[Επιφυλλίδα] Η ηθική της επιβίωσης

Στις παρυφές του Κολωνακίου, στην πλευρά που εκβάλλει στο πίσω μέρος της αμερικανικής πρεσβείας, μια υποψήφια επιβάτις ολοφάνερα αγανακτισμένη απευθύνεται σχεδόν επιτακτικά σ’ ένα διερχόμενο ταξί ζητώντας του να σταματήσει. Ο οδηγός του ρωτάει τον επιβάτη που ήδη έχει μέσα αν μπορεί, σε περίπτωση βέβαια που βολεύει η διαδρομή, να το κάνει και όταν ακούει τον επιβάτη πραγματικά καλοπροαίρετα να του λέει «μπορείτε να πάρετε όσους θέλετε» ακινητοποιεί το ταξί ενώ η αγανακτισμένη γυναίκα έχει ήδη ορμήσει και έχει ανοίξει την πόρτα.

Πιάνουν τώρα να συζητούν οι δυο τους – ο οδηγός και η γυναίκα – για μια άτυπη πιάτσα ταξί που έχει δημιουργηθεί εδώ και περίπου τρία χρόνια στο σημείο αυτό. Κατά διαστήματα όμως η πιάτσα εξαφανίζεται ενώ μπορεί να περάσει ακόμη και ένα εικοσάλεπτο χωρίς να έχει εμφανιστεί ελεύθερο ταξί. Σαν να εκμυστηρευόταν κάτι, θα άκουγε κανείς τον οδηγό να λέει στη συνεπιβάτιδα πλέον ότι το πρόβλημα οφείλεται σε κακούς συναδέλφους που έχουν παρατηρήσει ότι γύρω στις 8 το βράδυ παρουσιάζεται στο σημείο αυτό μια αυξημένη ζήτηση για την Παιανία, τα Σπάτα και την Παλλήνη. Με αποτέλεσμα να κρατούν οι οδηγοί σβησμένη τη φωτεινή επιγραφή «ελεύθερο» και να προσπαθούν να εντοπίσουν τον πελάτη που τους είναι ήδη γνωστός από τις σχετικές διαδρομές προηγούμενων ημερών.

«Μα πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι που είναι τόσο υπολογιστές;» σχεδόν ούρλιαξε η αγανακτισμένη γυναίκα. Οπως όλοι μας, αποκλείεται να μην είχε γνωρίσει ανθρώπους πολύ πιο υπολογιστικούς από τους οδηγούς των ταξί της συγκεκριμένης περιοχής, όπως αποκλείεται να μην είχε αδικηθεί σε σχέση με υπολογισμούς απείρως πιο δραματικούς, καταστρεπτικούς. Αν αγανακτούσε όμως δεν ήταν για τις ευρύτερες συνέπειες ενός υπολογισμού που δεν τον είχε αντιληφθεί ώς τη στιγμή αυτή, ήταν κυρίως γιατί είχε διαψευσθεί σε έναν προσωπικό της υπολογισμό και γιατί αισθανόταν ξαφνικά να αδικείται η ίδια.

Μια αλυσίδα υπολογισμών που φαίνεται ο καθένας να τους διαχειρίζεται ως προσωπικό και απαραβίαστο μυστικό του μας μεταβάλλει όλους σε συνένοχους ενός υπολογισμού ακαθόριστου και σκοτεινού, που όμηρός του δεν είναι πια μια κατηγορία ανθρώπων αλλά η κοινωνία ολόκληρη. Είτε πρόκειται για τον αθώο φαινομενικά υπολογισμό, όταν προτιμάμε την κεντρική ή συνοικιακή καφετέρια γιατί μαζί με τη μειωμένη τιμή του καφέ μάς προσφέρει δωρεάν ένα μπουκαλάκι με νερό, είτε για τον υπολογισμό ενός πολιτικού που με το να διορίζει μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια τον αριθμό των ανθρώπων που θα τον ψηφίσουν στις προσεχείς εκλογές.

Αν υπάρχει κάποια διαφορά ανάμεσα στους δύο αυτής της μορφής υπολογισμούς, δεν είναι ποιοτική, είναι ποσοτική, γιατί με το να θεωρείται συγχωρητέος ο υπολογισμός για το μπουκαλάκι με το νερό και ασυγχώρητος ο υπολογισμός για τους διορισμούς τελικά η μόνη ωφελημένη αποδεικνύεται η ίδια η έννοια του υπολογισμού. Ετσι όπως καταχωρείται ως προοπτική μέσα στον καθημερινό ανθρώπινο σχεδιασμό, τον αναπόφευκτο, αλίμονο, για να συνεχιστεί η ζωή.