Αγορά εργασίας ΗΠΑ και Federal Reserve βρέθηκαν στο επίκεντρο των διεθνών αγορών τον Φεβρουάριο, καθώς τα νεότερα στοιχεία για την απασχόληση προκάλεσαν ανησυχία και αναθεώρηση των προσδοκιών για τη μελλοντική νομισματική πολιτική. Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση της Υπηρεσίας Στατιστικών Εργασίας (BLS) του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών έχασε 92.000 θέσεις εργασίας εκτός αγροτικού τομέα τον προηγούμενο μήνα.
Το αποτέλεσμα αυτό αποτέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για τους αναλυτές της Wall Street, οι οποίοι προέβλεπαν δημιουργία περίπου 58.000 νέων θέσεων. Παράλληλα, τα στοιχεία για τον Ιανουάριο αναθεωρήθηκαν ελαφρώς προς τα κάτω, στις 126.000 θέσεις από την αρχική εκτίμηση.
Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 4,4%, υψηλότερα από το 4,3% που ανέμενε η αγορά. Η άνοδος αυτή ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι η αμερικανική αγορά εργασίας παραμένει εύθραυστη, μετά από ένα ιδιαίτερα αδύναμο 2025 με τον χαμηλότερο ρυθμό δημιουργίας θέσεων εργασίας των τελευταίων δεκαετιών εκτός περιόδων ύφεσης.
Αναθεώρηση προσδοκιών για τη Fed
Η αρνητική αυτή εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο που οι αγορές επιχειρούν να εκτιμήσουν τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ. Μέχρι πρόσφατα, η ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και οι φόβοι για πληθωριστικές πιέσεις είχαν περιορίσει τις προβλέψεις για μειώσεις επιτοκίων. Ωστόσο, τα νέα στοιχεία επαναφέρουν το ενδεχόμενο χαλάρωσης της πολιτικής της Federal Reserve.
Πριν από τη δημοσίευση της έκθεσης, οι επενδυτές ανέμεναν συνολική μείωση επιτοκίων κατά περίπου 35 μονάδες βάσης μέσα στο 2026. Μετά την ανακοίνωση, οι προσδοκίες αυξήθηκαν στις 44 μονάδες, με την πρώτη πιθανή μείωση να τοποθετείται γύρω στον Σεπτέμβριο.
Ενεργειακές πιέσεις και γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Το δίλημμα για τη Fed είναι σύνθετο. Από τη μία πλευρά, η επιδείνωση της αγοράς εργασίας μπορεί να δικαιολογήσει μειώσεις επιτοκίων για στήριξη της οικονομίας. Από την άλλη, η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέους πληθωριστικούς κινδύνους.
Η σύγκρουση με το Ιράν και η ένταση γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχουν οδηγήσει το πετρέλαιο Brent κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, αυξάνοντας το κόστος καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των Αμερικανών καταναλωτών.
Ο διοικητής της Fed, Κρίστοφερ Γουόλερ, προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, δηλώνοντας ότι δεν αναμένει η σύγκρουση με το Ιράν να προκαλέσει μακροχρόνια άνοδο του πληθωρισμού. Όπως τόνισε, η κεντρική τράπεζα δεν εστιάζει σε βραχυπρόθεσμες μεταβολές των τιμών ενέργειας.
Ανησυχία στη Wall Street και φόβοι στασιμοπληθωρισμού
Παρά τις διαβεβαιώσεις, οι αγορές παραμένουν νευρικές. Τα αδύναμα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις, σε συνδυασμό με την πτώση της απασχόλησης και την άνοδο των τιμών ενέργειας, έχουν αυξήσει τη μεταβλητότητα στη Wall Street.
Ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποιούν για πιθανότητα στασιμοπληθωρισμού, μιας κατάστασης όπου η οικονομία επιβραδύνεται ενώ οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται. Ο οικονομικός αναλυτής Μπράιαν Τζέικομπσεν σημείωσε ότι η μείωση των θέσεων εργασίας και η αύξηση των τιμών του πετρελαίου ενισχύουν τέτοιους φόβους.
Επιμέρους τομείς και αγορά εργασίας
Η ανάλυση των στοιχείων δείχνει ότι η πτώση της απασχόλησης ήταν γενικευμένη. Ο τομέας της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας έχασε 18.600 θέσεις, η κατασκευή 11.000, η μεταποίηση 12.000 και οι μεταφορές 11.000. Ο κλάδος φιλοξενίας και τουρισμού κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση, με 27.000 λιγότερες θέσεις.
Ακόμη και ο τεχνολογικός τομέας δείχνει σημάδια επιβράδυνσης. Από τον Δεκέμβριο, μετά την παρουσίαση του νέου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης Claude Opus 4.5 της Anthropic, ο κλάδος πληροφορικής έχει χάσει περίπου 30.000 θέσεις εργασίας. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν την παραγωγικότητα, μειώνοντας την ανάγκη για προσωπικό.
Μισθολογική ανθεκτικότητα και συμμετοχή εργατικού δυναμικού
Παρά τη συνολική μείωση της απασχόλησης, οι μέσες ωριαίες αποδοχές αυξήθηκαν κατά 0,4% για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, δείχνοντας ότι οι μισθολογικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές. Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί υποστηρικτικά για την κατανάλωση.
Η συνολική εικόνα προκύπτει από δύο έρευνες: μία έρευνα επιχειρήσεων για τις θέσεις εργασίας και μία έρευνα νοικοκυριών για το ποσοστό ανεργίας. Σύμφωνα με τη δεύτερη, η απασχόληση μειώθηκε κατά 185.000 άτομα τον Φεβρουάριο, ενώ το εργατικό δυναμικό αυξήθηκε ελαφρώς.
Η συμμετοχή του πληθυσμού στην αγορά εργασίας υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, ενώ μειώθηκε και η συμμετοχή των εργαζομένων ηλικίας 25 έως 54 ετών, της βασικής παραγωγικής ομάδας.
Οι επόμενες κινήσεις της Fed
Παρά τα ανησυχητικά στοιχεία, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Federal Reserve θα κινηθεί με προσοχή πριν προχωρήσει σε αλλαγές πολιτικής. Η αβεβαιότητα γύρω από τη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό καθιστούν τις αποφάσεις δύσκολες.
Το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι οι επόμενες συνεδριάσεις της Fed θα πραγματοποιηθούν χωρίς μεταβολή επιτοκίων. Εφόσον, όμως, η αγορά εργασίας συνεχίσει να αποδυναμώνεται και οι πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν υπό έλεγχο, οι μειώσεις επιτοκίων ενδέχεται να επιστρέψουν στο προσκήνιο τους επόμενους μήνες.
