Κύκλοι ζωής

Με την ευκαιρία της επετείου (24 Ιουλίου) για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα που πλησιάζει, σαν ένα προσωπικό μνημόσυνο, μας ήρθε στον νου ένα περιστατικό – όπως θα συμβαίνει και με τόσα άλλα που θα έχουν εκλείψει οι πολλοί μάρτυρές τους κι έχουν μείνει ένας – δυο για να τα θυμούνται – με αφετηρία τη 17η Νοεμβρίου, την ημέρα του Πολυτεχνείου, ή μάλλον το βράδυ της παραμονής αυτής της σημαδιακής ημερομηνίας. Προχωρημένη η νύχτα, στο σπίτι ενός φίλου ηθοποιού στα Εξάρχεια, κολλημένοι στο ραδιόφωνο, παρών και ο αλησμόνητος Δημήτρης Ποταμίτης, προσπαθούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει στην ίδια μας τη γειτονιά, ενώ ο φίλος ηθοποιός που μας φιλοξενεί έχει μια επιπλέον έγνοια, να επικοινωνεί τηλεφωνικά με το Παρίσι, εφόσον μπορεί να πιάνει γραμμή και να ενημερώνει τη Μελίνα Μερκούρη για τα διαδραματιζόμενα και, αν είναι δυνατόν, να μεταφέρει τη συσκευή στη βεράντα του σπιτιού ώστε η αλησμόνητη «Στέλλα» να έχει και ακουστική επαφή με τους θορύβους που απλώνονται στην ατμόσφαιρα.

Ηταν τόση η ταραχή και η αγωνία για ό,τι γινόταν ώστε δεν θυμάμαι, εκτός από το ποιοι ήμασταν, κάποια χαρακτηριστική λεπτομέρεια παρά μονάχα πως γύρω στις 11.30 τηλεφώνησα στον αλησμόνητο συγγραφέα (τρίτος «αλησμόνητος» μέσα σε ελάχιστες αράδες) Κώστα Τσιρόπουλο, όταν τον άκουσα να μου λέει, με πραγματικό σπαραγμό για τους κλεισμένους μέσα στο Πολυτεχνείο φοιτητές: «Αναψα το καντήλι (σημ. ήταν βαθύτατα θρησκευόμενο άτομο) και προσευχήθηκα στην Παναγία να βοηθήσει τα παιδιά. Μάνα είναι και νιώθει τον πόνο τους».

Για να έρθει η έκπληξη 44 χρόνια αργότερα, ενώ όλα αυτά έμοιαζαν καλά φυλαγμένα στο συρτάρι της μνήμης, και να ακούσω τον γνωστό συγγραφέα και δημοσιογράφο – μια από τις φωνές του Πολυτεχνείου εκείνης της βραδιάς – Δημήτρη Παπαχρήστο να μου λέει, ενώ του αφηγούμουν το σχετικό περιστατικό, με μια συγκινημένη ευφρόσυνα έκφραση «πόσο τρυφερή, αλήθεια, η κίνηση αυτή, και πόσο χαίρομαι που τη μαθαίνω σχεδόν πενήντα χρόνια αργότερα».