[Ενστάσεις] Ελεύθερος κόσμος
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
3 λεπτά Πριν από έναν χρόνο, και ενώ η ιλαροτραγωδία της γαλάζιας μας χώρας προετοίμαζε τους δικούς μας πρωταγωνιστές του 2015, τον Βαρουφάκη, τη Ζωή, τον Μπαλτά, τον Κατρούγκαλο, η επίθεση δύο οπλοφόρων με Καλάσνικοφ στο σατιρικό περιοδικό «Charlie Hebdo», με απολογισμό δώδεκα νεκρούς, πάγωσε τον δυτικό κόσμο.
Επρόκειτο για νέα μορφή τυφλής τρομοκρατίας, στο όνομα της θεοκρατικής αντίληψης του κόσμου. Δεν ήταν απλώς επίθεση σε σκιτσογράφους και σε ένα έντυπο που θεωρήθηκε βλάσφημο. Δεν εξαντλήθηκαν εκεί οι συμβολισμοί των δολοφόνων.
Η επανάληψή της σε χώρους όπου ανέμελοι άνθρωποι διασκέδαζαν, τη νύχτα της 13ης Νοεμβρίου 2015, με πλήθος νεκρούς, δείχνει ένα συστηματικό μίσος εναντίον του δυτικού τρόπου ζωής. Εναντίον της ανοιχτής κοινωνίας, της κουλτούρας της ανοχής, του κράτους δικαίου.
Οι επιθέσεις αυτές, είναι προφανές ότι ενίσχυσαν ένα αίσθημα καχυποψίας των πολιτών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν κερδίζουν οι ψύχραιμες φωνές. Οταν κυριαρχεί ο φόβος, τα πλήθη δεν κάνουν τη διάκριση ριζοσπαστικού ή ανεκτικού Ισλάμ – κι αυτός είναι ένας ουσιαστικός λόγος για να ενισχυθούν οι αγοραφοβικές φωνές εντός της Ευρώπης.
Ετσι, οι εγχώριοι εχθροί της ανοιχτής κοινωνίας, αλλά και όσοι αντιστρατεύονται την Ευρώπη στο όνομα της αντιπαλότητας στον καπιταλισμό, κερδίζουν έδαφος. Το αίτημα είναι πάντα ένα: «Να γυρίσουμε πίσω». Πίσω στα εθνικά κράτη, πίσω στις κλειστές κοινωνίες των καθορισμένων από την παραδοσιοκρατία ταυτοτήτων, πίσω στο πανοπτικόν του ελέγχου των ελευθεριών.
Η επίθεση στο «Charlie Hebdo» γέννησε ένα φιλελεύθερο πανευρωπαϊκό κίνημα. «Je suis Charlie» είπαν αυθόρμητα οι πολίτες. Αλλά, παράλληλα, άνθησε και ένας γενικευμένος λόγος υπέρ λογοκρισίας, στο όνομα μάλιστα της προόδου: μήπως ορισμένες γελοιογραφίες είναι βλάσφημες; μήπως προσβάλλονται οι γυναίκες, οι διαφορετικοί, οι «άλλοι»;
Στην επικράτεια της ελευθερίας, η διερώτηση αυτή είναι αυτονόητη. Το θέμα όμως δεν είναι να κυριαρχήσει η πολιτική ορθότητα, να εμπεδωθεί δηλαδή η απαγόρευση. Το θέμα είναι να κερδηθεί η ελευθερία. Διαφορές, γούστου, αισθητικής, απόψεων, πάντα θα υπάρχουν. Ο δυτικός τρόπος, όμως, μετά τον πόλεμο, τις διαφορές αυτές τις λύνει με τον διάλογο, τις ιδεολογικές συγκρούσεις, με περισσότερη ελευθερία – και όχι με την περιστολή της.
Τι θα συζητούσαμε, αν δεν είχαν ορίσει αρνητικά την καθημερινότητά μας ο Βαρουφάκης και ο Κατρούγκαλος; Οτι χρειάζεται να προστατεύσουμε και να διευρύνουμε τον δυτικό τρόπο. Να κερδίσουμε περισσότερη χειραφέτηση, περισσότερη ανοχή στον άλλο, περισσότερες πνευματικές κατακτήσεις, περισσότερη κοινωνική ειρήνη για να χτίσουμε ακόμα περισσότερη πρόοδο.
Αλλά όλα αυτά σημαίνουν ότι δεν είμαστε διατεθειμένοι να γυρίσουμε πίσω. Οτι, ας πούμε, όταν πλήθη ανδρών, μεταναστών ή προσφύγων παρενοχλούν σεξουαλικά ή βιαιοπραγούν εναντίον γυναικών σε μια δυτική μεγαλούπολη, οι κοινωνίες μας οφείλουν να αντιδράσουν. Με εκπαίδευση αλλά και με αστυνομικά μέτρα. Τους κανόνες της κοινής ζωής μας τους ορίζει ο νόμος. Είναι ανθρώπινος, όχι θείος, και ισχύει για όλους.
Google news
