Η ευτυχία δεν είναι απλώς ένα προσωπικό συναίσθημα. Αποτελεί πλέον αντικείμενο συστηματικής μελέτης, με χώρες σε όλο τον κόσμο να αξιολογούνται βάσει του πόσο «ευτυχισμένοι» δηλώνουν οι πολίτες τους. Τα τελευταία χρόνια, διεθνείς εκθέσεις επιχειρούν να χαρτογραφήσουν αυτή τη δύσκολα μετρήσιμη έννοια, αποκαλύπτοντας ενδιαφέρουσες τάσεις αλλά και αντιφάσεις.
Στην κορυφή των σχετικών κατατάξεων συναντώνται συχνά οι σκανδιναβικές χώρες. Με ισχυρά κοινωνικά κράτη, υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης στους θεσμούς και έμφαση στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, φαίνεται να προσφέρουν ένα περιβάλλον που ευνοεί την ευημερία. Στον αντίποδα, χώρες με υψηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης δεν καταφέρνουν πάντα να μεταφράσουν την πρόοδο αυτή σε αυξημένη ευτυχία για τους πολίτες τους.
Και μπορεί η ευτυχία να μην περιορίζεται σε έναν αριθμό ή μια κατάταξη, ωστόσο δίνουν μία εικόνα του τρόπου, με τον οποίο οι άνθρωποι βιώνουν την καθημερινότητά τους.
Έτσι, λοιπόν, η 14η Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας 2026 που δημοσιεύει το Κέντρο Έρευνας Ευεξίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, περιέχει μεν μία κατάταξη των πιο ευτυχισμένων χωρών στον κόσμο, παρουσιάζει, ωστόσο και μια σύνθετη παγκόσμια εικόνα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ευτυχίας.
«Τα παγκόσμια στοιχεία καθιστούν σαφές ότι οι δεσμοί μεταξύ της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ευημερίας μας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις πλατφόρμες που χρησιμοποιούμε, ποιος τις χρησιμοποιεί και πώς, καθώς και για πόσο χρονικό διάστημα. Η βαριά χρήση σχετίζεται με πολύ χαμηλότερη ευημερία, αλλά όσοι αποφεύγουν σκόπιμα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται επίσης να χάνουν ορισμένα θετικά αποτελέσματα. Πέρα από την πολυπλοκότητα, είναι σαφές ότι θα πρέπει να προσπαθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο να επαναφέρουμε το «κοινωνικό» στοιχείο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», δηλώνει ο Jan – Emmanuel De Neve, Διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Ευεξίας της Οξφόρδης, Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συντάκτης της Παγκόσμιας Έκθεσης Ευτυχίας.
Στην κορυφή της λίστας με τους πιο ευτυχισμένους ανθρώπους βρίσκονται – για ένατη συνεχή χρονιά – οι Φινλανδοί, οι οποίοι αξιολόγησαν τη ζωή τους με μέση βαθμολογία 7,764 (στα 10). Ακολουθεί η Ισλανδία, η Δανία και στην τέταρτη θέση εμφανίζεται η Κόστα Ρίκα, η οποία σκαρφαλώνει στην καλύτερη θέση της, συνεχίζοντας μια πολυετή άνοδο από το χαμηλό της 23ης θέσης το 2023. Αξίζει να σημειωθεί πως η… πρώην κορυφαία Ελβετία (10η) επανέρχεται στην πρώτη δεκάδα μετά από απουσία ενός έτους.
Σύμφωνα με την κατάταξη, οι συνεχιζόμενες ανοδικές τάσεις για χώρες όπως το Κοσσυφοπέδιο (16η), η Σλοβενία (18η) και η Τσεχία (20ή) υπογραμμίζουν τη σύγκλιση των επιπέδων ευτυχίας μεταξύ της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Δυτικής Ευρώπης.
Αξίζει να σημειωθεί πως οι κατατάξεις του 2026 σηματοδοτούν τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που καμία από τις αγγλόφωνες χώρες, η Νέα Ζηλανδία (11η), η Ιρλανδία (13η), η Αυστραλία (15η), οι Ηνωμένες Πολιτείες (23η), ο Καναδάς (25η) και το Ηνωμένο Βασίλειο (29ο) δεν εμφανίζονται στην πρώτη δεκάδα, με μόνο τις μισές να βρίσκονται στην πρώτη 20άδα. Η Κύπρος «κάθεται» στην 62η θέση ενώ η Ελλάδα καταλαμβάνει την 85η θέση. Την ίδια στιγμή, τα κράτη που βρίσκονται σε ή κοντά σε ζώνες μεγάλων συγκρούσεων παραμένουν στους πρόποδες της κατάταξης.
Είναι χαρακτηριστικό πως οι κατατάξεις βασίζονται σε έναν τριετή μέσο όρο της μέσης αξιολόγησης κάθε πληθυσμού για την ποιότητα ζωής του. Στη συνέχεια, οι ειδικοί λαμβάνουν υπόψη τις διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών με την πάροδο του χρόνου, χρησιμοποιώντας παράγοντες όπως το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το προσδόκιμο ζωής, το να έχεις κάποιον να βασιστείς, το αίσθημα ελευθερίας, τη γενναιοδωρία και τις αντιλήψεις για τη διαφθορά. Αυτοί οι παράγοντες βοηθούν στην εξήγηση των διαφορών μεταξύ των εθνών, ενώ οι ίδιες οι κατατάξεις βασίζονται αποκλειστικά στις απαντήσεις που δίνουν οι άνθρωποι όταν τους ζητείται να αξιολογήσουν τη ζωή τους.
