Αν θέλατε να συμμετάσχετε στην ονοματοδοσία του «ελληνικού» εξωπλανήτη και του μητρικού του άστρου και δεν το έχετε πράξει έως τώρα, υπάρχει περιθώριο μέχρι την Δευτέρα 11/11 να λάβετε μέρος στα... βαφτίσια. Στην τελική φάση της έχει μπει και στη χώρα μας η καμπάνια «NameExoWorlds» (Ονομάστε τους Εξω-Κόσμους) της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (IAU), στο πλαίσιο της οποίας περί τις 100 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν το όνομα ενός εξωπλανήτη και του μητρικού άστρου του, που είναι ορατά από την επικράτειά τους.

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης, με αφορμή τον εορτασμό των 100 ετών από την ίδρυση της IAU το 1919 (η Ελλάδα ήταν ένα από τα πέντε πρώτα ιδρυτικά μέλη της), η χώρα μας έχει οργανώσει μια εθνική εκστρατεία που δίνει την ευκαιρία στο κοινό να ψηφίσει το όνομα του εξω-πλανήτη HAT-P-42b και του μητρικού του αστέρα (HAT-P-42), που έχουν ανατεθεί από την IAU στην χώρα μας.

Το εν λόγω σύστημα βρίσκεται στον αστερισμό της Ύδρας, σε απόσταση 1.458 ετών φωτός από τη Γη. Ο εξωπλανήτης ΗΑΤ-Ρ-42b ανακαλύφθηκε το 2012 και είναι ένας αέριος γίγαντας με μάζα παρόμοια με αυτή του Δία και περίοδο περιφοράς 4,64 ημερών γύρω από το μητρικό άστρο του.

Η πρώτη φάση της διαδικτυακής ψηφοφορίας ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Κατατέθηκαν πάνω από 2.000 προτάσεις. Η επταμελής Εθνική Επιτροπή -με πρόεδρο τον ομότιμο καθηγητή αστροφυσικής Κανάρη Τσίγκανο του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών- μελέτησε όλες τις προτάσεις και προέκρινε οκτώ από αυτές για την τελική ψηφοφορία, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει και θα ολοκληρωθεί στις 11 Νοεμβρίου.

Τα επικρατέστερα ζευγάρια ονομάτων

Τα οκτώ επικρατέστερα ζευγάρια ονομάτων (το πρώτο για τον πλανήτη και το δεύτερο για το μητρικό αστέρα) που έχουν επιλεγεί από την επιτροπή μέσα από τα χιλιάδες που προτάθηκαν, είναι: Ιolaus (Ιόλαος) και Lerna (Λέρνα), Metrodorus (Μητρόδωρος) και Avdira (Άβδηρα), Amphion (Αμφίων) και Aethon (Αίθων), Aeolus (Αίολος) και Aethon (Αίθων), Phanes (Φάνης) και Aeon (Αιών), Pontinos (Ποντίνος) και Amimone (Αμυμώνη), Argo (Αργώ) και Orseis (Ορσηίς), Orthrus (Όρθρος) και Echidna (Έχιδνα).

Πίσω από κάθε ζευγάρι ονομάτων υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία κυρίως της ελληνικής μυθολογίας, η οποία αιτιολογεί την επιλογή και συνδέει αυτά τα ονόματα με τον εξωπλανήτη, τον αστέρα του και τα χαρακτηριστικά τους. Την αιτιολόγηση αυτή μπορούν οι αναγνώστες να την διαβάσουν στην ιστοσελίδα όπου θα ψηφίσουν.

Η επικρατέστερη πρόταση, μαζί με μία αναπληρωματική, θα αποσταλούν στις 15 Νοεμβρίου στην IAU ως επίσημες ελληνικές προτάσεις. Μπορεί κανείς να μάθει περισσότερα για τη διαδικασία, τον εξωπλανήτη, το αστέρι του και τα χαρακτηριστικά τους, καθώς επίσης και να ψηφίσει στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.planetsinyourhand.phys.uoa.gr/nameexoworlds.html

Ο τελικός κατάλογος με τα νέα ονόματα των εξωπλανητών και των άστρων τους θα γνωστοποιηθεί από την IAU φέτος τον Δεκέμβριο.

Η πρώτη καμπάνια NameExoWorlds, που είχε πραγματοποιηθεί το 2015, είχε «βαφτίσει» 31 εξωπλανήτες σε 19 πλανητικά συστήματα.

Οι αστρονόμοι -25 περίπου χρόνια μετά την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη (για τον οποίο δόθηκε και το φετινό Νόμπελ Φυσικής)- έχουν πλέον ανακαλύψει περίπου 4.000 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες γύρω από κοντινά και πιο μακρινά άστρα. Κάποιοι πλανήτες είναι μικροί και βραχώδεις σαν τη Γη, ενώ άλλοι είναι αέριοι γίγαντες σαν το Δία. Οι επιστήμονες εκτιμούν πλέον ότι τα περισσότερα άστρα στο σύμπαν έχουν πλανήτες γύρω τους. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός πλανητών, κάτι που καθιστά περισσότερο πιθανή την ύπαρξη εξωγήινης ζωής.

 

 

Με στοιχεία από το ΑΠΕ – ΜΠΕ.