Η κυβέρνηση αποφάσισε συλλογικά να χωρίσει σε δύο φάσεις τα πακέτα ενισχύσεων και μέτρων για την αγορά. Το πρώτο πακέτο έχει ήδη παρουσιαστεί, με βασικό στόχο την αποτροπή φαινομένων γενικευμένης αισχροκέρδειας. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, μίλησε στην έκτακτη εκπομπή των «Νέων» για τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
Αναφορικά με το πλαφόν, ο κ. Τσάπαλος υπογράμμισε ότι «το μέτρο μπορεί να επανεξεταστεί και να επεκταθεί εφόσον κριθεί αναγκαίο». Όπως επισημάνθηκε, κρίθηκε απαραίτητη η προληπτική δράση για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας.
Τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν 1.500 έλεγχοι, κατά τους οποίους εντοπίστηκαν ελάχιστες παραβάσεις σε πρατήρια καυσίμων και άλλους κλάδους. Παρά τα περιορισμένα περιστατικά, η κυβέρνηση επέλεξε να κινηθεί άμεσα, θεσπίζοντας ελάχιστο ανώτατο περιθώριο κέρδους στα πρατήρια, στις εταιρείες πετρελαιοειδών και σε περισσότερες από 60 κατηγορίες προϊόντων της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το δεύτερο πακέτο μέτρων, που αφορά παρεμβάσεις δημοσιονομικού χαρακτήρα, θα ενεργοποιηθεί εφόσον η τιμή του πετρελαίου παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για τρεις εβδομάδες. Η «εργαλειοθήκη» αυτών των μέτρων έχει, όπως αναφέρθηκε, εφαρμοστεί με επιτυχία στο παρελθόν και στοχεύει στη στήριξη κοινωνικών και οικονομικών ομάδων που θα δεχθούν τη μεγαλύτερη πίεση.
Η λογική των παρεμβάσεων βασίζεται στη στοχευμένη στήριξη και στην κοινωνική δικαιοσύνη. Η επιλογή αυτή, όπως τονίστηκε, αποτελεί απάντηση στα αιτήματα για οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ στα καύσιμα. Μια τέτοια μείωση, εξηγήθηκε, θα ωφελούσε εξίσου όλα τα εισοδήματα, χωρίς διάκριση αναγκών.
Η κυβέρνηση επιδιώκει ένα πλαίσιο που θα προστατεύει περισσότερο τους μικρομεσαίους και τη μεσαία τάξη, δηλαδή όσους πλήττονται εντονότερα από τις αυξήσεις των τιμών. Στόχος είναι η ενίσχυση να κατευθυνθεί σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη και όχι στους οικονομικά ισχυρούς.
Επέκταση του πλαφόν και αξιολόγηση της αγοράς
Τα μέτρα καλύπτουν 60 κατηγορίες προϊόντων, οι οποίες περιλαμβάνουν δεκάδες επιμέρους κωδικούς. Ουσιαστικά, το πλαφόν αγγίζει το 80-85% του λεγόμενου «καλαθιού του νοικοκυριού», περιλαμβάνοντας βασικά είδη διατροφής, υγιεινής και καθημερινής χρήσης.
Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι ορισμένες κατηγορίες προϊόντων εξαιρούνται, καθώς δεν θεωρούνται απαραίτητες για την καθημερινότητα. Το Υπουργείο Ανάπτυξης και η κυβέρνηση παρακολουθούν διαρκώς την κατάσταση και είναι έτοιμοι να επανεξετάσουν ή να διευρύνουν το μέτρο, εφόσον χρειαστεί.
Το πλαφόν στα καύσιμα και οι εταιρείες πετρελαιοειδών
Απαντώντας στην κριτική για την απουσία πλαφόν στα διυλιστήρια, διευκρινίστηκε ότι το μέτρο αφορά τόσο τα πρατήρια όσο και τις εταιρείες πετρελαιοειδών που διακινούν τα καύσιμα. Οι περισσότερες από αυτές είναι θυγατρικές των διυλιστηρίων και, σύμφωνα με την εμπειρία του παρελθόντος, φαινόμενα αισχροκέρδειας εμφανίζονται κυρίως ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κρίκους της αλυσίδας.
Για τον λόγο αυτό, η στόχευση του πλαφόν επικεντρώθηκε σε αυτά τα σημεία, ώστε να αποτραπούν πρακτικές που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω τους καταναλωτές.
