Καθωσπρεσπισμός και οικονομία: μια επικίνδυνη επιδημία;

Τι είναι ο καθωσπρεπισμός και γιατί τον μεμφόμαστε; Είναι η μετακόμιση μιας (επιτυχημένης) συμπεριφοράς από το πεδίο στο οποίο αντιστοιχεί σε άλλο, άσχετο πεδίο. Η άκριτη μεταφορά από έναν χώρο σε άλλον έχει αποτελέσματα που συνήθως είναι αστεία, ενίοτε όμως αποδεικνύονται επικίνδυνα.

Η νέα κοινωνικο-πολιτική συνήθεια είναι ο εξάδελφος του καθωσπρεπισμού – ο καθωσπρεσπισμός. Εχοντας δοκιμάσει μια συμπεριφορά που απέδωσε σε ένα πεδίο – στη Ναυμαχία των Πρεσπών – μεταφέρεται η πετυχημένη συνταγή σε άλλο.

Τα δύο μεγάλα κόμματα επένδυσαν στον διχασμό την περίοδο των Πρεσπών. Το έκαναν με επιτυχία ως προς την εκλογική τους στόχευση. Η μια πλευρά βάπτισε συλλήβδην δεξιούς όσους διαφωνούσαν με πτυχές της συμφωνίας. Η άλλη χαρακτήριζε «ισαποστακισμό» το να υποστηρίζεις τη συμφωνία και να διαφωνείς με την κυβέρνηση. Ετσι επιβλήθηκε σιωπητήριο στον χώρο ανάμεσα στους δύο μονομάχους. Για να εξασφαλιστούν τα νώτα στο εσωτερικό και να μην υπάρχουν διαρροές, δόθηκε έμφαση στις «επιστροφές στις ρίζες»: Επιστράτευση του θυμικού με εύκολα επιχειρήματα και συστράτευση στην πρώτη γραμμή στελεχών που πάντα θεωρούσαν τα εθνικά θέματα ως υποκατάστατο της ενασχόλησης με πιο σύνθετα ζητήματα – όπως οι μεταρρυθμίσεις.

Η στρατηγική αυτή απέδωσε για τη ΝΔ. Ως προς τα οργανωτικά, κατοχύρωσε την πρωτοκαθεδρία της στα δεξιά και εξαφάνισε το Κέντρο. Ομως, δύσκολα εγκαταλείπεις μια πετυχημένη συνταγή. Την εφαρμόζεις παντού όπως μπορείς – αν και με κάποια συνειδησιακά προβλήματα. Do it like Πρέσπες.

Ο καθωσπρεσπισμός έτσι κινδυνεύει να μετακομίσει στην οικονομία. Η ανακοίνωση της ΝΔ για την αύξηση του κατώτατου μισθού αναμειγνύει μια σωστή θέση με μια λαϊκίστικη («πρεσπική») κορόνα με συνολικό αποτέλεσμα σίγουρα αστείο, αλλά και δυνητικά επικίνδυνο.

Τι είπε λοιπόν η ΝΔ;

Μνημονεύει βέβαια τη θέση «Σε κάθε περίπτωση, πραγματικές αυξήσεις μισθών επιτυγχάνονται μέσα σε μια οικονομία που αναπτύσσεται με ισχυρούς ρυθμούς, προσελκύει επενδύσεις και ευνοεί τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων». Ορθόν: δεν μπορούμε να νομοθετήσουμε να γίνουμε όσο πλούσιοι θέλουμε. Πρώτα η προσπάθεια και μετά η ανταμοιβή. Δηλαδή, κακό πράγμα η αύξηση.

Ομως οι Πρέσπες άφησαν σχολή. Προκειμένου να μη δυσαρεστηθεί κανείς, η ανακοίνωση είχε αρχίσει: «Η αύξηση του κατώτατου μισθού βεβαίως καθυστέρησε… Οπως καθυστέρησε και η κατάργηση του υποκατώτατου μισθού για την οποία πρώτη είχε δεσμευθεί η Νέα Δημοκρατία».

Η κάθε πρόταση μόνη της κάπως βγάζει νόημα. Τις βάζεις όμως μαζί και ισχυρίζονται ότι «η αύξηση είναι καταστροφική. Με εμάς η καταστροφή θα είχε έεθει νωρίτερα».

Γνήσιο δημιούργημα του καθωσπρεσπισμού.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά