Δεν υπάρχει Τσόρτσιλ να αναλάβει τα ηνία

Μου ζήτησε να τον συναντήσω σε ένα καφέ της Γκρέιτ Πίτερ Στριτ, στην καρδιά του Ουέστμινστερ, δυο βήματα από τη Βουλή και την Ντάουνινγκ Στριτ. Γνώριμα γι’ αυτόν λημέρια: μέχρι πριν από λίγα χρόνια περιδιάβαζε εκεί καθημερινά, ως βουλευτής και υπουργός. Στα 70 του σήμερα, ο Ντένις ΜακΣέιν δεν χαίρεται με όσα συμβαίνουν στη χώρα του. Μισεί το Brexit και δεν το κρύβει. «Ερχονται πολιτικά ταραγμένες ημέρες. Είναι πολύ δύσκολο να βγάλεις το αβγό από την ομελέτα. Είναι αυτό ακριβώς που προσπαθεί να κάνει η Βρετανία» μου λέει πίνοντας τον καφέ του. Βουλευτής των Εργατικών για 18 χρόνια και υπουργός Ευρώπης από το 2002 έως το 2005, ο ΜακΣέιν συνδέθηκε στενά με τους Νέους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ. Σήμερα, που οι πρωταγωνιστές του πολιτικού βίου απέχουν έτη φωτός από την ιδεολογία που υπηρέτησε, δεν κρύβει την απογοήτευσή του. «Εχουμε δύο εξαιρετικά αδύναμους ηγέτες, την Τερίζα Μέι και τον Τζέρεμι Κόρμπιν. Είναι δύο άνθρωποι του χθες που προσπαθούν να λύσουν τα προβλήματα του αύριο. Ειλικρινά, δεν κάνουν γι’ αυτή τη δουλειά», λέει στα «ΝΕΑ» ο ΜακΣέιν, ο οποίος γεννήθηκε στη Σκωτία από πολωνό πατέρα και ιρλανδή μητέρα και προτού μπει στην πολιτική εργάστηκε ως δημοσιογράφος στο BBC.

Το Brexit είναι προγραμματισμένο να γίνει σε επτά εβδομάδες. Η Βουλή των Κοινοτήτων έχει απορρίψει τη Συμφωνία Αποχώρησης και η βρετανίδα πρωθυπουργός έχει υποσχεθεί ότι θα την καταθέσει ξανά (άγνωστο πότε), έχοντας προηγουμένως εξασφαλίσει ευρω-παραχωρήσεις τις οποίες όμως οι Βρυξέλλες αποκλείουν, τουλάχιστον για την ώρα. Πόσο πιθανό είναι να περάσει η συμφωνία; «Είναι πάρα πολύ δύσκολο η Βουλή να αποδεχθεί τους όρους της συμφωνίας της Μέι. Οι μισοί την απορρίπτουν επειδή ανοίγει τον δρόμο σε δύσκολες και κακές διαπραγματεύσεις για τη μελλοντική σχέση, που μπορεί να κρατήσουν πέντε ή και δέκα χρόνια. Και οι σκληροί στο Συντηρητικό Κόμμα που μισούν την Ευρώπη την απορρίπτουν διότι επιδιώκουν πλήρη οικονομική απεξάρτηση από την ΕΕ», εκτιμά ο ΜακΣέιν.

Συνεπώς, οδεύουμε προς το no deal; «Δεν νομίζω ότι η ΕΕ θα θελήσει να πει στον κόσμο ότι αντιμετωπίζει μια τεράστια κρίση με την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, ότι τα αεροπλάνα έπαψαν να πετούν και ότι σχηματίζονται ουρές 50 χιλιομέτρων στο Ντόβερ ή το Καλέ. Είμαι, λοιπόν, βέβαιος ότι έχουν τεθεί σε εφαρμογή έκτακτες ρυθμίσεις για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό θα γίνει με τους όρους που θα θέσει η ΕΕ». Δηλαδή; «Η Βρετανία θα παραμείνει μέλος της ΕΕ. Μπορεί να εγκαταλείψει την πολιτική συνθήκη της ΕΕ, αλλά θα συνεχίσει να τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή, να πληρώνει χρήματα, να σέβεται την ελεύθερη μετακίνηση πολιτών και φυσικά να υπακούει σε όλους τους νόμους και τους κανονισμούς της Ευρώπης». Μπορεί αυτό να κρατήσει για πάντα; τον ρωτάω. «Νομίζω ότι θα μπούμε σε μια πολύ μακρά και πολύ δύσκολη περίοδο διαπραγματεύσεων. Χρειάστηκε έως επτά χρόνια για να συναφθούν συμφωνίες με χώρες όπως η Ιαπωνία και ο Καναδάς, το εύρος των οποίων ήταν πολύ πιο περιορισμένο. Στη Βρετανία, κάθε πτυχή της ζωής μας, από το φαγητό και τα αυτοκίνητα έως τα φάρμακα και τις διακοπές, συνδέεται με την ΕΕ». Αν είναι έτσι, μήπως θα ήταν καλύτερο να ξαναγίνει δημοψήφισμα; «Δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο συνειδητοποίησης όπου οι βουλευτές κοιτάζουν βαθιά μέσα στην ψυχή τους και αναρωτιούνται: θέλουμε πραγματικά να συνεχίσουμε με αυτό το χάος; Μην ξεχνάτε ότι το Brexit δεν έχει συμβεί ακόμη. Οι Βρετανοί είναι ένας λαός που δεν είχε πιστέψει ότι συμμετείχε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τη στιγμή που τα γερμανικά πάντσερ έφτασαν στη Δουνκέρκη και οι βόμβες άρχισαν να πέφτουν στο Λονδίνο! Η στιγμή όπου η πραγματικότητα θα χτυπήσει τους Βρετανούς πολύ δυνατά στο πρόσωπο είναι ακόμη πολύ μακριά. Δεν ξέρω πότε θα έρθει. Εδώ και τέσσερα χρόνια προβλέπω τις εξελίξεις στο Brexit με ακρίβεια. Τώρα, όμως, η κρυστάλλινη σφαίρα μου έχει θολώσει».

Τον ρωτάω αν βλέπει να ξεπηδούν νέα κόμματα – είτε φιλοευρωπαϊκά, είτε ευρωφοβικά – από την κρίση του Brexit, η οποία έχει διχάσει τη Βρετανία. «Οχι. Λόγω του εκλογικού μας συστήματος δεν μπορείς να φύγεις από τους Εργατικούς και να φτιάξεις έναν ΣΥΡΙΖΑ ή να φύγεις από τους Συντηρητικούς και να φτιάξεις τους ΑΝΕΛ. Είμαστε όπως στην Αμερική: για να εκλεγείς πρέπει να είσαι είτε Ρεπουμπλικανός, είτε Δημοκρατικός» απαντά. «Αυτό που βλέπω όμως», συνεχίζει, «είναι πολιτική αναταραχή και αβεβαιότητα. Βλέπω εκλογές για αλλαγή ηγεσίας στα κόμματα, βλέπω τους πολίτες να λένε ότι αυτοί που είναι υπεύθυνοι για τις τύχες της Βρετανίας δεν μας λένε την αλήθεια και είναι ανίκανοι να πάρουν αποφάσεις για να σώσουν τη χώρα από την καταστροφή. Αλλά δυστυχώς δεν βλέπω έναν Τσόρτσιλ να περιμένει να αναλάβει τα ηνία».