Το κίνημα που έβγαλε εκατομμύρια στα πάρκα

Ολα ξεκίνησαν στις 2 Οκτωβρίου 2004. Τη στιγμή που η Αθήνα ξεπερνούσε σιγά σιγά τη ζάλη των Ολυμπιακών Αγώνων, στο πάρκο Μπούσι, στο Πάντινγκτον του Νοτιοδυτικού Λονδίνου, 13 δρομείς απάντησαν στο κάλεσμα μιας εθελοντικής ομάδας για να τρέξουν ένα χαλαρό «πενταράκι» στη σκιά των δέντρων. Καμία άδεια δεν πήραν από τις αρμόδιες Αρχές, δεν υπήρχε αντίτιμο συμμετοχής. Τα αποτελέσματα τα έγραψαν στο πόδι, σε ένα καφέ ενώ όσοι τερμάτισαν πήραν ένα αναμνηστικό… παξιμάδι από το τοπικό χρωματοπωλείο! Δεκατέσσερα χρόνια και 5 εκατομμύρια συμμετέχοντες αργότερα, το Parkrun, όπως ονομάστηκε το εβδομαδιαίο δρομικό αυτό ραντεβού, έχει γίνει ένα παγκόσμιο φαινόμενο που αναδεικνύει μια διαφορετική πλευρά του τρεξίματος.

Η ιδέα πίσω από το Parkrun είναι απλή: κάθε Σάββατο δίνεται ένα ραντεβού για τρέξιμο σε κάποιο πάρκο σε 20 διαφορετικές χώρες του κόσμου όπου έχουν στηθεί εθελοντικές οργανωτικές ομάδες: από τη Μαλαισία και τη Ρωσία μέχρι τη Σουαζιλάνδη. Χωρίς κάποια χρέωση, όλοι είναι καλεσμένοι για να τρέξουν ή να περπατήσουν 5 χλμ. Γι’ αυτό και το μόνο που απαιτείται είναι μια δωρεάν εγγραφή στη σελίδα του Parkrun. Με τον κωδικό τους μπορούν εφάπαξ να παίρνουν μέρος στις δράσεις.

Μέσα στο πάρκο δεν έχει σημασία πόσο γρήγορος είναι κάποιος, ούτε η ηλικία του (ακόμη και παιδιά ή ηλικιωμένοι συμμετέχουν), ούτε το τι φοράει. Το πιο σημαντικό είναι απλά να σηκωθεί από τον καναπέ και να λάβει μέρος. Η ουσία του Parkrun σύμφωνα με την ιδρυτική του διακήρυξη κρύβεται στο ευ ζην. Οι διοργανωτές θέλουν να παίρνουν μέρος στις εβδομαδιαίες εξορμήσεις για τρέξιμο όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι ώστε να αισθάνονται μέρη της τοπικής κοινότητας δρομέων, να γνωρίζουν νέο κόσμο και να έρχονται κοντά με κοινές εμπειρίες. Και το έχουν πετύχει αφού κάθε Σαββατοκύριακο τρέχουν περισσότεροι από 250.000 στα πάρκα για χάρη του συγκεκριμένου θεσμού. Γι’ αυτό και καμαρώνουν πως ενώ το 2005 ο μέσος χρόνος τερματισμού της διαδρομής των συμμετεχόντων ήταν 22 λεπτά, πέρυσι έφτασε να είναι 29 λεπτά.

Μπορεί να μοιάζει παράδοξο που οι συνολικές επιδόσεις των δρομέων πέφτουν κι αυτό θεωρείται από τους διοργανωτές καλό στοιχείο. Ωστόσο, είναι ενδεικτική η νοοτροπία και του κλίματος που επικρατεί στις σαββατιάτικες συναντήσεις. Φαίνεται πως όντως ο σκοπός του τρεξίματος δεν είναι μόνο η εκγύμναση ή η καλή απόδοση, αλλά η ευχάριστη ασχολία που παίρνει το μυαλό από τα δύσκολα και γίνεται σταδιακά συνήθεια. Γι’ αυτό και ανάμεσα στα 5 εκατομμύρια συμμετεχόντων στο Parkrun που συμπληρώθηκαν πρόσφατα, μπορεί κανείς να εντοπίσει ιστορίες ανθρώπων που είχαν να γυμναστούν από το σχολείο και τώρα κόλλησαν για τα καλά. Ή άλλους που θεωρούσαν πως το τρέξιμο δεν είναι γι’ αυτούς αλλά έπειτα από μια δοκιμή εθίστηκαν στην όλη διαδικασία. Για όσους το Parkrun είναι απλά ο προθάλαμος για κάτι πιο σοβαρό στον χώρο του τρεξίματος, υπάρχουν πάντα οι δρομικοί σύλλογοι που είναι πρόθυμοι να καλωσορίσουν στους κόλπους τους όλους εκείνους που έγιναν λάτρεις του σπορ μέσα στα πάρκα. Σύμφωνα, άλλωστε, με έρευνα, στη Βρετανία περισσότεροι από 8.000 συμμετέχοντες σε Parkrun γράφονται κάθε χρόνο σε δρομικές ομάδες έχοντας πάρει πιο ζεστά το τρέξιμο.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη ομάδα Parkrun. Πάρκα έχουμε. Δρομείς και εθελοντές υπάρχουν. Καιρός δεν είναι;

Το «πρεζόνι της φυλακής» άλλαξε ζωή

Μια σημαντική παράμετρος του Parkrun είναι η κοινωνική. Στη Βρετανία, τον γενέθλιο τόπο του, για παράδειγμα, στο Ράτσιλ, μία από τις πιο φτωχές γειτονιές της Γλασκώβης όπου δεν υπάρχει βιβλιοθήκη, κέντρο υγείας, γυμναστήριο ή ακόμα και φαρμακείο, το Parkrun λειτουργεί ας πούμε ως μέσο πρόνοιας για όλους εκείνους που αναζητούσαν μία διέξοδο από τα προβλήματα. Χαρακτηριστική της κοινωνικής επίδρασης του θεσμού αυτού είναι η ιστορία του Ιρλανδού Αλφι Κίρκλι, όπως την αναφέρει ο Πολ Σίντον-Χιούιτ, ιδρυτής του Parkrun στην αναφορά του για το 2018. Βγαίνοντας από τη φυλακή γνώρισε το Parkrun και μέσω αυτού κατάφερε τελικά να αλλάξει τη ζωή του. Μέσα σε μόλις 17 εβδομάδες έγινε από ένα «πρεζόνι της φυλακής», όπως συνήθιζε να αποκαλείται, κάτοχος ρεκόρ της διαδρομής στο Μπακ Κόμπι. Παρέα με την κόρη του παίρνει τακτικά μέρος στους αυτοσχέδιους αυτούς αγώνες και παρέα με άλλους αποφυλακισμένους, ως εθελοντής πια, μιλάει για την επανένταξη των πρώην εγκλείστων στην κοινωνία μέσω του τρεξίματος.

Οι εθελοντές και η ενθάρρυνση

Προκειμένου οι διοργανωτές των συναντήσεων να παροτρύνουν τους συμμετέχοντες να επιστρέφουν κάθε εβδομάδα στον «τόπο του εγκλήματος», στήνουν κλαμπ όπου για να γίνει κάποιος μέλος πρέπει πρώτα να εκπληρώσει έναν στόχο. Ο πιο συνηθισμένος στόχος αφορά τους αγώνες όπου τρέχει κάποιος. Ετσι, ανάλογα με τη διάθεση για άσκηση, μπορεί να γίνει μέλος στο Κλαμπ 50, αν έχει τρέξει σε ισάριθμα Parkrun, στο Κλαμπ 100 ή και στο Κλαμπ 250. Παραπονεμένοι δεν μένουν ούτε οι εθελοντές που προσφέρουν τον χρόνο, τη διάθεση και τις υπηρεσίες τους, καθώς έχουν το δικό τους κλαμπ. Μέχρι σήμερα υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 420.000 άνθρωποι έγιναν εθελοντές στις εβδομαδιαίες συναντήσεις σε κάποιο μέρος του κόσμου. Η δουλειά τους μπορεί να είναι καθαρά οργανωτική όπως η σύνταξη αναφορών ή πιο ελεύθερη όπως η λήψη φωτογραφιών και η ενθάρρυνση των δρομέων.