[Εναλλακτικά] Μένουμε Ευρώπη

Πού συνοψίζεται το σχέδιο της ελληνικής αστικής τάξης μεταπολιτευτικά; Στην πρόσδεση στην ευρωπαϊκή ιδέα. Στην ενεργή συμμετοχή στον καταμερισμό του ευρωενωσιακού οικοδομήματος. Στην πρόσδεση και επιλογή στο νέο νόμισμα, που δεν είναι βέβαια σκέτο νόμισμα αλλά ένα συνολικό σχέδιο οικονομικής διάρθρωσης. Παράλληλα όλα αυτά με τις κλασικές επιλογές του ατλαντισμού.

Το 2004, ταυτόχρονα με την κατασκευαστική παλινόρθωση που επιχειρήθηκε με πρόφαση τους Ολυμπιακούς Αγώνες, κορυφώθηκε το αφήγημα της Μεταπολίτευσης. Που δεν περιείχε μόνο τις κανταφικές απολήξεις του λαϊκισμού και του βαθέματος της δημοκρατίας με ολίγη από Ρίτα Σακελαρίου. Αλλά και τροποποιήθηκε στον δεύτερο κύκλο της με τον περιώνυμο εκσυγχρονισμό. Ενα αίτημα που ενδύθηκαν τα μεσαία στρώματα και μέρος των ελίτ. Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, το ενοποιητικό όραμα δεν παρέμενε απλώς υπόθεση της αστικής τάξης. Η τελευταία επίσης, επειδή προσφάτως διάφοροι την μπερδεύουν με τη γεωγραφία της πόλης και ως φορέα της συσσώρευσης κεφαλαίου, δεν αποτελεί κάστα καλοντυμένων με τσάντες στην Ερμού και χαχανητά σε εστιατόρια. Είναι μια στέρεη τάξη ιδεών και κουλτούρας. Μια μηχανή αναπαραγωγής και εμβάθυνσης της ταξικής της θέσης. Η αστική τάξη λοιπόν σε αρκετές περιπτώσεις δεν έθεσε απλώς το αίτημα που τη συνέφερε. Το κατέβασε προς τα κάτω. Το έκανε υπόθεση και αίτημα των μεσαίων. Και οι τελευταίοι, ως φορείς της κυρίαρχης ιδεολογικής ηγεμονίας, το έκαναν κυρίαρχο και στην κοινωνία. Κάθε φορά που το ενοποιητικό όραμα έχανε τη νομιμοποίηση των μεσαίων είχαμε και κρίση αστισμού. Η αστική τάξη υποχρεωνόταν να επιβάλει από τα πάνω το σχέδιο.

Σήμερα, τα πράγματα μεταβλήθηκαν. Η αστική τάξη, διεθνοποιημένη και ευέλικτη, δομείται στον εθνικό χώρο. Εχει όμως και μεγαλύτερη άνεση στις κινήσεις της. Σήμερα, η πρόσδεση στο ευρώ μοιάζει η ελάχιστη συγκολλητική ύλη της. Η διάλυση όμως των μεσαίων στρωμάτων από το 2005 και μετά της στερεί εν πολλοίς έναν προνομιακό συνδιαμορφωτή. Ο ύστατος σπασμός των τελευταίων ήταν αποτυχημένος, μειοψηφικός, φοβικός και ερασιτεχνικός. Το κίνημα Μένουμε Ευρώπη πριν από έναν χρόνο αποτέλεσε το αποτυχημένο σχέδιο Β του ευρωρεαλισμού.

Μοιραία, σε μια χώρα με εφιαλτική ανεργία, θα έχανε και οποιοδήποτε δημοψήφισμα θα αφορούσε την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τα κυριακάτικα στοιχεία της Κάπα Research που δημοσιεύθηκαν στο «Βήμα» (17 Απριλίου 2016) επιβεβαιώνουν τη νέα φυγόκεντρη δύναμη του ευρωσκεπτικισμού που καλπάζει. Εκεί, το 35% στην ερώτηση αν η χώρα πρέπει να παραμείνει μέλος της ΟΝΕ απαντάει «μάλλον όχι και όχι να αποχωρήσει». Και αυτή η τάση θα είναι εξόχως καθοριστική στο προσεχές μέλλον.