Η (μαύρη) σοκολάτα μάς «σπρώχνει» μπροστά!

Προσθέτοντας λίγη μαύρη σοκολάτα στο προπονητικό σας διαιτολόγιο μπορείτε να βελτιώσετε χωρίς κόπο την απόδοσή σας όσον αφορά την αντοχή, σύμφωνα με μια νέα έρευνα στον τομέα της αθλητικής διατροφής. Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν νέα «πυρομαχικά» τόσο σε όσους αθλητές αναζητούν ένα πλεονέκτημα όσο και σε εκείνους που ψάχνουν μια δικαιολογία για να υποκύψουν σε μια γλυκιά αμαρτία.

Εδώ και αρκετό καιρό η μαύρη σοκολάτα θεωρείται μια σχετικά υγιεινή λιχουδιά, με μελέτες να δείχνουν ότι οι μικρές δόσεις μπορούν να αποδειχτούν ωφέλιμες τόσο για την καρδιά όσο και για τον εγκέφαλο. Οι περισσότερες από αυτές τις έρευνες επικεντρώνονται στον ρόλο μιας ουσίας που ονομάζεται επικατεχίνη – ένα φυτικό συστατικό που βρίσκεται στους καρπούς του κακάου. Η μαύρη σοκολάτα είναι γενικά πλούσια σε επικατεχίνη, αν και τα επίπεδά της ποικίλλουν ανάλογα με το πώς παρασκευάζεται το κάθε γλυκό. Τα επίπεδα της επικατεχίνης τείνουν να είναι χαμηλότερα στη σοκολάτα γάλακτος που περιλαμβάνει λίγο κακάο, ενώ η λευκή σοκολάτα περιέχει ελάχιστο ή καθόλου από το θρεπτικό αυτό συστατικό.

Η επικατεχίνη είναι γνωστό ότι παρακινεί τα κύτταρα στα αιμοφόρα αγγεία να απελευθερώσουν επιπλέον νιτρικό οξείδιο, μια ουσία που έχει πολλαπλές επιδράσεις στο σώμα. Το νιτρικό οξείδιο αυξάνει ελαφρά την αγγειοδιαστολή, με αποτέλεσμα να βελτιώνονται η ροή του αίματος και η καρδιακή λειτουργία. Επίσης, ωθεί τα μυϊκά κύτταρα να λάβουν περισσότερη γλυκόζη παρέχοντάς τους περισσότερη ενέργεια. Επιπλέον, ενισχύει την κυκλοφορία του οξυγόνου στα κύτταρα.

Λόγω λοιπόν των πολλών επιδράσεών του στη φυσιολογία (η καθεμία από τις οποίες μπορεί να ενισχύσει τη σωματική απόδοση), οι αθλητές εδώ και πολύ καιρό αναζητούν τρόπους να αυξήσουν τις ποσότητες νιτρικού οξειδίου στα αιμοφόρα αγγεία τους. Κάποιοι δοκιμάζουν συμπληρώματα διατροφής, ωστόσο δεν έχουν αποδειχτεί τα οφέλη των συμπληρωμάτων που περιλαμβάνουν νιτρικό οξείδιο. Αλλοι το ρίχνουν στο παντζαρόζουμο, έναν χυμό που περιλαμβάνει μεγάλες δόσεις νιτρωδών, τα οποία στη συνέχεια διασπώνται στο σώμα σε νιτρικό οξείδιο και άλλες ουσίες. Υπάρχουν, ωστόσο, ερωτηματικά για την ασφάλεια των νιτρωδών καθώς και για τη νοστιμιά ενός ποτού που έχει γεύση υγρού χώματος.

Περιέργως, οι αθλητές και οι επιστήμονες δεν έδωσαν ποτέ μεγάλη προσοχή στη δυνατότητα η μαύρη σοκολάτα να χρησιμοποιηθεί ως φυσικός τρόπος για να αυξηθεί το νιτρικό οξείδιο και να ενισχυθεί έτσι η απόδοση, μάλλον αφενός επειδή η σοκολάτα μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους και αφετέρου ούτε φαρμακευτική ουσία είναι ούτε δυσάρεστη στη γεύση, όπως οι περισσότερες ουσίες που χρησιμοποιούνται ως εργογεννητικές βοήθειες.

Ωστόσο, οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Κίνγκστον στη Βρετανία υποπτεύτηκαν πως η σοκολάτα πράγματι μπορεί να είναι δυνητικά ένας ενισχυτής απόδοσης αν καταναλωθεί προσεκτικά. Ετσι, για τη νέα έρευνά τους, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στην «Επιθεώρηση Διεθνούς Συλλόγου Αθλητικής Ιατρικής», βρήκαν οκτώ ερασιτέχνες ποδηλάτες που συμφώνησαν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες μαύρης σοκολάτας καθημερινά. Οι ειδικοί είχαν ωστόσο, πριν ξεκινήσει η έρευνα, μετρήσει τη φυσική κατάσταση και την πρόσληψη οξυγόνου των ποδηλατών τόσο όταν έκαναν πετάλι σε χαλαρούς ρυθμούς όσο και σε εξουθενωτικά σπριντ σε στατικά ποδήλατα. Επειτα οι επιστήμονες έδωσαν στους μισούς ποδηλάτες μικρές δόσεις (περίπου 40 γραμμάρια – ενάμισι νταμάκι) μαύρης σοκολάτας μιας μάρκας που περιείχε ποσοστά επικατεχίνης άνω του μέσου όρου. Οι ποδηλάτες αντικατέστησαν ένα από τα συνηθισμένα τους σνακ ή επιδόρπια με τη σοκολάτα ώστε να αποφευχθεί το να πάρουν βάρος. Στους άλλους μισούς ποδηλάτες δόθηκαν δόσεις με λευκή σοκολάτα ως μέτρο ελέγχου. Ολοι έτρωγαν τη σοκολάτα τους καθημερινά επί δύο εβδομάδες και έπειτα επέστρεψαν στο εργαστήριο για να επαναλάβουν τα τεστ. Μετά τις μετρήσεις, στην ομάδα που έτρωγε μαύρη σοκολάτα δόθηκε λευκή και το αντίθετο· και η έρευνα συνεχίστηκε για άλλες δύο εβδομάδες. Οταν επέστρεψαν στο εργαστήριο, οι επιστήμονες τους υπέβαλαν ξανά σε εξετάσεις φυσικής κατάστασης.

Τα ευρήματα ήταν αποκαλυπτικά. Καθένας από τους ποδηλάτες είχε καλύτερη απόδοση στα τεστ που έγιναν μετά τις εβδομάδες στις οποίες κατανάλωνε μαύρη σοκολάτα· καλύτερη τόσο σε σχέση με τις αρχικές μετρήσεις όσο και με τις μετρήσεις έπειτα από τις εβδομάδες που έτρωγε λευκή σοκολάτα.

Οι ποδηλάτες χρησιμοποιούσαν λιγότερο οξυγόνο ποδηλατώντας σε χαλαρό ρυθμό, μια αλλαγή που γενικά τους επέτρεπε να ποδηλατούν περισσότερο ή δυνατότερα πριν κουραστούν. Επειτα, κάλυψαν μεγαλύτερη απόσταση στο τεστ των δύο λεπτών «όλα μέσα», πράγμα που σήμαινε ότι ενισχύθηκε η αναερόβια ικανότητά τους στο σπριντ.

Οι επιστήμονες δεν μέτρησαν απευθείας το νιτρικό οξείδιο στο αίμα των εθελοντών, ωστόσο πιστεύουν πως η σοκολάτα αύξησε την παραγωγή της ουσίας βελτιώνοντας την παροχή οξυγόνου στα κύτταρα των ποδηλατών. Τα κέρδη στην απόδοση δεν ήταν τεράστια, ωστόσο ήταν εμφανή στον συνολικό όγκο χιλιομέτρων που κάλυψαν οι ποδηλάτες, οι οποίοι με εξαίρεση τη σοκολάτα ακολούθησαν την ίδια διατροφή και το ίδιο προπονητικό πρόγραμμα καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας.

Το ιδανικό είναι σχετικό
«Το συμπέρασμα από τα ευρήματα αυτά φαινεται να είναι ότι οι ερασιτέχνες αθλητές που θέλουν να ενισχύσουν την απόδοσή τους ίσως θα έπρεπε να σκεφτούν να αντικαταστήσουν ένα απογευματινό σνακ ή αναψυκτικό με ένα ή δύο νταμάκια μαύρης σοκολάτας» λέει  ο Ρίσικες Κάνκες Πατέλ, ο επικεφαλής της έρευνας από το Πανεπιστήμιο του Κίνγκστον. «Ωστόσο προσοχή!» συμπληρώνει. «Δεν γνωρίζουμε ακόμη την ιδανική δόση σοκολάτας για τους αθλητές, όμως παραπάνω από 40 γραμμάρια ημερησίως δύσκολα θα προσφέρουν κάτι παραπάνω στην απόδοση. Γι’ αυτό, λοιπόν, αφήστε τα υπόλοιπα κομμάτια στην άκρη. Επίσης, τα επίπεδα επικατεχίνης διαφέρουν πολύ στις μαύρες σοκολάτες διαφορετικής μάρκας, πράγμα που δυσκολεύει στον ορισμό της ακριβούς δοσολογίας που βοηθά στη φυσική κατάσταση».