[Θεωρείο] Ούτε καν εκείνος

Το λέει το πρώτο άρθρο του Κώδικα Δημοκρατικού Ανθρωπισμού: «Το παιδί καθενός είναι μοναδικό και ξεχωριστό για τον ίδιο. Ωστόσο, είναι ένα παιδί ανθρώπων όπως κάθε παιδί ανθρώπων: διαφορετικό αλλά ίσο με τα άλλα, και όχι πριγκίπισσα ή βασιλόπουλο». Μπορεί να είναι κι έτσι – αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν γονείς σήμερα που αποκαλούν πριγκίπισσες και βασιλόπουλα τα παιδιά τους. Μόνο που έτσι μιλούσαν οι σοφοί στα μυθιστορήματα του Πάολο Κοέλιο. Κι αυτό που χρειαζόμασταν από την Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία δεν ήταν οι δήθεν μεγάλες αλήθειες της ζωής σερβιρισμένες γλυκανάλατα αλλά προτάσεις.

Υπάρχουν στο κείμενο της επιτροπής; Υπάρχουν. Και θα ήταν εμφανείς εάν η επιτροπή του καθηγητή Λιάκου δεν έκανε τέτοια επίδειξη κοελικής θυμοσοφίας – ή μήπως ήταν επίδειξη αυτοσαρκασμού; Εάν, σε κάθε περίπτωση, δεν μας έδειχνε το δέντρο με τα βασιλόπουλα κάνοντάς μας να χάσουμε το δάσος. Εκεί θα ανακάλυπτε κανείς ότι η επιτροπή προτείνει ένα σχολείο που συμμορφώνεται με τη διεθνή εμπειρία και πρακτική: λιγότερη ύλη, ομαδικές εργασίες στο λύκειο, εθνικό απολυτήριο, αποδέσμευση της εισαγωγής στα πανεπιστήμια από το σχολείο, ελευθερία των εκπαιδευτικών στην επιλογή των εγχειριδίων.

Τίποτε δεν προμηνύει ότι όλα αυτά θα γίνουν πραγματικότητα – οι απαισιόδοξοι θα συμφωνούσαν και οι κυνικοί θα ορκίζονταν πως στο τέλος θα νικήσει η γκρίνια, η συντήρηση και η ακινησία. Είναι όμως ένας οδικός χάρτης που έστω και με μια ήττα ήδη στην πλάτη αξίζει να πέσει στο τραπέζι και να μελετηθεί. Αφού πρώτα αφαιρεθεί ο Κώδικας Δημοκρατικού Ανθρωπισμού – με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό – και το «συμβόλαιο τιμής» που καλεί τα παιδιά να «θεωρούν ντροπή κάθε παράβαση αυτής της υπόσχεσης που ελεύθερα δίνουν σήμερα». Αυτό πάλι δεν θα το σκεφτόταν ούτε ο Κοέλιο.