Τα φακελάκια τσαγιού ενδέχεται να απελευθερώνουν δισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια σε κάθε φλιτζάνι, προκαλώντας ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους για την υγεία.
Οπως αναφέρει σε εκτενές δημοσιευμά της η Daily Mail, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα μικροσκοπικά θραύσματα, γνωστά ως μικροπλαστικά και νανοπλαστικά, μπορούν να παραμείνουν στον οργανισμό μετά την κατανάλωσή τους.
Ενώ οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις βρίσκονται ακόμη υπό μελέτη, η έκθεση σε αυτά έχει συνδεθεί με πιθανές επιπτώσεις που σχετίζονται με τον καρκίνο, καθώς τα μικροσκοπικά σωματίδια κατακρατούνται στους ιστούς του σώματος.
Δισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια σε κάθε φλιτζάνι
Ανάλυση 19 μελετών από ερευνητές στο Ιράν και το Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε ότι ένα μόνο ξηρό φακελάκι τσαγιού μπορεί να περιέχει περίπου 1,3 δισ. πλαστικά σωματίδια. Ο αριθμός αυτός αυξάνεται σε περίπου 14,7 δισ. όταν το φακελάκι βυθίζεται σε ζεστό νερό, το οποίο διασπά τα υλικά σε ακόμη μικρότερα κομμάτια.
Οι δοκιμές έδειξαν ότι τα φακελάκια από νάιλον και PET (πολυαιθυλένιο τερεφθαλικό) απελευθερώνουν ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες μικροπλαστικών όταν εκτίθενται σε νερό κοντά στο σημείο βρασμού. Οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα σωματίδια προέρχονται είτε από το ίδιο το φακελάκι είτε από μόλυνση κατά τη διαδικασία παραγωγής.
Πλαστικά και σε άλλα ροφήματα
Η μόλυνση δεν περιορίζεται στο τσάι. Το εμφιαλωμένο τσάι μπορεί να περιέχει πλαστικά από το νερό, το μπουκάλι και το καπάκι, ενώ το bubble tea ενδέχεται να επιβαρύνεται από τα ποτήρια, τα καπάκια, τα καλαμάκια και τα πρόσθετα συστατικά.
Οι ειδικοί προτείνουν απλούς τρόπους για τη μείωση της έκθεσης: η χρήση χύμα τσαγιού αντί για φακελάκια είναι η πιο αποτελεσματική επιλογή. Επιπλέον, η προτίμηση σε χάρτινα φακελάκια αντί για πλαστικά πλέγματα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το ξέπλυμα στα φακελάκια πριν από τη χρήση περιορίζει τα σωματίδια που απελευθερώνονται – αν και η μέθοδος αυτή είναι λιγότερο αποτελεσματική στα νάιλον φακελάκια. Η αποφυγή της χρήσης φούρνου μικροκυμάτων και η χρήση φιλτραρισμένου νερού μπορούν επίσης να περιορίσουν τη μόλυνση.
Μικροπλαστικά παντού – από τα τρόφιμα έως τους ανθρώπινους ιστούς
Τα μικροπλαστικά έχουν πλέον εντοπιστεί σε τρόφιμα, νερό και ακόμη και σε ανθρώπινους ιστούς, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food Chemistry κατέληξε ότι όλα τα είδη ροφημάτων με βάση το τσάι περιέχουν μικροπλαστικά και νανοπλαστικά, με τα φακελάκια να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή.
Τα πλαστικά φακελάκια ήταν τα πιο επιβαρυμένα, σύμφωνα με τους ερευνητές. Τα μικροπλαστικά είναι μικροσκοπικά σωματίδια, ορατά μόνο με μικροσκόπιο, ενώ τα νανοπλαστικά είναι χιλιάδες φορές μικρότερα και μπορούν να διεισδύσουν στα κύτταρα, το αίμα και τα όργανα.
Πιθανές επιπτώσεις στην υγεία
Μελέτες δείχνουν ότι ένα πλαστικό φακελάκι μπορεί να απελευθερώσει έως και 2,3 εκατ. μικροπλαστικά και 14,7 δισ. νανοπλαστικά σε ένα φλιτζάνι ζεστό τσάι. Η διαδικασία του ζεστάματος, ειδικά στο φούρνο μικροκυμάτων, αυξάνει την απελευθέρωση. Ακόμη και φακελάκια που χαρακτηρίζονται ως βιοδιασπώμενα ή κομποστοποιήσιμα ενδέχεται να απελευθερώνουν δισεκατομμύρια μικροσκοπικά σωματίδια.
Οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία καθώς τα σωματίδια αυτά έχουν εντοπιστεί σε ανθρώπινο αίμα, πνεύμονες, ήπαρ και ακόμη και σε ιστούς όγκων. Εργαστηριακές μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορούν να προκαλέσουν κυτταρικές βλάβες μέσω οξειδωτικού στρες, διαδικασία που σχετίζεται με μεταλλάξεις του DNA και ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Έρευνες έχουν βρει υψηλότερα επίπεδα μικροπλαστικών σε ιστούς παχέος εντέρου ασθενών με καρκίνο σε σύγκριση με υγιείς ιστούς, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες για πιθανή σύνδεση με καρκίνους του πεπτικού συστήματος.
Χημικές ουσίες και πρόσθετοι κίνδυνοι
Τα μικροπλαστικά λειτουργούν σαν «σφουγγάρια», απορροφώντας και μεταφέροντας επικίνδυνες χημικές ουσίες όπως φθαλικές ενώσεις και βαρέα μέταλλα βαθιά μέσα στα κύτταρα του σώματος. Πολλές από αυτές τις ουσίες έχουν συνδεθεί με διαταραχές ορμονών και καρκίνους, όπως του μαστού, του προστάτη και των ωοθηκών.
Σε ευρεία ανασκόπηση, οι ερευνητές εντόπισαν μικροπλαστικά σε ανθρώπινους ιστούς που σχετίζονται με διάφορους τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων του πνεύμονα, του στομάχου, του ήπατος, του εγκεφάλου και του παγκρέατος.
Η ίδια ανάλυση έδειξε ότι χημικές ουσίες όπως οι φθαλικές ενώσεις και η δισφαινόλη Α μπορεί να διαρρέουν στο τσάι κατά τη διάρκεια του βρασίματος, αν και δεν έχει αποσαφηνιστεί αν προέρχονται απευθείας από το φακελάκι ή από τα πλαστικά σωματίδια που αποκολλώνται.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η μόλυνση είναι εκτεταμένη σε όλα τα είδη ροφημάτων με βάση το τσάι, υπογραμμίζοντας πως τα φακελάκια – ακόμη και εκείνα που προβάλλονται ως οικολογικά – αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή μικροπλαστικών όταν εκτίθενται στη θερμότητα και το νερό.
