Επικίνδυνες σχέσεις

Μέχρι πρόσφατα οι πρωθυπουργοί με τους επικεφαλής της αντιπολίτευσης δεν συναντιούνταν σχεδόν ποτέ, εκτός αν διασταυρώνονταν απρόθυμα στη Βουλή. Τον κανόνα δεν άλλαξε ούτε η μνημονιακή πραγματικότητα, παρότι υποτίθεται ότι το πολιτικό σύστημα ωρίμασε (ή, μάλλον, κάηκε). Κάποιες συναντήσεις δεν έγιναν ποτέ. Αλλες έγιναν για να γίνουν. Ή, μάλλον, έγιναν προκειμένου να στηθεί το σκηνικό της απόλυτης διαρροής, όπου η μία πλευρά διαρρέει εναντίον της άλλης όσα υποτίθεται ότι διαμείφθηκαν στη συνάντηση…

Δεν θα μπορούσε να περιμένει κανείς τίποτα καλύτερο από μια χώρα που δεν έχει κουλτούρα συναίνεσης και έχει μάθει να λειτουργεί με αυτοσχεδιασμούς. Τρανταχτό παράδειγμα, το ίδιο το πρωθυπουργικό γραφείο: ενώ τα πάει τέλεια στον συγκεντρωτισμό των εξουσιών, δεν έχει στοιχειώδεις διοικητικές δομές που να του επιτρέπουν να συντονίζει τα υπουργεία. Χώρια που αλλάζει όταν αλλάζει και το κυβερνητικό σχήμα.

Η «λεπτομέρεια» μαρτυρά πολλά για τη θεσμική κουλτούρα στην Ελλάδα. Η ιστορία των σχέσεων του εκάστοτε πρωθυπουργού με τον εκάστοτε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν θα μπορούσε ξαφνικά να είναι η επιτομή των βορειοευρωπαϊκών ηθών. Το απέδειξε η «τοξική» σχέση του Αντώνη Σαμαρά με τον Αλέξη Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός με τον τότε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν βρέθηκαν ούτε μία φορά. Ούτε για την παράδοση των «κλειδιών» του Μεγάρου Μαξίμου.

Προηγουμένως, τον περασμένο Νοέμβριο, η Κουμουνδούρου είχε φροντίσει με διαρροές να στήσει στο συλλογικό φαντασιακό το σκηνικό μιας επικείμενης συνάντησης Τσίπρα – Σαμαρά, προκειμένου (υποτίθεται) ο τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης να ζητήσει από τον τότε πρωθυπουργό να παραιτηθεί. Φυσικά η συνάντηση δεν έγινε ποτέ. Ο Σαμαράς αρνήθηκε να έχει τετ α τετ (ο Τσίπρας έβαζε ως όρο να μην είναι παρών στη συνάντηση ο Βαγγέλης Βενιζέλος) με το επιχείρημα ότι δεν θα καθήσει στο ίδιο τραπέζι με τον υβριστή του.

 Πάντως, ο Σαμαράς δεν είχε κανένα πρόβλημα να συναντηθεί με τον Γιώργο Παπανδρέου και ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ως πρωθυπουργός. Η πρώτη συνάντηση έγινε πριν οι σχέσεις της σαμαρικής ΝΔ με το παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ δηλητηριαστούν από το Οχι στο πρώτο Μνημόνιο. Ο νεοεκλεγείς τότε αρχηγός της ΝΔ περνούσε το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου για να συναντήσει τον Παπανδρέου, το 2009. Αργότερα, το 2012, ήταν ο Σαμαράς που θα συναντούσε ως πρωθυπουργός τον Παπανδρέου στη Βουλή.

Πολύ αργότερα, τον Απρίλιο του 2015, ο Παπανδρέου θα περνούσε το κατώφλι του τσιπρικού Μεγάρου Μαξίμου για να συναντηθεί με τον άνθρωπο που τον κατηγορούσε για το πρώτο Μνημόνιο και είχε χαρακτηρίσει την απόφασή του για δημοψήφισμα ισοδύναμη της χρεοκοπίας.

  Περασμένα ναι, ξεχασμένα όχι. Οπως το είχε θέσει κάποια στιγμή ο Κέβιν Φέδερστον αναφερόμενος στους έλληνες πρωθυπουργούς, «είναι τρομερό να αντιμετωπίζει κανείς ανθρώπους που λειτουργούν έξω από το κομματικό πλαίσιο ως φίλους ή εχθρούς, ως “εμείς” και “αυτοί”».

Είναι πράγματι τρομερό. Αλλά η Αθήνα δεν είναι ούτε Λονδίνο ούτε Βερολίνο. Εχει μια έφεση στις επικίνδυνες σχέσεις. Οχι ότι οι παίκτες έχουν και τίποτα προσωπικό μεταξύ τους. Για όποιον αμφιβάλλει, η συνάντηση του Αντώνη Σαμαρά ως επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τον επίσης αντιπολιτευόμενο Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή όταν ο Γιώργος Παπανδρέου πλήρωνε το πρώτο τσουνάμι του Μνημονίου είχε μόνο χαμόγελα.

Αν οι συναντήσεις πρώην αντιπολιτευομένων και νυν πρωθυπουργών με τους νυν αντιπολιτευόμενους και εκκολαπτόμενους πρωθυπουργούς συμπυκνώνονταν σε μια φράση, αυτή θα ήταν το «να σε κάψω Γιάννη, να σε αλείψω λάδι».