«Εχει το μυαλό ενός κοτόπουλου αλλά πυροβολεί σαν άγγελος» είχε πει για τον Μπερνάρντο Προβεντσάνο ο μέντοράς του και αρχηγός της σικελικής Μαφίας την εποχή μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο Λουτσιάνο Λίτζιο. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τον αρχιμαφιόζο να διοικήσει με σιδερένια πυγμή την Κόζα Νόστρα επί πολλά χρόνια και να επιβάλει τη λεγόμενη «pax mafiosa». Συνελήφθη τον Απρίλιο του 2006 και χθες, έχοντας περάσει μία δεκαετία σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, πέθανε σε νοσοκομείο του Μιλάνου σε ηλικία 83 ετών.
Ως νεαρός μαφιόζος στην πόλη Κορλεόνε, που έγινε διάσημη από τη σειρά των ταινιών «Νονός», ο Προβεντσάνο ήταν τόσο γνωστός για τη βιαιότητα και την έλλειψη οποιασδήποτε ευαισθησίας, ώστε του δόθηκε το παρατσούκλι «Τρακτέρ» για τον τρόπο με τον οποίο ισοπέδωνε όλες τις αντίπαλες φατρίες της Μαφίας.
Μετά τη σύλληψή του ο Προβεντσάνο, ο οποίος επί 43 χρόνια ήταν ένας εκ των πλέον επικηρυγμένων κακοποιών στην Ιταλία, εμφάνισε καρκίνο και Πάρκινσον και το 2014 μεταφέρθηκε από φυλακή της Πάρμας στο νοσοκομείο του Μιλάνου, όπου τελικά εξέπνευσε.
Επί περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες ο Προβεντσάνο ξέφευγε από τις αστυνομικές Αρχές, γεγονός που συνέβαλε στη δημιουργία του θρύλου του. Οι ερευνητές πίστευαν ότι τα περισσότερα από αυτά τα χρόνια ζούσε στη Σικελία, σε κοντινή απόσταση από το Παλέρμο και την πόλη του, όμως προστατευόταν από ένα τοπικό δίκτυο συνεργατών του. Οταν συνελήφθη σε ηλικία 73 ετών, είχε ήδη καταδικασθεί ερήμην για μια σειρά δολοφονιών, μεταξύ των οποίων οι φόνοι το 1992 των δύο εισαγγελέων που κυνηγούσαν τη Μαφία: του Τζιοβάνι Φαλκόνε και του Πάολο Μπορσελίνο, για τους οποίους είχε λάβει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Μέχρι τη στιγμή της σύλληψής του, η αστυνομία διέθετε μόνο μία φωτογραφία του όταν εκείνος ήταν μόλις 25 ετών, την εποχή δηλαδή που έκανε τον πρώτο του φόνο. Σκότωσε τον αρχηγό μιας αντίπαλης μαφιόζικης ομάδας.
Ενα άλλο παρατσούκλι του ήταν «Φάντασμα του Κορλεόνε». Διότι όλοι αναρωτιόντουσαν πώς κατάφερε να αποφύγει τη σύλληψη σε ένα νησί όπως η Σικελία –και μάλιστα με τη σύζυγό του Σαβέρια και την κόρη του να ζουν πάντα στο Κορλεόνε και να διατηρούν μπουτίκ (ενώ ο γιος του ζει στη Γερμανία όπου διδάσκει ιταλικά). Μάλιστα, κάποια στιγμή η ιταλική αστυνομία ανακάλυψε ότι δύο χρόνια πριν από τη σύλληψή του ο Προβεντσάνο εισήχθη με ψευδώνυμο σε κλινική της Μασσαλίας στη Γαλλία, όπου υποβλήθηκε σε εγχείρηση προστάτη.
Πάντως, προσπαθώντας να απαντηθεί το ερώτημα πώς ο αρχιμαφιόζος διέφευγε τόσα χρόνια, η εφημερίδα «Τάιμς» συνδύασε τη χρονική συγκυρία της σύλληψής του με το γεγονός ότι ακριβώς την ίδια περίοδο η εξουσία έφυγε από τα χέρια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, «το κόμμα του οποίου λέγεται ότι είχε στενές σχέσεις με τον ισχυρό υπόκοσμο της χώρας».
Ο «κάπο ντι κάπι» γεννήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1933 στο Κορλεόνε και, έφηβος ακόμη, μπήκε στην «οικογένεια» του Λουτσιάνο Λίτζιο μαζί με τον μετέπειτα αρχινονό Τότο Ριίνα, ο οποίος εκτίνει ισόβια ποινή φυλάκισης από το 1993, όταν τον διαδέχθηκε ο Προβεντσάνο. Ο άνθρωπος του οποίου η σύλληψη επεσκίασε ακόμη και το αποτέλεσμα – θρίλερ των ιταλικών εκλογών, το 2006, είχε ελάχιστη μόρφωση –ήταν απόφοιτος δημοτικού. Ομως θεωρείται ότι με τους χειρισμούς του εισήγαγε την εποχή των «μπουρζουάδων επιχειρηματιών μαφιόζων» –οι οποίοι σήμερα υπολογίζεται ότι κάνουν κύκλο εργασιών άνω των 100 δισ. ευρώ στην Ιταλία. Ο Προβεντσάνο βοήθησε τη Μαφία να απλώσει τα πλοκάμια της στον προσοδοφόρο τομέα των δημοσίων έργων της Σικελίας, μειώνοντας την εξάρτησή της από τις παραδοσιακές επιχειρήσεις της όπως το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και οι εκβιασμοί.
Για να το καταφέρει αυτό άλλαξε τη στρατηγική της Μαφίας. Την έστρεψε δηλαδή από τις δολοφονίες και τη διαρκή βία περισσότερο σε δραστηριότητες χαμηλού προφίλ που τραβούσαν συγκριτικά λιγότερο την προσοχή των αστυνομικών: ξέπλυμα χρήματος, συμμορίες προστασίας, παράνομη διακίνηση ανθρώπων, δημόσια έργα και κατασκευές. Το λεγόμενο δόγμα Προβεντσάνο, το οποίο του χάρισε άλλο ένα παρατσούκλι –«Λογιστής» -, προέβλεπε τη διατήρηση χαμηλού προφίλ, λιγότερες δολοφονίες και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των τοπικών αρχιμαφιόζων. Μάλιστα, παρά την προχωρημένη ηλικία του, ο Προβεντσάνο δημιούργησε αυτό που οι ιταλοί αστυνομικοί αποκαλούν «νέα Μαφία των ηλεκτρονικών υπολογιστών».
Ο ίδιος όμως είχε ως αρχή να μη χρησιμοποιεί ποτέ κινητό τηλέφωνο για να δίνει οδηγίες στα πρωτοπαλίκαρά του. Στα διάφορα σπίτια όπου κρυβόταν, πάντα στη Σικελία, από το 1963 είχε απαρεγκλίτως μαζί του μια γραφομηχανή Olivetti. Τα σημειώματα με τις οδηγίες προς τους «υφισταμένους» του ήταν γραμμένα σε παρωχημένα ιταλικά γεμάτα γραμματικά και ορθογραφικά λάθη.
H μακροβιότητα του Προβεντσάνο σε τόσο ακανθώδες πόστο και υπό τόσο δύσκολες συνθήκες οφείλεται στο ότι δημιουργούσε ένα καθεστώς τρομοκρατίας και βασιζόταν σε ένα δίκτυο πιστών ακολούθων στους οποίους εμπιστευόταν τα σημειώματα με τις οδηγίες του. «H πραγματική δύναμή του δεν βασιζόταν στα όπλα αλλά στα μυστικά. Γνωρίζοντας μυστικά εκβίαζε όσους κατείχαν την εξουσία –πολιτικούς και τραπεζίτες –και παρέμενε ελεύθερος» εκτιμά ο Σάλβο Παλάτσολο, ανταποκριτής της εφημερίδας «Λα Ρεμπούπλικα» στη Σικελία και ειδικός σε θέματα Μαφίας. «Δεν ήθελαν να τον συλλάβουν επειδή γνώριζε πολλά».
Σχόλια
Τελευταία Νέα
- Οι 11 δεσμεύσεις της κυβέρνησης για το 2026: Τι προανήγγειλε ο Κωστής Χατζηδάκης από τη Θεσσαλονίκη
- Ο Τραμπ εντείνει την πίεση στην Τεχεράνη: Ανακοίνωσε νέους δασμούς για όποια χώρα συναλλάσσεται με το Ιράν
- Επιμένει το πολικό ψύχος: Νέες χιονοπτώσεις και θερμοκρασίες υπό το μηδέν – Πού χρειάζονται αλυσίδες
