Παπαγάλοι

Ηταν τόσο κοινότοπο που ο Τσίπρας απήγγειλε Καβάφη στη Βουλή για να «την πει» στον Καμμένο. Σαν σκηνή ατόφιας Μεταπολίτευσης, καλύτερα η καρικατούρα της (ιδίως σετάκι με τη διδακτική ρίμα του Καμμένου). Οπως στην ΚΝΕ, όταν μάθαιναν στιχάκια επαναστατημένων ποιητών τα οποία χρησίμευαν ως τσιτάτα στις συνδικαλιστικές αγορεύσεις.

Τότε μάθαιναν κυρίως Ρίτσο: «Γεια σου σύντροφε, το μεσημέρι στη γωνιά». Βάρναλη. Χικμέτ και Μαγιακόφσκι. Οι περισσότεροι είχαν μελοποιηθεί και ηχογραφηθεί τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όταν η ποίηση ήταν εργαλείο συνέγερσης και στράτευσης. Ετσι εργαλείο συνέγερσης και στράτευσης παραμένει και σήμερα η ποίηση – γι’ αυτό και, αν εξαιρέσει κανείς ένα χώρο μυημένων στην ιδιοτυπία και την εμβάθυνση των ποιητικών εκφράσεων, ευρύτερα φτάνουν μόνο σπαράγματα ποιητικών χωρίων, συχνά αναρπασμένων από το ευρύτερο νόημά τους, συχνότατα ενταγμένα στο ηρωικό αφήγημα της αλλαγής του κόσμου από την Αριστερά.

Ετσι έμαθε την ποίηση ο Τσίπρας κι έτσι συνεχίζει να τη χρησιμοποιεί. Σαν ποπ ρητό για να το βάλει στην έκθεση: «Το ‘πε, το ‘πε ο παπαγάλος», που έλεγε κι ο σκηνοθέτης Σταύρος Τορνές. Τον θυμάμαι να ανασκαλεύει ένα από τα «18 Λιανοτράγουδα» του Ρίτσου στην τελευταία συγκέντρωση του Συντάγματος, πριν από το δημοψήφισμα του 2015, και να μιλάει «για έναν λαό  που πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια», έναν λαό, εξηγούσε, που «πολεμά έχοντας στα χέρια το πιο δυνατό όπλο από όλα τα όπλα που υπάρχουν στον πλανήτη: το δίκιο». Και κάπου, έμπαινε στοn λόγο και μια ποιητική ρίμα του Κάλβου: «Θέλει αρετή(ν) και τόλμη(ν) η ελευθερία».

Σήμαιναν κάτι όλα αυτά, από τη στιγμή μάλιστα που σε δυο μέρες από εκείνη την ομιλία ο πρωθυπουργός έκανε τη μεγαλύτερη kolotoumba της ζωής του, προσχωρώντας στις θέσεις του κινήματος Μένουμε Ευρώπη, ακυρώνοντας την επιλογή του λαού στο δημοψήφισμα και υπογράφοντας ένα ακόμα Μνημόνιο; Απολύτως τίποτα. Αλλά δεν έχει σημασία. Τι είναι η ποίηση για έναν άνθρωπο που εργαλειοποιεί τα πάντα; Λόγια. Μπλαμπλαμπλά, δημοκρατία, μπλαμπλαμπλα, με εκλέξανε. Κάπως έτσι, άλλωστε, ως κάτι πομπώδες, είτε σε λυρική είτε σε επική βερσιόν, είναι και η επίκληση του λεγόμενου ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς – που στοιχειώνει σα φάντασμα ακόμα και τις χυδαιότερες επιλογές, όπως το ότι η δήθεν «αντεθνικιστική» ρητορική της κυβέρνησης στηρίζεται κοινοβουλευτικά από διαπρύσιους εθνικόφρονες, τον Ζουράρι, την Κουντουρά, την Παπακώστα και τον Τέρενς Κουίκ.