ΔΝΤ: « Να προετοιμαστούμε για το αδιανόητο» – Αυξήσεις σε πετρέλαιο και αέριο λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Το «καμπανάκι» για τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις σοβαρές αναταράξεις της στην παγκόσμια οικονομία, έκρουσε σήμερα Δευτέρα (9/3) η επικεφαλής του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.

Ειδικότερα, μιλώντας σε οικονομικό συμπόσιο στο Τόκιο, η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε ότι η συνέχιση των εχθροπραξιών ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν μπορεί να επηρεάσει το επενδυτικό κλίμα, την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. «Αν η νέα σύγκρουση αποδειχθεί παρατεταμένη, υπάρχει σαφής κίνδυνος να επηρεάσει το κλίμα στις αγορές, την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό», σημείωσε η Γκεοργκίεβα, προσθέτοντας ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.

«Σε αυτή τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα, πρέπει να σκεφτούμε ακόμη και το αδιανόητο και να προετοιμαστούμε για αυτό», υπογράμμισε. Σύμφωνα με την επικεφαλής του ΔΝΤ, ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη αύξηση των τιμών ενέργειας κατά 10% για έναν χρόνο μπορεί να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Η Γκεοργκίεβα επισήμανε ότι η Ιαπωνία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς περίπου το 90% των ενεργειακών εισαγωγών της προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου σε συνδυασμό με την αποδυνάμωση του γεν ενισχύει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού – ταυτόχρονης αύξησης του πληθωρισμού και επιβράδυνσης της ανάπτυξης. Η επικεφαλής του ΔΝΤ κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τους θεσμούς και τα οικονομικά «μαξιλάρια» τους για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε πιθανές κρίσεις. «Οι κυβερνήσεις έχουν τον έλεγχο των εσωτερικών τους πολιτικών. Μπορούν να θέσουν τις οικονομίες τους στην καλύτερη δυνατή θέση για να αντιμετωπίσουν τέτοιους κραδασμούς», κατέληξε.

«Φωτιά» σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο βάζει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή – Κλυδωνισμοί στα χρηματιστήρια

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπήκε ήδη στην δέκατη μέρα του, με το Ιράν να εξαπολύει ομοβροντία πυραύλων λίγες μόλις ώρες μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ, και τις οικονομικές επιπτώσεις της συνεχιζόμενης σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με την Τεχεράνη, να γίνονται εμφανείς τόσο στις διεθνείς αγορές, όσο και στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το πρωί της Δευτέρας (09/03) η τιμή του πετρελαίου «εκτοξεύτηκε» με ιστορικό άλμα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αφού βασικές πετρελαιοπαραγωγικές χώρες όπως το Κουβέιτ και το Ιράκ μείωσαν την παραγωγή, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και η Τεχεράνη έδωσε σήμα ότι οι σκληροπυρηνικοί θα παραμείνουν στην εξουσία. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τον αντίκτυπο στις οικονομίες και τους καταναλωτές από τον διευρυνόμενο πόλεμο του Ιράν, με τους υπουργούς Οικονομικών της Ομάδας των Επτά να συνεδριάζουν, προκειμένου να συζητήσουν την πιθανότητα κοινής αποδέσμευσης αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με το Reuters.

Οι υπουργοί μετά την αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια για πρώτη φορά από το 2022, θα συζητήσουν την απελευθέρωση των αποθεμάτων σε τηλεδιάσκεψη που συντονίζει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Πάντως, μετά το δημοσίευμα για την έκτακτη σύνοδο των G7, οι τιμές του πετρελαίου φαίνεται να περιορίζουν την αρχική τους εκτόξευση. Το Μπρεντ διαμορφωνόταν στα 105,11 δολάρια το βαρέλι στις 12:46 ώρα Ελλάδος, ενώ τα συμβόλαια του West Texas Intermediate διαπραγματεύονταν στα 102,79 δολάρια το βαρέλι.

Άλμα και στο φυσικό αέριο

Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκε περίπου κατά 30% σήμερα (09/03), ακολουθώντας την άνοδο της τιμής του πετρελαίου. Λίγο μετά την έναρξη της διαπραγμάτευσης, το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης TTF στην Ολλανδία, που θεωρείται ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς, σημείωσε άνοδο πάνω από 23,63%, φτάνοντας τα 66 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μετά το αρχικό άλμα περίπου 30%.

Παρά την άνοδο, οι τιμές παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν φτάσει το 2022, στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, όταν είχαν ξεπεράσει τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ωστόσο η ανησυχία για μια επαπειλούμενη ενεργειακή κρίση που προκαλείται από τον πόλεμο στο Ιράν, εντείνεται.

Πτώση στις διεθνείς αγορές

Η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου το οποίο άγγιξε το ορόσημο των 120 δολαρίων, προκάλεσε μαζικές ρευστοποιήσεις σε ορισμένες από τις κορυφαίες χρηματιστηριακές αγορές του κόσμου, δημιουργώντας ανησυχίες ότι η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια οικονομική κρίση.

Σε όλη την Ασία, η οποία προμηθεύεται το 60% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή, οι μετοχές υποχώρησαν και το δολάριο αυξήθηκε καθώς αυξήθηκαν οι ανησυχίες ότι η διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσε να παραταθεί.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNBC, η Νότια Κορέα βρέθηκε στο επίκεντρο των πιέσεων. Ο δείκτης Kospi αναγκάστηκε να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό διακοπής συναλλαγών για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερις ημέρες, κλείνοντας τελικά με βαριές απώλειες 8,58%. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί δέχθηκαν καταιγισμό πωλήσεων, με τη Samsung Electronics να υποχωρεί άνω του 10% και την SK Hynix να καταγράφει βουτιά 12,3%.

Ανάλογη εικόνα επικράτησε και στην Ιαπωνία, όπου ο Nikkei 225 διολίσθησε κατά 7,05% και ο Topix κατά 5,36%. Η μετοχή της Softbank Group σημείωσε ελεύθερη πτώση, χάνοντας περισσότερο από το 11% της αξίας της.

Οι απώλειες στην Κίνα ήταν συγκριτικά ηπιότερες, με τον Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ να υποχωρεί κατά 2,75% και τον CSI 300 κατά 1,65%. Στην Αυστραλία, ο δείκτης S&P/ASX 200 έκλεισε με πτώση 3,2%.

Το αρνητικό κλίμα μεταφέρθηκε και στην αμερικανική αγορά πριν από το άνοιγμα της συνεδρίασης. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) κατέγραψαν σημαντική υποχώρηση: Ο Dow Jones σημείωσε πτώση άνω των 800 μονάδων (1,75%), ο S&P 500 υποχώρησε κατά 1,59%, ο τεχνολογικός Nasdaq-100 κατέγραψε απώλειες της τάξης του 1,6%.

Πιέσεις και στο Χρηματιστήριο Αθηνών

Σε κλοιό ισχυρών πιέσεων βρίσκονται οι τιμές των μετοχών στη χρηματιστηριακή αγορά, εν μέσω αρνητικού κλίματος και στις ευρωπαϊκές αγορές, καθώς εκτοξεύονται οι τιμές του πετρελαίου, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2022. O Γενικός Δείκτης Τιμών, στις 13:00, διαμορφώνεται στις 2.076,70 μονάδες σημειώνοντας πτώση 2,16%. Ενδοσυνεδριακά κατέγραψε κατώτερη τιμή στις 2.036,77 μονάδες (-4,04%).

Η αξία των συναλλαγών ανέρχεται στα 144,99 εκατ. ευρώ. Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημειώνει πτώση σε ποσοστό 2,21%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχωρεί σε ποσοστό 2,69%. Από τις μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης, άνοδο καταγράφουν μόνο οι μετοχές της Motor Oil (+1,42%) και των ΕΛΠΕ (+0,28%).

Αντιθέτως, τη μεγαλύτερη πτώση καταγράφουν οι μετοχές της Elvalhalcor (-6,05%), της Viohalco (-5,94%), της Optima Bank (-5,15%), της Titan (-4,73%) και Κύπρου (-4,36%). Τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών παρουσιάζουν η Eurobank και η Alpha Bank, διακινώντας 6.904.382 και 4.121.951 μετοχές, αντιστοίχως.

Τη μεγαλύτερη αξία συναλλαγών σημειώνουν η Eurobank με 23,56 εκατ. ευρώ και η Εθνική με 17,93 εκατ. ευρώ. Ανοδικά κινούνται 10 μετοχές, 103 πτωτικά και 7 παραμένουν σταθερές. Τη μεγαλύτερη άνοδο καταγράφουν οι μετοχές Logismos (+3,77%) και Mevaco (+3,47%). Τη μεγαλύτερη πτώση σημειώνουν οι μετοχές Μουζάκης (-8,20%) και Elvalhalcor(-6,05%).

Φόβοι για ενεργειακή κρίση

Το Ιράν διόρισε τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως διάδοχο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει την οργή του Τραμπ. Οι επιθέσεις του Σαββατοκύριακου σε ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου τροφοδότησαν φόβους για αντίποινα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Στο Μπαχρέιν, η Bapco Energies, κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας τη Δευτέρα (09/03) μετά από επίθεση στο διυλιστήριό της, ανέφερε η εταιρεία.

«Οι τιμές του πετρελαίου έχουν πλέον συγκεντρώσει όλα τα συστατικά για μια τέλεια καταιγίδα – οι παραγωγοί του Κόλπου στη Μέση Ανατολή μειώνουν την παραγωγή, το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ… όλα αυτά επιδεινώνονται από μια αυξανόμενη απαισιοδοξία για μια γρήγορη ανάκαμψη στην τρέχουσα κατάσταση», δήλωσε ο Muyu Xu, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου της Kpler.

Το Ιράκ μείωσε την παραγωγή πετρελαίου στα κύρια νότια πετρελαιοπηγήματά του κατά 70% σε 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, δήλωσαν τρεις πηγές του κλάδου την Κυριακή (058/03), ενώ η Kuwait Petroleum Corp άρχισε να μειώνει την παραγωγή πετρελαίου το Σάββατο (07/03) και κήρυξε ανωτέρα βία.

Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG, έχει ήδη σταματήσει τις εξαγωγές του υπερψυγμένου καυσίμου και οι αναλυτές προβλέπουν ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία θα πρέπει επίσης να μειώσουν την παραγωγή τους σύντομα, καθώς θα εξαντληθούν οι αποθήκες πετρελαίου λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει μια κρίση στον εφοδιασμό με ενέργεια, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού και των επιτοκίων, σύμφωνα με οικονομολόγους, οι οποίοι πιστεύουν ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, ενώ οι τιμές θα αυξηθούν. Οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό– όπου η οικονομική δραστηριότητα παραμένει στάσιμη, αλλά ο πληθωρισμός αυξάνεται – είναι έντονοι.

Παγκόσμια ανησυχία

Στη Νότια Κορέα, η οποία αγοράζει το 70% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος Λι Τζάε Μιούνγκ δήλωσε ότι η Σεούλ θα περιορίσει τις τιμές των καυσίμων για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 30 χρόνια και απηύθυνε προειδοποίηση κατά των αγορών που γίνονται από πανικό. Μιλώντας σε έκτακτη συνεδρίαση, ο Λι χαρακτήρισε την κρίση «σημαντικό βάρος για την οικονομία μας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το παγκόσμιο εμπόριο και τις εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή».

Ένα ανώτερο μέλος του ιαπωνικού κοινοβουλίου δήλωσε την Κυριακή (08/03) ότι η κυβέρνηση έδωσε εντολή σε μια εθνική τοποθεσία αποθήκευσης αποθεμάτων πετρελαίου να προετοιμαστεί για πιθανή απελευθέρωση αργού πετρελαίου, αν και ο επικεφαλής γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου της χώρας δήλωσε αργότερα ότι δεν είχε ληφθεί απόφαση για την απελευθέρωση των αποθεμάτων. Η Ιαπωνία εισάγει περίπου το 95% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή. Έχει αποθέματα που καλύπτουν 354 ημέρες κατανάλωσης.

Το Βιετνάμ κατάργησε τους εισαγωγικούς δασμούς στα καύσιμα και το Μπαγκλαντές έκλεισε πανεπιστήμια για να εξοικονομήσει ηλεκτρική ενέργεια και καύσιμα, ενώ η Κίνα ζήτησε την περασμένη εβδομάδα από τα διυλιστήρια να σταματήσουν τις εξαγωγές καυσίμων και να προσπαθήσουν να ακυρώσουν τις αποστολές που είχαν ήδη δεσμευτεί.

Ο Τραμπ υποβαθμίζει την αύξηση των τιμών στις ΗΠΑ

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες για την άνοδο των τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 11% την εβδομάδα την Παρασκευή (06/03), ενώ ο ηγέτης της μειοψηφίας της Γερουσίας Τσακ Σούμερ τον κάλεσε να πουλήσει πετρέλαιο από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου.

«Οι βραχυπρόθεσμες τιμές του πετρελαίου, οι οποίες θα μειωθούν ραγδαία όταν τελειώσει η καταστροφή της πυρηνικής απειλής του Ιράν, είναι ένα πολύ μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν οι ΗΠΑ και ο κόσμος, η ασφάλεια και η ειρήνη», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social την Κυριακή (08/03) το βράδυ. «ΜΟΝΟ ΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ!».