Επιχείρηση μπλε βελούδο

Τα προγνωστικά δεν τον «ήθελαν». Λίγοι στοιχημάτιζαν ότι θα ήταν στον δεύτερο γύρο. Κι αυτό βοηθάει τώρα τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Του δίνει το momentum της έκπληξης. Του δίνει μια φόρα που, όμως, δεν του είναι αρκετή, καθώς για την αναμέτρηση της επόμενης Κυριακής σχεδόν όλα πρέπει να σχεδιαστούν σχεδόν από την αρχή.

Κι όλα ήδη σχεδιάζονταν πίσω από τη βιτρίνα των γιορτών. Τα τελευταία εικοσιτετράωρα οι υποψήφιοι τρέχουν βουβά. Σε αντίθεση με τον πρώτο γύρο, αυτή είναι περισσότερο μια μάχη μηχανισμών. Μια μάχη που θα κριθεί στο γήπεδο των στελεχών. Το εκλεκτορικό σώμα είναι πλέον δεδομένο και δεν μπορεί να ανοίξει με νέους ψηφοφόρους.

Σε αυτή την κούρσα ο Μητσοτάκης βρίσκει δίπλα του αναπάντεχους υποστηρικτές. Και απέναντι του, πίσω από τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη, αφανείς αντιπάλους.

Μπορεί ο Κυριάκος να ολοκληρώσει την έκπληξη; Στο επιτελείο του πιστεύουν ότι η απόσταση από τον Μεϊμαράκη έχει ήδη καλυφθεί. Και ότι τα αριθμητικά δεδομένα, όπως τα επεξεργάζονται, αλλά και τα μηνύματα που παίρνουν δείχνουν μέχρι στιγμής ότι η αναμέτρηση της επόμενης Κυριακής θα είναι ντέρμπι. Τι θα κρίνει το ντέρμπι;

Πρώτον, το δίλημμα. Στο στρατόπεδο του Κυριάκου πιστεύουν ότι αν τις τελευταίες ημέρες επικρατήσει το ερώτημα «ποιος κερδίζει τον Τσίπρα;», «ποιος είναι καταλληλότερος για πρωθυπουργός;» ευνοείται ο Μητσοτάκης. Αν, αντιθέτως, το ερώτημα τεθεί με στενά εσωκομματικούς όρους, του τύπου «ποιος θα κρατήσει το μαγαζί ενωμένο», ευνοείται ο Μεϊμαράκης – αν και η ουσιαστική απάντηση στο ερώτημα είναι εντελώς αμφιλεγόμενη.

Το κοινό το οποίο θα απαντήσει στο ένα ή στο άλλο ερώτημα έχει πια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ενα από αυτά είναι η ηλικία. Τα δύο τρίτα όσων ψήφισαν στον πρώτο γύρο είναι άνω των 55 ετών – παραδοσιακοί ψηφοφόροι που εκτιμάται ότι είναι πιο ταυτισμένοι με τις παραδοσιακές εσωκομματικές διαιρέσεις και άρα πιο ευάλωτοι σε διλήμματα τύπου «καραμανλικοί – αντικαραμανλικοί».

Η προίκα του Τζίτζι

Ποσοτικά, η κρίσιμη μάζα είναι το 20% που ψήφισε τον Απόστολο Τζιτζικώστα. Δεν είναι εύκολο να προβλέψει κανείς τι θα επηρεάσει τη συμπεριφορά αυτών των ψηφοφόρων. Στον περιφερειάρχη ασκούνται πιέσεις και από τις δύο πλευρές, είτε, όπως λέγεται, με τη μορφή του «bullying, είτε με τη μορφή του φλερτ».

Από την πλευρά Μητσοτάκη θεωρούν πιθανό ότι ο Τζιτζικώστας θα αποφύγει τελικώς να στηρίξει ανοιχτά κάποιον από τους φιναλίστ. Η τακτική τους επικεντρώνεται στο να πάρουν με το μέρος τους στελέχη που τον στήριξαν και που κατά τόπους του έχουν δώσει ποσοστά πολύ υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο του. Αν καταφέρουν να προσεταιρισθούν τα τοπικά στελέχη του Τζιτζικώστα, θα είναι σαν να έχουν τον ίδιο. Κι αυτό είναι ένας γενικός κανόνας στην προσέγγισή τους: δεν αναλώνουν δυνάμεις για να εκμαιεύσουν τη στήριξη επώνυμων στελεχών – ο πρώτος γύρος έδειξε, λένε ότι δεν τη χρειάζονται αφού με τον Κυριάκο τάχθηκαν ανοιχτά μόνο δύο ευρωβουλευτές. Επικεντρώνονται κυρίως στα τοπικά στελέχη – από το κόμμα ή από την Αυτοδιοίκηση – που φαίνεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη επιρροή.

Για τους επιτελείς του Μητσοτάκη, οι ψηφοφόροι του περιφερειάρχη δεν είναι πάντως η μόνη δεξαμενή. Εκτιμούν ότι μπορούν να αποσπάσουν ψήφους απευθείας και από τον Μεϊμαράκη, καθώς πιστεύουν ότι πολλοί ψηφοφόροι στον πρώτο γύρο, παρασυρμένοι από το κλίμα που είχε καλλιεργηθεί με τις δημοσκοπήσεις, ψήφισαν Μεϊμαράκη προκειμένου να αποφύγουν τον Τζιτζικώστα και τώρα θα είναι απελευθερωμένοι να κάνουν μια θετική επιλογή.

Χορεύοντας με τις σκιές

Οπως είχε ήδη φανεί πριν από την ανακωχή των εορτών, η πλευρά των καραμανλικών που στοιχίζονται πίσω από τον Μεϊμαράκη έχει διάθεση να πολώσει την αναμέτρηση προσπαθώντας να προκαλέσει μια «αντιμητσοτακική» συσπείρωση. Ο Μεϊμαράκης προβάλλεται ως η μόνη ενωτική υποψηφιότητα επειδή στηρίζεται στην καραμανλική ραχοκοκαλιά της παράταξης.

Η οπτική από τη μητσοτακική πλευρά αντιστρέφει αυτό το επιχείρημα. Ο Μεϊμαράκης, λένε, έχει έρθει σε ρήξη με τη δεξιά πτέρυγα και με την πλευρά Σαμαρά, σε βαθμό που μια πιθανή επικράτησή του μπορεί να οδηγήσει κάποια στελέχη σε αποδρομή. Με τον Μητσοτάκη ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Εχει μαζί του την «ευάλωτη» δεξιά πλευρά – και δεν εννοούν μόνο τον Αδωνη Γεωργιάδη. Αυτό, σύμφωνα με τον συλλογισμό τους, βοηθάει τον Μητσοτάκη να ανοιχθεί προς το Κέντρο, γιατί έχει τα νώτα του προς τη Δεξιά καλυμμένα. «Αν κερδίσει ο Κυριάκος, θα μπορεί να κάνει άνοιγμα σε όλους. Εκτός κι αν πιστεύει κανείς ότι ο Καραμανλής θα διασπάσει τη ΝΔ, επειδή θα έχει κερδίσει ο Μητσοτάκης. Αστεία πράγματα», είναι το σχόλιό τους.

Οι πρώην πρωθυπουργοί παίζουν ωστόσο ρόλο στο παρασκήνιο. Από την πλευρά Σαμαρά πλέον είναι ενεργός η προσπάθεια να στηριχθεί η υποψηφιότητα Μητσοτάκη. Το ερώτημα είναι πώς θα επιλέξει να στηρίξει στον δεύτερο γύρο τον Μεϊμαράκη ο Καραμανλής. Η ημιεπίσημη παρέμβασή του στον πρώτο είχε ως στόχο περισσότερο να κλείσει τον δρόμο στον Τζιτζικώστα, «κουρεύοντας» την απήχησή του στη Βόρεια Ελλάδα. Τι θα κάνει τώρα τις ημέρες που απομένουν; Σύμφωνα με πηγή προσκείμενη στον Μητσοτάκη, αυτή τη φορά η παρέμβασή του μπορεί και να είναι πιο ηχηρή. «Αν δει ότι το πράγμα στραβώνει, μπορεί και να εκδηλωθεί».  

Τα ατού και τα ταμπού

Είναι σαφές ότι ο Κυριάκος θα ήθελε να αποφύγει την πόλωση με τους καραμανλικούς. Είναι μια αναμέτρηση εσωκομματικού ορίζοντα που εκτιμά ότι δεν τον συμφέρει. Αντιθέτως, θα επιχειρήσει να δώσει έμφαση στα στοιχεία που πιστεύει ότι τον έφεραν στον δεύτερο γύρο. Ως τέτοια οι συνεργάτες του αναφέρουν την προγραμματική του επάρκεια, το προφίλ του πρωθυπουργήσιμου «που θα μπορούσε να δώσει το μήνυμα και στο εξωτερικό ότι ο Τσίπρας δεν είναι μονόδρομος, ότι υπάρχει πιο αξιόπιστη εναλλακτική για την Ελλάδα».

Ο Μητσοτάκης θα απαντήσει, αν προκληθεί – όπως απάντησε στα περί «θατσερισμού» – αλλά δεν θα βάλει στη δική του ατζέντα διχαστικά ζητήματα που αναμοχλεύουν άλλες ομάδες μέσα στη ΝΔ – όπως η καταγγελλόμενη ώσμωση ορισμένων καραμανλικών με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ούτως ή άλλως, μέχρι το νήμα δεν απομένουν περισσότερες από έξι ημέρες «καθαρού» πολιτικού χρόνου. Η καμπάνια του Κυριάκου προσεγγίζει την αναμέτρηση ως στοίχημα που θα κριθεί στις 10.000 ψήφους. Ή και σε λιγότερες. Από μια τρίχα.