[Αγιογραφίες] Υποτροπές

Υπάρχει ένας – όχι πολύ βαθύς – τρόπος ανάγνωσης της «δεύτερης φοράς Αριστερά». Είναι η ανάγνωση που βλέπει τη δεύτερη απόπειρα διακυβέρνησης ως κατοπτρισμό της πρώτης. Τα μοτίβα του πρώτου εννεαμήνου του 2015 επαναλαμβάνονται. Το τέλμα στη διαπραγμάτευση. Η γλώσσα εσωτερικού και εξωτερικού. Η υποεκτίμηση των κινδύνων – που τότε ήταν, κατά την πρωθυπουργική διατύπωση, «η δύναμη του χρήματος», ενώ τώρα φαίνεται να είναι η δύναμη των προσφυγικών ροών.

Σε αυτό τον κύκλο των υποτροπών βρίσκει τη θέση του ο Γιώργος Κατρούγκαλος ως ο Βαρουφάκης του 2016. Δεν τους ενώνει μόνο η κοινή πολιτική καταγωγή – η ανάδυσή τους στην κεντρική σκηνή από τις πλατείες της αγανάκτησης. Ούτε μόνο αυτό που φαίνεται, παρά τη διαφορά του στυλ, ως κοινή εκζήτηση στην εμφάνιση και τους τρόπους. Η αναλογία Βαρουφάκη – Κατρούγκαλου βασίζεται κυρίως στη βαρύτητα του ρόλου που έχει ο υπουργός Εργασίας ως πρώτος «καμικάζι» στην τρέχουσα αξιολόγηση.

Η αλήθεια είναι ότι ο Κατρούγκαλος δεν είναι, όπως ο πρώην υπουργός Οικονομικών, τρελό φορτηγό. Υλοποιεί τη γραμμή που έχει αποφασίσει κεντρικά η κυβέρνηση. Το σχέδιο που υπέβαλε στην τρόικα είχε ξεκάθαρη πολιτική στόχευση. Να προστατεύσει τους ήδη συνταξιούχους – που λογίζονται από την κυβέρνηση ως προνομιακό της ακροατήριο – λύνοντας το βραχυπρόθεσμο ταμειακό πρόβλημα του συστήματος. Πώς; Αντλώντας πόρους από όσους έχουν απομείνει ενεργοί στην αγορά εργασίας – και κυρίως από τους ελεύθερους επαγγελματίες που δεν συγκαταμετρώνται στην εκλογική πελατεία του ΣΥΡΙΖΑ.

Ως εισπρακτική, ουδόλως διαρθρωτική φόρμουλα, το Ασφαλιστικό του Κατρούγκαλου δεν είναι Ασφαλιστικό. Είναι καμουφλαρισμένο Φορολογικό. Δεν προβλέπει ανταποδοτικές εισφορές αλλά τέλη υπέρ του συστήματος. Και μάλιστα Φορολογικό με έκτυπο το περιλάλητο «ταξικό πρόσημο» – όπως είναι πια ο ευφημισμός της εκλογικής σκοπιμότητας.

Ηδη το σχέδιο Κατρούγκαλου έχει μπει στην κρεατομηχανή της εξωτερικής και της εσωτερικής διαπραγμάτευσης, με ταχύτητα που θυμίζει την τύχη των «ιδεών» Βαρουφάκη – εκείνων των πακέτων «μεταρρυθμίσεων» που γίνονταν χαρτοπόλεμος πριν καν φτάσουν στο τραπέζι του Eurogroup.

Η μεγάλη διαφορά φέτος είναι ότι οι πλατείες δεν γεμίζουν από εμψυχωτές της κυβέρνησης. Γεμίζουν από ένα πλήθος σπάνιο, όχι τόσο λόγω της μαζικότητάς του όσο λόγω της πολυχρωμίας του. Και γραβάτες και αρβύλες. Και αριστεροί και δεξιοί. Και αγρότες και αστοί. Ενα πλήθος τόσο ετερόκλητο ώστε δεν το πιάνει κανένα από τα ραντάρ πολιτικής ανάλυσης από αυτά που έχει διαθέσιμα η κυβέρνηση.

Γι’ αυτό και είναι αδύνατο να προβλέψει κανείς τι αποτέλεσμα θα φέρει η «από τα κάτω» πίεση στη δεύτερη φορά Αριστερά – αν θα φέρει στην επιφάνεια αθέατα αντισώματα διακυβέρνησης ή αν θα ενεργοποιήσει πάλι το ένστικτο της απόδρασης διά της κάλπης.

Παρά την ευκολία των συγκρίσεων, το 2016 δεν είναι 2015. Η εποχή Βαρουφάκη ήταν η εποχή του αυτοσχεδιασμού. Η εποχή Κατρούγκαλου εκτυλίσσεται ήδη ως ένα ωριμότερο στάδιο. Φαίνεται πλέον η πείρα στους αυτοσχεδιασμούς.