[Εισαγωγικά] Δαμάζοντας τα κύματα

ΣΤΗΝ κλασική αρχαιότητα η Αίγινα ήταν τσίμπλα στο μάτι της Αθήνας. Το ίδιο συνέβαινε μέχρι σχετικά πρόσφατα και με την Κούβα, που τσίμπλιαζε το βλέμμα της Αμερικής. Επί δεκαετίες, ο Φιντέλ Κάστρο αντιμετώπιζε το εμπάργκο των ΗΠΑ και κάθε φορά που ανέβαινε η ένταση, προσέφευγε σε μια απλή μέθοδο. Ανοιγε τις φυλακές και γενικώς επέτρεπε να περάσουν ελεύθερα στο Μαϊάμι – ενίοτε επάνω σε σαμπρέλες – όλα εκείνα τα κοινωνικά στοιχεία που δεν είναι ακριβώς ευπρόσδεκτα ως μετανάστες. Το μήνυμα προς την αμερικανική πλευρά ήταν σαφές. Και μέχρις ενός σημείου λειτουργούσε.

Ηταν άραγε με αυτή τη λογική που η κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου άφησε αφύλαχτα τα θαλάσσια σύνορα το 2015 με αποτέλεσμα ο αριθμός των μεταναστών να δεκαπλασιαστεί; Η Αραβική Ανοιξη που προκάλεσε και την κρίση στη Συρία κρατάει από το 2011. Αλλά μέχρι πέρυσι περνούσαν το Αιγαίο καμιά πενηνταριά χιλιάδες. Μήπως υπολόγιζε τελικά η Αθήνα – στην προσφιλή πρακτική των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ – να εκβιάσει την Ευρώπη μετατρεπόμενη σε έδαφος αβλαβούς διέλευσης προσφύγων και μη; Μήπως νόμιζε ότι έτσι θα ξεφύγει από τη μέγγενη του Μνημονίου, ανακτώντας σημασία ως στρατηγικό οικόπεδο που πρέπει να ενισχυθεί με κάθε τρόπο; Η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να αποκλεισθεί κρίνοντας από την παιδαριώδη εξωτερική πολιτική μιας κυβέρνησης που, τη μια τρέχει στη Μόσχα και την άλλη δίνει το κλειδί των αγωγών στις ΗΠΑ, τη μια ψάχνεται για λεφτά στο Ιράν και την άλλη κάνει τα θελήματα του Ισραήλ. Το άνοιγμα των συνόρων ταίριαζε και με τον ανθρωπισμό της Αριστεράς: τι να έκαναν δηλαδή; να απωθούσαν τις βάρκες με κίνδυνο ναυάγια όπως αυτό στο Φαρμακονήσι;

Κάπως έτσι φθάσαμε στους 1.500 πρόσφυγες την ημέρα που έρχονται στην Τουρκία από όλα τα μέρη του κόσμου για να περάσουν στην Ελλάδα. Μόνο που η Ευρώπη είναι πολύ σκληρή για να εκβιαστεί. Μεσοβδόμαδα ο Ντέιβιντ Κάμερον προκάλεσε σάλο δηλώνοντας ότι η Βρετανία δεν μπορεί να δεχθεί 3.000 ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες διότι δεν θέλει να δώσει λάθος μήνυμα στις κοινωνίες από όπου αυτοί ξεκινούν. Δηλαδή, να παρακινήσει και άλλους να αρχίσουν το ταξίδι για τη Δύση. Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη – και όχι μόνο οι σκληροί Ανατολικοί – θα κάνει ό,τι μπορεί ώστε να μην υποδέχεται κάθε καρυδιάς καρύδι με αποτέλεσμα απίθανες καταστάσεις όπως η Πρωτοχρονιά στην Κολωνία. Ηδη η Ανγκελα Μέρκελ πιέζεται αφόρητα για την πολιτική ανοικτών θυρών – που, ειρήσθω εν παρόδω, έκλεισαν στο μεταξύ – ως έκφραση της ανάγκης των Γερμανών να απενοχοποιηθούν ιστορικά.  

Από τη Σένγκεν δεν θα μας βγάλουν. Απλώς, αφού η Ελλάδα προειδοποιηθεί να προχωρήσει με τα κέντρα επιλογής μεταξύ προσφύγων και μεταναστών, η Κομισιόν ενδέχεται να παρατείνει για δύο χρόνια τους ελέγχους στα σύνορα που έχουν επιβάλει, με την άδειά της, εννέα χώρες. Θα μπούμε δηλαδή σε de facto καραντίνα και, καθώς δεν έχουμε σύνορα με τις χώρες της Σένγκεν, φαίνεται ότι θα υψωθεί ένα είδος τείχους στα Σκόπια. Το καλοκαίρι του ’16 θα είναι δύσκολο.  

Από το 1974 και μετά, παρά την πόλωση και τους πολέμους ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, όλες οι φυλές της ελληνικής ελίτ ομονοούσαν στην πρόσδεση της Ελλάδας στην Ευρώπη. Αντιθέτως, από τον Ιανουάριο του 2015 και μετά η χώρα τείνει να βγει εκτός ευρωπαϊκής τροχιάς και να πάει να κολλήσει στο χάος και τη μιζέρια της εξ Ανατολών γειτονιάς μας. Στο Προσφυγικό, η Ελλάδα πάει να γίνει όπως ο Λίβανος, η Ιορδανία και η Τουρκία – μια χώρα δηλαδή που ξαφνικά γεμίζει πλήθη τα οποία δεν μπορεί ούτε να διαχειριστεί ούτε, βέβαια, να αφομοιώσει. Στην πραγματικότητα, στην οικονομική υποτέλεια στην τρόικα, προστίθεται άλλο ένα πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας – κι αυτό γιατί η κυβέρνηση νόμισε ότι χάρη στα κύματα των προσφύγων θα δάμαζε τους Ευρωπαίους.