[Γνώμη] Γνωριμίες

To know us better, έλεγαν ο Χρόνης Εξαρχάκος και η Νόρα Βαλσάμη στην ταινία «Ο κατεργάρης». Βέβαια το αίτημα της γνωριμίας με το άλλο, το ξένο και το διαφορετικό, διατρέχει την ανθρώπινη ιστορία. Πρώτος ο Ηρόδοτος ως πρώιμος ανθρωπολόγος προσπάθησε να γνωρίσει τους βαρβάρους. Στο απόγειο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας τη σκυτάλη πήραν οι Πολωνοί, με τον Κόνραντ και τον Μαλινόφσκι να εξερευνούν το άλλο λογοτεχνικά και επιστημονικά. Καταλήξαμε τις τελευταίες δεκαετίες με τη γενιά της πολυπολιτισμικότητας που ταξίδεψε και αφομοίωσε στοιχεία από τον ινδικό, τον αφρικανικό και τον ασιατικό πολιτισμό.

Επίπονη διαδικασία η γνωριμία με το άλλο. Απαιτεί να ξεπεράσουμε την έμφυτη απέχθειά μας και δυσπιστία για το ξένο. Τα οφέλη όμως είναι αντίστοιχα της δυσκολίας.

Μπροστά στην ανάγκη μιας τέτοιας γνωριμίας με το ξένο βρίσκονται ο Αλέξης Τσίπρας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Και η ικανότητά τους να το πράξουν θα κρίνει σε ποιον βαθμό και σε τι βάθος χρόνου θα κυριαρχήσουν στην πολιτική σκηνή.

Το δημοψήφισμα του 2015 έδειξε ότι η Ελλάδα έχει χωριστεί σε δύο κόσμους. Στο 61% των Ελλήνων που ψήφισαν Οχι έχει προνομιακή πρόσβαση και μαζί τους διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση ο Αλέξης Τσίπρας. Αντίστοιχη σχέση με το 39% του Ναι έχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Και οι δύο τώρα πρέπει να συνομιλήσουν με τους απέναντι.

Ο Αλέξης Τσίπρας αργά ή γρήγορα θα κριθεί από τις επιδόσεις του στην οικονομία. Θα φέρει ανάπτυξη και δουλειές; Για να έρθουν επενδύσεις πρέπει να πειστεί το 39% του Ναι να δραστηριοποιηθεί. Αυτοί είναι που έχουν τις αναγκαίες δεξιότητες, τα λεφτά στα σεντούκια (και σε τράπεζες του εξωτερικού), που γνωρίζουν την αγορά και μπορούν να κινητοποιηθούν γρήγορα και αποδοτικά, μπορούν να συνομιλήσουν, να συνεργαστούν και να συμπαρασύρουν το διεθνές κεφάλαιο. Μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να κάνει το Αθήνα – Πεκίνο Κολιάτσου – Παγκράτι και να πολλαπλασιάσει τις κινεζικές επενδύσεις, χωρίς την ντόπια επιχειρηματικότητα όμως ανάπτυξη δεν θα έρθει.

Από την άλλη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρέπει να σπάσει το κλουβί του 39% και να γνωριστεί με το 61%. Οι ψηφοφόροι του Οχι χλευάστηκαν ως αδαείς και αμόρφωτοι, ως το καθυστερημένο κομμάτι της κοινωνίας που παρασύρθηκε (με ιδιοτέλεια) από τις σειρήνες του λαϊκισμού και επιβιβάστηκε απερίσκεπτα στο πειρατικό του Βαρουφάκη. Ομως έχουν και αυτοί τα δίκια τους. Το Οχι της αγανάκτησης δεν ήταν απόρροια αυτοκριτικής, αλλά περιείχε αλήθειες: ότι το πρώτο Μνημόνιο, κομμένο και ραμμένο στις ανάγκες της Ευρώπης, ήταν στραβό και άδικο για την Ελλάδα, ότι τα Μνημόνια μπορεί να μην έφεραν την κρίση αλλά σίγουρα την επιδείνωσαν πολλαπλά, ότι η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη «προσαρμογή», ότι οι Βορειοευρωπαίοι δεν έχουν δείξει μπέσα στο θέμα της μείωσης του χρέους.

Στην ερειπωμένη πια Ελλάδα οι απεγνωσμένοι πολίτες τόσο του 61% του Οχι όσο και του 39% του Ναι είναι έτοιμοι να γνωρίσουν τον ηγέτη της άλλης μεριάς. Είναι όμως ανάλογα έτοιμοι και οι ηγέτες με τα κόμματα; Γιατί για να διασχίσεις τη γέφυρα και να γνωριστείς με τον άλλο πρέπει πρώτα να αλλάξεις τον εαυτό σου.

O Βασίλης Θ. Καρατζάς είναι διευθύνων σύμβουλος της Levant Partners ΑΕΔΟΕΕ

Twitter: @vaskaratzas