Ηταν μια στιγμή κόντρα στο πνεύμα των ημερών. Η συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών και Αμυνας την περασμένη Δευτέρα ήταν ένα φευγαλέο ίχνος ότι υπάρχει ακόμη κάτι σαν αντιπολίτευση. Η Ντόρα Μπακογιάννη τηγάνιζε ανηλεώς τον Νίκο Κοτζιά για τους πειραματισμούς στο Προσφυγικό, το ταξίδι στην Τουρκία και άλλα, που τον έκαναν να χάσει την ψυχραιμία του και να εκστομίσει μια σεξιστική χοντράδα από εκείνες που λόγω της βαναυσότητάς τους καταλήγουν περισσότερο προσβλητικές για τον ίδιον τον προσβάλλοντα.
Δεδομένης της κατάστασης της Νέας Δημοκρατίας, ήταν για το κόμμα ένα φωτεινό διάλειμμα – σαν αυτά που έχουν οι μελλοθάνατοι. Η ίδια Μπακογιάννη φρόντισε όμως να ξεχαστεί το διάλειμμα, όταν την επομένη προσέθεσε στην ασήκωτη ατζέντα της εσωκομματικής διαμάχης άλλο ένα βάρος, ξύνοντας την πληγή της αναμέτρησης του 2009.
Τι έπαθε ξαφνικά η Ντόρα και άνοιξε το χρονοντούλαπο; Η αφόρητα προβλέψιμη απάντηση είναι αυτή του ρηχού ψυχολογισμού, που έσπευσε να λανσάρει ο Αδωνις Γεωργιάδης: Το γινάτι βγάζει μάτι.
Θα μπορούσε να (ξανα)διαγνώσει κανείς την ανεξίτηλη πίκρα εκείνης της ήττας. Ομως η Μπακογιάννη δεν είπε απλώς τον πόνο της. Είπε κάτι που συζητούν πολλοί στη Νέα Δημοκρατία – κι ανάμεσά τους κάποιοι που δεν υπήρξαν ποτέ υποστηρικτές της.
Με την πολυτέλεια της χρονικής απόστασης παραδέχονται ότι το 2009, ανατρέποντας άρον άρον το καταστατικό ενώ είχε ήδη ανοίξει η διαδικασία της διαδοχής, η ΝΔ σημάδεψε τη μοίρα της. Οχι τόσο επειδή υιοθέτησε την αμεσοδημοκρατική εκλογή εις βάρος της αντιπροσωπευτικότητας, βάσει της οποίας λειτουργούν τα περισσότερα συντηρητικά κόμματα στην Ευρώπη. Αλλά κυρίως επειδή υπέταξε τους κανόνες στις σκοπιμότητες της στιγμής.
Ο,τι ακολούθησε – τα «πράματα και θάματα» που ανασκαλεύει τώρα η Μπακογιάννη – ξεπήδησε, λένε, από αυτή τη ρήξη με την κομματική νομιμότητα. Η Ντόρα είχε συναινέσει στην αλλαγή μάλλον γιατί είχε υπερεκτιμήσει τα ερείσματά της στη βάση. Και σίγουρα γιατί είχε ήδη δώσει τη συγκατάθεσή του ο Καραμανλής.
Αν έχει σήμερα νόημα η αναψηλάφηση του 2009 δεν είναι επειδή είχαν και τότε κρασάρει οι υπολογιστές. Αλλά επειδή μετά το μπλακάουτ, η ΝΔ κρατήθηκε. Δεν κυλίστηκε στο ξεκατίνιασμα, διά του οποίου αυτοκαταστρέφεται τα τελευταία εικοσιτετράωρα. Η απόφαση της Ντόρας να νομιμοποιήσει το αποτέλεσμα από την πρώτη Κυριακή προστάτευσε το κόμμα από μια περιπέτεια που θα ήταν πολύ πιο τραυματική από τη διάσπαση, που τελικώς δεν απεφεύχθη λίγους μήνες αργότερα.
Το ξηλωμένο καταστατικό εκδικείται. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι γιατί ανοίγει τώρα αυτή η συζήτηση, αλλά πώς είναι δυνατόν να μην είχε ανοίξει μέχρι σήμερα.
Η πρόχειρη απάντηση είναι ότι η ΝΔ είχε μπει στο ψυγείο. Εκεί όπου τα πιο προβεβλημένα στελέχη της γενιάς της Ντόρας έβαλαν και τους εαυτούς τους, πιστεύοντας ότι έτσι θα αποφύγουν τάχα την αποσύνθεση.