[Εναλλακτικά] Αισθηματίες

Πώς ζει ένας καλλιτέχνης σήμερα; Δύσκολα. Οι συμπληγάδες του βιοπορισμού και της άχαρης υλικότητας είναι σχεδόν αταίριαστες με την ανεξαρτησία των ονείρων του. Το κυνήγι της ελευθερίας συχνά τον σκάβει από μέσα. Τον τρώει. Χωρίς δομές και υποστήριξη, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και αρωγή, μετεωρίζεται μεταξύ των ιδιωτικών ιδρυμάτων και του δικού του αυτοσχεδιασμού. Τα μεσαία στρώματα που ηγεμονεύουν ιδεολογικά είναι αυτά που καθορίζουν και τον χάρτη. Και συνήθως δεν εκτιμούν τον αιρετικό – καλό στην ώρα του.

Αυτά ακριβώς τα μεσαία στρώματα αντιπαθούσε σε βαθμό παρεξηγήσεως ο κινηματογραφιστής Νίκος Τριανταφυλλίδης. Και μέχρι την περασμένη Δευτέρα που έκλεισε για πάντα τα μάτια του, στα 49 του, έμοιαζε να έχει ταχθεί σε μια Τέχνη που τα άφηνε απ’ έξω.

Ο Νίκος πρόλαβε να σχεδιάσει τις δικές του καλλιτεχνικές πράξεις, συχνά εις βάρος της υγείας και του πορτοφολιού του. Υπήρξε όμως ταλαντούχος, εύθραυστος, ρομαντικός. Και αυτές οι αρετές τον οδήγησαν να μας αφήσει μερικά εξαιρετικά φιλμ, τον συναυλιακό χώρο του Γκαγκάριν (το Ρόδον των 90s), βιντεοκλίπ, ντοκιμαντέρ για τον ΠΑΟΚ, μια σειρά για την αστική κουλτούρα στην ΕΡΤ – τα «Στέκια αγοραίου πολιτισμού» – και το κορυφαίο μουσικό ντοκιμαντέρ που έχει γυρίσει Ελληνας: Το «Screamin’ Jay Hawkins – Ι put a spell on me» για τον μεγάλο αμερικανό τραγουδιστή. Εδώ, σε ένα road trip ο σκηνοθέτης ακολούθησε με την κάμερα τον μαύρο καλλιτέχνη. Μνημειώδες το γύρισμα του Bo Diddley ξαπλωμένου στο κρεβάτι του να μιλάει στον Νίκο για τον ομότεχνό του.

Οι ποιητές όμως δεν τα πάνε καλά με τα λεφτά. Οσα θα ταξινομήσει η κριτική ως σπουδαίες καταθέσεις του αισθηματία καλλιτέχνη ζυμώθηκαν μέσα στο άγχος και τον πόλεμο μιας αυτοσχεδιαστικής κοινωνίας που βλέπει τα πάντα καχύποπτα. Ο εύθραυστος δημιουργός δεν έχει από πού να πιαστεί. Η σημερινή δυστοπία ευνοεί τις δημόσιες σχέσεις και τα αμβλυμμένα λόγια (και άρα τις αμβλυμμένες πράξεις). Και δεν συγχωρεί την ειλικρίνεια. Η τελευταία ταινία του Τριανταφυλλίδη, το νουάρ «Αισθηματίες», έκοψε στις ελληνικές αίθουσες 725 εισιτήρια. Κατέβηκε σε μια εβδομάδα. Ο λοξός κινηματογραφιστής όμως είχε προλάβει να αιχμαλωτίσει με τον φακό του αυτά που τον γοήτευαν.

Ο Νίκος έκανε φίλο του τον Καουρισμάκι και τον παλαιστή Σουγκλάκο. Δεν έτρεφε καμία νοσταλγία για τα χρόνια των σπουδών του στο Λονδίνο, την όξινη βροχή και τα άσκοπα μεθύσια. Εφτιαξε ένα μικρό σύμπαν που χωρούσε όσα και όσους αγαπούσε. Το σκληρό περιθώριο και την εστέτ λάτρα. Κι αυτό ήταν ίσως που μέτραγε περισσότερο απ’ όλα.