Το τίμημα του λαϊκισμού

Η Ιταλία πληρώνει τον λαϊκισμό της ετερόκλητης κυβέρνησής της. Η ιταλική οικονομία βυθίστηκε σε ύφεση το τελευταίο τρίμηνο του 2018, επιβεβαιώνοντας όσους προέβλεπαν ότι η κόντρα Ρώμης και Βρυξελλών, που χτύπησε τα ιταλικά ομόλογα, θα κοστίσει περισσότερο στην οικονομία από το όποιο όφελος του σχεδίου προεκλογικών παροχών που επιχείρησαν να εφαρμόσουν ο Ντι Μάιο και ο Σαλβίνι.

Σε μία ανάλογη παγίδα βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 11% για το 2019, ύστερα από 7 χρόνια παγώματος των αποδοχών και πολλών άλλων μνημονιακών μέτρων – στα οποία συμμετείχε και η ίδια – που δημιούργησαν συνθήκες έντονης φτωχοποίησης για ένα σημαντικό κομμάτι του εργατικού δυναμικού. Ενα μέτρο το οποίο, ενώ κρίνεται ως άκρως αναγκαίο, επιβλήθηκε με μια υπουργική απόφαση και ανακοινώθηκε με «τυμπανοκρουσίες» από τον Πρωθυπουργό, χωρίς να ερωτηθούν οι κοινωνικοί εταίροι. Για την ακρίβεια, ρωτήθηκαν αλλά η άποψή τους αγνοήθηκε. Η κυβέρνηση έκανε χρήση του μνημονιακού νόμου, που ορίζει ότι η ίδια αποφασίζει για το ύψος της αύξησης του κατώτατου μισθού και όχι οι κοινωνικοί εταίροι με βάση διαβούλευση που προηγείται μεταξύ τους. Εγινε, δηλαδή, το αντίθετο από ό,τι θα έπρεπε, δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες είναι αυτοί που θα «σηκώσουν» το πραγματικό κόστος των αποφάσεών τους. Αρα είναι και οι μοναδικοί αρμόδιοι για να αποφασίσουν για το ύψος των αυξήσεων μέσα από συλλογικές διαπραγματεύσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα συν και πλην για τους μισθούς, τις θέσεις απασχόλησης και την οικονομία. Αυτό, άλλωστε,  συμβαίνει σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του δυτικού πολιτισμού.

Κάπως έτσι, η κυβέρνηση ανακοίνωσε αυξήσεις το ύψος των οποίων ακούστηκε ωραία, χαϊδεύοντας τα αφτιά των εργαζομένων, ξαφνιάζοντας όμως δυσάρεστα τους εργοδότες αλλά και τις Βρυξέλλες που δεν περίμεναν τέτοια πλειοδοσία με βάση τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Και εδώ, η κυβέρνηση επέλεξε να ρισκάρει θυσιάζοντας στον προεκλογικό βωμό των πολιτικών σκοπιμοτήτων της ένα ευαίσθητο θέμα που αφορά την ισορροπία και τις αντοχές της οικονομίας. Δεν είναι το μόνο. Το κάνει με τα κόκκινα δάνεια και τον νόμο Κατσέλη. Καθυστερεί μήνες τώρα, κρυπτόμενη πίσω από δήθεν φιλολαϊκές κόκκινες γραμμές για το όριο προστασίας της πρώτης κατοικίας, να λάβει αποφάσεις που θα επιτρέψουν στις τράπεζες να πάρουν ανάσα από το μεγάλο αυτό πρόβλημα. Αυτό ουσιαστικά ομολόγησε ο αντιπρόεδρός της και υπουργός Οικονομίας Γιάννης Δραγασάκης βάζοντας στο τραπέζι, αυτή την εβδομάδα, τον κίνδυνο μιας νέας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αν δεν γίνουν προσεκτικές κινήσεις για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων.

Οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας φοβούνται ότι αρκετοί εργοδότες θα γυρίσουν στο κόκκινο, λόγω των υψηλών για τα δεδομένα τους μισθολογικών αυξήσεων και ότι θα μετατρέψουν συμβάσεις πλήρους σε μερικής απασχόλησης. Ελπίζουν και εύχονται, το κυβερνητικό προεκλογικό πυροτέχνημα να μην αποβεί μπούμερανγκ για την οικονομία και τους ίδιους τους εργαζομένους, όπως άλλωστε συνέβη και με τη φορολογική πολιτική όπου η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έβαλε υπερφόρους στη μεσαία τάξη για να μπορεί να δίνει χριστουγεννιάτικα μπόνους και παροχές. Αλλά έτσι κατέστρεψε τη μεσαία τάξη και γονάτισε την οικονομία και τις προοπτικές όλων. Και των μεσαίων και των αδυνάτων.