορούν, απλά δεν θέλουν να πληρώσουν για το δάνειό τους.

Βεβαίως η στροφή αυτή της κυβέρνησης δεν ήρθε αναίμακτα για τις τράπεζες. Προηγήθηκαν σειρά προειδοποιήσεων κατά το τελευταίο διάστημα, από παράγοντες των δανειστών, από δημοσιεύματα μεγάλων ξένων εφημερίδων αλλά και δικών της ανώτερων στελεχών, όπως του αντιπροέδρου της, Γιάννη Δραγασάκη, για τον κίνδυνο μιας νέας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αν δεν ληφθούν οι σωστές αποφάσεις για τα κόκκινα δάνεια. Εντέλει κυβέρνηση και τραπεζίτες κατέληξαν σε έναν συμβιβασμό για το νέο καθεστώς που θα διέπει τα κόκκινα δάνεια μετά το τέλος του νόμου Κατσέλη στο τέλος του μήνα. Αλλά, για ακόμη μια φορά, η καθυστέρηση δεν αποφεύχθηκε ούτε το υψηλό κόστος το οποίο πλήρωσαν όλο αυτό το διάστημα οι τράπεζες βλέποντας τους ξένους επενδυτές να φεύγουν από το μετοχολόγιό τους και τις τιμές των μετοχών τους να βυθίζονται στο ελληνικό χρηματιστήριο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση πειραματίστηκε με τις τράπεζες ακολουθώντας ιδεολοψίες και αυταπάτες σε έναν ευαίσθητο τομέα της οικονομίας. Ολοι θυμόμαστε την περήφανη εξάμηνη διαπραγμάτευση του 2015, όταν οι καταθέσεις έκαναν φτερά από τις τράπεζες και τελικά επιβλήθηκαν τα capital controls – τα οποία ακόμη βιώνουμε – για να οδηγηθεί εκ των πραγμάτων η κυβέρνηση σε μία νέα ανακεφαλαιοποίησή τους. Μια ανάλογη εξέλιξη σήμερα θα έκρυβε πολύ σοβαρούς κινδύνους  για το κράτος και τους φορολογούμενους που θα αναγκάζονταν να βάλουν τα λεφτά – ελλείψει ξένων κεφαλαίων – αλλά και για τους μετόχους, ενώ θολό και αβέβαιο θα ήταν το τοπίο για τους καταθέτες, βάσει των νέων κανονισμών στην ΕΕ.

Απο την άλλη, όσο σημαντική και πιεστική είναι για τις τράπεζες η ανάγκη περιορισμού των κόκκινων δανείων τόσο κρίσιμη είναι η διατήρηση της κανονικότητας πληρωμής των δόσεων των συνεπών δανειοληπτών. Ενα οριζόντιο κούρεμα σε όλους ανεξαιρέτως τους «κόκκινους» δανειολήπτες θα προκαλούσε με τη σειρά του ένα γενικευμένο αίσθημα αδικίας στους συνεπείς δανειοληπτες. Θα έστελνε το λάθος μήνυμα ότι στο τέλος κερδίζουν οι ασυνεπείς και θα οδηγούσε αργά ή γρήγορα σε αύξηση των κόκκινων δανείων από τη δική τους πλευρά. Και αυτό θα ήταν ό,τι χειρότερο, σήμερα, για τις τράπεζες και την οικονομία.