Πρόστιμα ΚΟΚ και παραγραφή: Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης – δηλαδή η γνωστή «κλήση» – αποτελεί νόμιμο τίτλο βεβαίωσης. Η ταμειακή βεβαίωση των προστίμων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) πρέπει να πραγματοποιείται αυστηρά εντός τριών ετών από τη λήξη του έτους κατά το οποίο διαπιστώθηκε η παράβαση.
Η θέση αυτή έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα από τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος ήδη από το 2012 είχε αποστείλει σχετικό πόρισμα προς το Υπουργείο Εσωτερικών και τα συναρμόδια υπουργεία, ζητώντας την ορθή εφαρμογή της τριετούς προθεσμίας.
Η θέση του Συνηγόρου του Πολίτη
Η Αρχή υπογραμμίζει ότι η Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης είναι από μόνη της νόμιμος τίτλος και ότι η ταμειακή βεβαίωση των προστίμων πρέπει να γίνεται εντός τριετίας. Η άποψη αυτή έχει περιληφθεί σε ετήσιες εκθέσεις του Συνηγόρου, στην ειδική έκθεση του 2018 με τίτλο «Έσοδα Δήμων και Κράτος Δικαίου», καθώς και σε συνεχείς παρεμβάσεις προς το Υπουργείο Εσωτερικών και τους δήμους της χώρας.
Η θέση του Συνηγόρου ενισχύθηκε και από τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις για τις προθεσμίες βεβαίωσης δημοτικών εσόδων (ν. 5027/2023 και ν. 5043/2023).
Διευκρινίσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών
Το Υπουργείο Εσωτερικών υιοθέτησε πλήρως την πάγια θέση της Αρχής. Με το έγγραφο υπ’ αριθμ. πρωτ. 17729/23.02.2024, που απεστάλη προς όλους τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διευκρινίζεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 71 του ν. 542/1977, «σε περίπτωση που δήμος προέβη σε ταμειακή βεβαίωση προστίμου ΚΟΚ μετά την πάροδο τριών ετών από την απόκτηση του τίτλου βεβαίωσης, η συγκεκριμένη βεβαίωση θεωρείται μη νόμιμη και η αξίωση του δήμου έχει αποσβεστεί».
Αναφορές πολιτών και παρεμβάσεις
Μετά τη δημοσιοποίηση του εγγράφου, ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε πλήθος αναφορών από πολίτες στους οποίους οι δήμοι ζητούσαν την καταβολή οφειλών από παραβάσεις που είχαν βεβαιωθεί εκπρόθεσμα. Ανάμεσα σε αυτούς περιλαμβάνονταν πολίτες που δεν είχαν πληρώσει ακόμη, άλλοι που είχαν ήδη εξοφλήσει υπό τον φόβο προσαυξήσεων, καθώς και πολίτες εις βάρος των οποίων είχαν επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ο Συνήγορος παρενέβη ζητώντας τη διαγραφή των οφειλών, την άρση των μέτρων και την επιστροφή των καταβληθέντων ποσών, ανάλογα με την περίπτωση. Ήδη αρκετοί δήμοι, όπως οι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Θέρμης, Ξάνθης, Αμπελοκήπων – Μενεμένης και Σπάτων – Αρτέμιδος, έχουν συμμορφωθεί με τις οδηγίες του Υπουργείου.
Συνεχής παρακολούθηση
Ο Συνήγορος του Πολίτη εξακολουθεί να παρακολουθεί το ζήτημα και να εξετάζει νέες αναφορές, ενώ αναμένεται να αξιολογήσει εκ νέου το επόμενο διάστημα την ανταπόκριση των υπολοίπων δήμων.
