Από μικρός στην Αντίσταση

Νοέμβριος 1967. Χούντα. Στο Ηράκλειο Κρήτης ο 17χρονος Μιχάλης Σάλλας, μαθητής της Στ’ Γυμνασίου, μέλος του μαθητικού τμήματος της Νεολαίας Ενωσης Κέντρου, ήθελε «κάτι να κάνει» όπως διηγείται σήμερα ο Φοίβος Ιωαννίδης, αρχηγός τότε του Εθνικού Κινήματος Κρήτης. Και το έκανε. Προκηρύξεις, βόμβες, αγώνας.

Συνελήφθη, πέρασε στρατοδικείο, επειδή ήταν ανήλικος «έφαγε» μόνο τρεις μήνες προφυλάκιση και ο Ιωαννίδης ανέλαβε την ευθύνη για όλες τις κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και προσηλυτισμός ανηλίκων. Βαρύ κατηγορητήριο. Με τον αναγκαστικό Νόμο 509 επέσυρε έως και τη θανατική ποινή.

Επειτα από αλλεπάλληλες βομβιστικές ενέργειες στο Ηράκλειο σε ξενοδοχεία και κρατικά κτίρια, ο Φοίβος Ιωαννίδης τον Νοέμβριο του ’67 κρύβεται στο μοναστήρι του Αϊ-Γιάννη του Καψά κοντά στη Σητεία. Κρύβονται μαζί με έναν συναγωνιστή, τον οποίο θυμάται με πικρία ο Ιωαννίδης. «Στις 2 τα ξημερώματα μας έχουν κυκλώσει. Μας πιάνουν και τους δυο. Ο άλλος έσπασε με δυο – τρία χαστούκια και με την υπόσχεση της απαλλαγής – ήξερε πολλά – κάρφωσε τον Σάλλα και τον Πιλαφτσή. Ετσι τους έπιασαν και καταλήξαμε 32 κατηγορούμενοι, μαζί και ένας παπάς, στο στρατοδικείο στα Χανιά. Οι κατηγορίες για τα παιδιά δεν ήταν τόσο βαριές. Για μένα όμως έφταναν μέχρι τον θάνατο. Οταν ο Σάλλας και ο Πιλαφτσής είδαν το κατηγορητήριο, μου είπαν, προς τιμήν τους, “θα πάρουμε και εμείς ευθύνες, δεν θα σε αφήσουμε μόνο”. Εγώ δεν το δέχτηκα και τους είπα “εγώ είμαι μεγαλύτερος, θα κάνετε ό,τι σας πω”. Η δίκη είχε προγραμματιστεί για τις 13 Δεκεμβρίου του 1967. Συνέπεσε με το αντικίνημα του βασιλιά. Οι στρατοδίκες αγριεμένοι, δεν ήξεραν τι θα γίνει, ανέβαλαν τη δίκη. Λίγες μέρες αργότερα εξαγγέλθηκε γενική αμνηστία και η αναστολή του Νόμου 509 με απόφαση του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών. Εμάς μας εξαίρεσαν. 1η Φλεβάρη του 1968 έγινε η δίκη. Τα παιδιά έδειξαν ευψυχία. “Ηταν παιδιά και τα ξεγέλασα” είπα στο στρατοδικείο. Εφαγα 16,5 χρόνια φυλακή, με συγχώνευση 11, έμεινα 6 χρόνια μέσα. Τα παιδιά, επειδή ήταν ανήλικα, είτε βγήκαν με αναστολή είτε εξέτισαν ποινή ίση με την προφυλάκισή τους. Ηταν πολύ καλό παιδί ο Μιχάλης».