Οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο παραδίδουν σταδιακά τον έλεγχο των οικονομιών. Πρώτα ήρθαν τα μηδενικά επιτόκια, μετά η ποσοτική χαλάρωση και τώρα τα αρνητικά επιτόκια. Η υιοθέτηση των αρνητικών επιτοκίων, που έκαναν αρχικά την εμφάνισή τους στην Ευρώπη το 2014 και τώρα καταγράφονται και στην Ιαπωνία, αποτελεί σημείο καμπής για τις κεντρικές τράπεζες. Προηγουμένως η έμφαση δινόταν στην αύξηση της ζήτησης μέσω της μείωσης του κόστους δανεισμού. Τώρα η πολιτική βασίζεται στην επιβολή χρεώσεων στα κεφάλαια που φυλάνε οι εμπορικές τράπεζες στα θησαυροφυλάκια κεντρικών τραπεζών.
Από την προσέγγιση αυτή έχουν δημιουργηθεί δύο σημαντικοί κίνδυνοι. Ο πρώτος είναι ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν αγνοήσει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Δεύτερον, οι πολιτικοί αντλούν αισιοδοξία από τις εξελίξεις με αποτέλεσμα να μην είναι διατεθειμένοι να εφαρμόσουν πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική. Χωρίς τη δημοσιονομική αυτή χαλάρωση οι τραπεζίτες είναι αναγκασμένοι να αυξάνουν όλο και περισσότερο τη ρευστότητα στις αγορές, οι οποίες, όπως έχει αποδειχτεί, είναι επιρρεπείς στη δημιουργία φούσκας. Η αλλαγή πολιτικής των κεντρικών τραπεζών ώστε να περιλαμβάνονται και αρνητικά επιτόκια γίνεται όλο και πιο προβληματική. Οι τράπεζες πληρώνουν ποινή επειδή δεν χορηγούν νέα δάνεια και διατηρούν αυξημένη ρευστότητα. Αυτό όμως μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο «δανεισμό ζόμπι», όπως γινόταν στη δεκαετία του '90 στην Ιαπωνία. Μεσούσης της κρίσης οι κεντρικές τράπεζες έχουν χάσει τον δρόμο τους. Το θέμα είναι πόσο σύντομα θα ακολουθήσει την ίδια πορεία και η οικονομία.
Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και υφηγητής στο Jackson Institute of Global Affairs του Πανεπιστημίου Γέιλ. Εχει γράψει το βιβλίο «Unbalanced: The Codependancy of America and China»