[Γνώμη] Οι αβόλευτοι

Οπου πάω και όπου σταθώ, με ρωτούν από πού μπορεί να έρθει η ανάπτυξη στην Ελλάδα. Επιχειρηματίες, στελέχη επιχειρήσεων και τραπεζίτες περιμένουν ίσως να αναφερθώ σε κλάδους της οικονομίας ή και σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Η απάντησή μου είναι ότι τη λύση θα τη δώσουν αυτοί που ξεβολεύτηκαν και ιδιαίτερα αυτοί που δεν βολεύτηκαν ποτέ, δηλαδή οι αβόλευτοι. Αυτοί είχαν πάντα και έχουν πάντα έναν σκοπό. Να κάνουν κάτι. Δεν περίμεναν κάποιοι να τους κάνουν κάτι.

Κάθε μέρα συναντώ όλο και περισσότερους τέτοιους Ελληνες. Αυτή την εβδομάδα, σε μια πτήση, συνάντησα μια παρέα Ελλήνων, τον Χρήστο, τον Αμαλ και τον Νίκο. Ο Χρήστος ήταν μηχανικός στην Αθήνα. Τώρα εργάζεται στην Αυστρία. Ο Αμαλ γεννήθηκε στην Τυνησία και ήταν μπογιατζής στην Αθήνα. Η κρίση τον έκανε να βρει δουλειά στο Λονδίνο. Ο Νίκος γεννήθηκε στη Γερμανία, είχε παπουτσίδικο στην Αθήνα. Τώρα είναι στέλεχος επιχείρησης στο Βερολίνο. Κανένας τους δεν δούλεψε ούτε για μία μέρα στο Δημόσιο, αν και προσπάθησαν. Ηταν πάντα αβόλευτοι.

Ο Αμαλ, τεχνίτης από μικρός, προσπάθησε να πιάσει δουλειά σε κρατικό νοσοκομείο. Αλλά του είπαν ότι έπρεπε να ταχτοποιήσουν πρώτα τα παιδιά που είχαν οργώσει όλη την Ελλάδα για το κόμμα. Ο Νίκος προσπάθησε και αυτός να διοριστεί στο Δημόσιο και τελικά άνοιξε μαγαζί. Εφυγε όταν έχασε μια δίκη με την Εφορία. Ο Χρήστος ήταν στέλεχος οικογενειακής επιχείρησης. Περίμενε την αναγνώριση. Μια μέρα τού είπαν ότι ήταν πολύ καλός για να μην πάει έξω. Και οι τρεις τους μια ζωή αβόλευτοι – και πριν φύγουν, και τώρα.

Αυτοί, οι αβόλευτοι, όμως είναι και η ελπίδα. Η ανάπτυξη χρειάζεται ανθρώπους εργατικούς, οικονόμους, κοσμοπολίτες, ρέκτες. Ο Χρήστος, ο Αμαλ και ο Νίκος θέλουν να ζήσουν στην Ελλάδα, όπως και όλοι οι Ελληνες που έχω συναντήσει.  Ξέρουν ωστόσο τι χρειάζεται για να κερδίζουν το ψωμί τους μέσα στο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Και αυτό είναι κάτι και πολύ απλό και πολύ δύσκολο. Να πείθουν κάθε μέρα ότι είναι καλύτεροι από τους ντόπιους. Να αντιμετωπίζουν και τις προκαταλήψεις που – κακά τα ψέματα – υπάρχουν παντού.  

Σε αυτό το ανταγωνιστικό περιβάλλον ζουν και οι ελληνικές επιχειρήσεις και τέτοιους ανθρώπους χρειάζονται. Και η Ελλάδα χρειάζεται επιχειρήσεις που είναι διεθνώς ανταγωνιστικές. Που δεν είναι, δηλαδή, βολεμένες εντός συνόρων. Η εθνική μας ανταγωνιστικότητα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Και σήμερα, μόνο η ανταγωνιστικότητα μπορεί να φέρει την ανάπτυξη.

Οι άνθρωποι του συστήματος μπορεί να μιλούν για όλα αυτά, όμως μάλλον δεν τα καταλαβαίνουν. Και αν τα καταλαβαίνουν, δεν μπορούν να τα κάνουν. Εχουν συνηθίσει σε άλλα. Οι αβόλευτοι, του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού, είναι η ελπίδα. Γιατί αυτοί και ξέρουν, και μπορούν.

Ο Νίκος Μουρκογιάννης είναι σύμβουλος Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών