Παρατηρώντας μια φωτογραφία δεν είναι πάντα εύκολο να συνειδητοποιήσει κάποιος την πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από αυτήν. Ενας δρόμος γεμάτος κομμάτια γυαλιών, άνθρωποι που περπατούν με ντύσιμο μιας άλλης εποχής, ένας νέος που σκουπίζει τα κομμάτια. Είναι φυσικό να υποψιαστεί κανείς ότι κάποιοι έκαναν επίθεση σε καταστήματα, έσπασαν βιτρίνες και προθήκες και μετά ταύτα έχει επιβληθεί η τάξη και είναι η ώρα της καθαριότητας. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί ύστερα από μια διαδήλωση που εκτρέπεται σε βιαιότητες, ακόμα και στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού καθεστώτος. Δεν θα ήταν παράξενο ακόμη και στην εποχή μας, πόσω μάλλον στην προ του τελευταίου μεγάλου πολέμου εποχή, στιγμή της οποίας αποτυπώνει η φωτογραφία. Το ιδιαίτερο στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι ένα επίσημο καθεστώς, μια κυβέρνηση εκλεγμένη, με εντολές του κινητοποιεί τάγματα εφόδου και ομάδες φανατισμένων κομματικών στελεχών με στόχο την καταστροφή περιουσιών και τις βιαιότητες εναντίον συγκεκριμένων ομάδων πολιτών. H φωτογραφία δυστυχώς αποτελεί τμήμα της εικόνας που αποτυπώθηκε όταν το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας έκανε «πρεμιέρα» στην παράσταση του Ολοκαυτώματος. Ο εχθρός είχε βρεθεί. Ηταν οι μειονότητες με πρώτη και καλύτερη εκείνη των Εβραίων της Γερμανίας. Αυτοί, ως φαίνεται, έφταιγαν για όλα τα δεινά της Γερμανίας του Μεσοπολέμου, για την οικονομική κατάρρευση, τις πολεμικές κυρώσεις, την ανεργία, αυτοί εμπόδιζαν την άνοδο του γερμανικού έθνους σε όλους τους τομείς, αυτοί ρύπαιναν την καθαρότητα της αρίας φυλής.
Στις 9 Νοεμβρίου θα συμπληρωθούν 77 χρόνια από την ημέρα που συντελέστηκε ένα μεγάλο έγκλημα στην ιστορία του Γ’ Ράιχ και αποτέλεσε τον πρόδρομο του Ολοκαυτώματος. Το γεγονός πήρε το όνομα «Νύχτα των Κρυστάλλων» επειδή οργανωμένα μέλη του Εθνικοσοσιαλιστικού (Ναζιστικού) Κόμματος της Γερμανίας εφόρμησαν σε πόλεις της Γερμανίας και της Αυστρίας, στις ιδιοκτησίες των Εβραίων και άλλων μειονοτήτων, σπάζοντας τις βιτρίνες των καταστημάτων τους, καταστρέφοντας τις συναγωγές και τα κοιμητήρια. Ακολούθησαν δολοφονίες, βιαιοπραγίες και συλλήψεις χιλιάδων ατόμων που μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως.
Η επίσημη Γερμανία της εποχής λειτουργούσε σαν πληγωμένο θηρίο, αποδίδοντας την ήττα της και τις κυρώσεις που της είχαν επιβληθεί μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στις μειονότητες και κυρίως στους Εβραίους που δεν υπερέβαιναν τις 500.0000. Πολλοί επιστήμονες, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες και εξέχοντες άνθρωποι του πνεύματος προέρχονταν από την εβραϊκή κοινότητα και μετείχαν φυσικά πλήρως στην κοινωνική ζωή της χώρας.
Οι πραγματικοί λόγοι για τους οποίους το ναζιστικό καθεστώς προχώρησε στη λεγόμενη Τελική Λύση, δηλαδή στην εξόντωση όλων των Εβραίων στα εδάφη όπου κυριάρχησε η Γερμανία, μέσω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν είχαν αναλυθεί στους πολίτες γενικότερα. Πίστευαν πράγματι οι ιθύνοντες της Γερμανίας στην αξία της καθαρότητας της γερμανικής φυλής, φοβούνταν την οικονομική επιρροή των Εβραίων, αναζητούσαν εσωτερικό εχθρό για την απόλυτη επιβολή του καθεστώτος; Θεωρούσαν τις μειονότητες γενικά υποδεέστερες και χωρίς ανθρώπινη αξία, ή μήπως μέσα στην «τρέλα» της ανασυγκρότησης και του μεγαλείου της Γερμανίας υπήρχαν άλλου είδους μακροπρόθεσμοι στόχοι ευρύτερης εδαφικής κυριαρχίας η οποία δεν πρόλαβε να συντελεστεί; Η ουσία είναι ότι τμήματα του γερμανικού λαού φανατισμένα, ομάδες εφόδου με εγκληματικές διαθέσεις έδειξαν ανοιχτά σε όλον τον κόσμο τι θα επακολουθούσε. Οι αντιδράσεις που ακολούθησαν τη Νύχτα των Κρυστάλλων υπήρξαν έντονες στον πνευματικό κόσμο της Δύσης, ενώ οι ΗΠΑ ανακάλεσαν τον πρέσβη τους.
Στην πραγματικότητα το γερμανικό καθεστώς είχε πάρει οριστικά τον μοναχικό δρόμο της βίας που οδήγησε σε εκατομμύρια νεκρούς στην Ευρώπη και την Αφρική.
Ταυτόχρονα ο αντισημιτισμός εξαπλώθηκε σε αρκετές χώρες. Πολλοί οπαδοί του ναζιστικού προτύπου σε πολλές χώρες έβρισκαν πολλές και διάφορες δικαιολογίες για τη δράση των Ναζί και το κίνημα του αντισημιτισμού. Πολλοί ιστορικοί έχουν χρησιμοποιήσει στις αναφορές τους την υπόθεση μιας διαφορετικής οξύτερης αντίδρασης της Ευρώπης στη συνεχώς εντεινόμενη εγκληματική δράση του ναζιστικού καθεστώτος της Γερμανίας αλλά και της Αυστρίας. Στο ερώτημα αν οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν αντιδράσει νωρίτερα και εντονότερα πώς θα είχε εξελιχθεί η κατάσταση, είναι αμφίβολο αν κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό. Ας μη λησμονούμε ότι πραγματική δημοκρατία επικράτησε στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης μετά τον πόλεμο και υπό το φως των γεγονότων που είχαν προηγηθεί. Στην περίοδο του Μεσοπολέμου καμία χώρα της ηπειρωτικής Ευρώπης δεν είχε πραγματικό δημοκρατικό καθεστώς, που αποτελεί και τη ρίζα της αντίδρασης εναντίων των αυταρχικών και δικτατορικών καθεστώτων.
Ωστόσο η Νύχτα των Κρυστάλλων αποτελεί ορόσημο στην Ιστορία του περασμένου αιώνα. Είναι το επίσημο σάλπισμα για την επίθεση σε ό,τι σήμερα θεωρείται δημοκρατία με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Τα γεγονότα που επακολούθησαν μετά τη νύχτα εκείνη, η στρατιωτική επέμβαση της Γερμανίας στις άλλες χώρες της Ευρώπης, τα φριχτά στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι δολοφονίες εκατομμυρίων πολιτών, αποτέλεσαν την αιματηρή και απάνθρωπη διαδρομή ενός βαθιά λαϊκιστικού και διεφθαρμένου καθεστώτος. Ωστόσο, η εικόνα της Γερμανίας της εποχής, αυτής που πάση θυσία προσπαθούσε το καθεστώς να περάσει προς τα έξω, έδινε έμφαση στα στοιχεία «εργασία, συλλογικότητα, ανάπτυξη, νόμος και τάξη». Το προφίλ αυτό της χιτλερικής Γερμανίας που ενισχυόταν συνεχώς, είχε αποκτήσει ήδη αρκετούς οπαδούς σ’ άλλες χώρες της Ευρώπης, γεγονός που αποκαλύπτεται από όσους αναδιφούν στα ιστορικά αρχεία. Η Γερμανία της εποχής προσπαθούσε να προκαλέσει θαυμασμό για τον τρόπο με τον οποίο έβγαινε από τη φτώχεια και τη μιζέρια που της προκάλεσε η ήττα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για την επέκτασή της και την κατάληψη όλης της Ευρώπης.
Η σκοτεινή πλευρά της γερμανικής ζωής γινόταν γνωστή στις διπλωματικές υπηρεσίες, τους δημοσιογράφους, τους διανοουμένους, που ήθελαν να εκφράζονται και να γράφουν ελεύθερα, τους καλλιτέχνες για τους ίδιους λόγους και φυσικά τους πολιτικούς αντιπάλους του καθεστώτος που σιγά σιγά έφθιναν.
Η Ιστορία έχει αναδείξει το Ολοκαύτωμα ως την υπέρτατη αποτύπωση ενός απάνθρωπου και αιμοσταγούς καθεστώτος, αποδεικνύοντας ότι τελικά ο άνθρωπος παραμένει άνθρωπος μόνο κάτω από συνθήκες δημοκρατικής συγκρότησης και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.
Δεν είναι πάρα πολύ γνωστές βέβαια οι βιαιοπραγίες, οι εκτοπίσεις και οι δολοφονίες γερμανών στην εθνική καταγωγή πολιτών που δεν συμβιβάστηκαν με τη βιαιότητα του χιτλερικού καθεστώτος, καθώς τα ίχνη αυτά περιήλθαν σε γνώση των μελετητών της ιστορικής εξέλιξης της Γερμανίας στον Μεσοπόλεμο και μέχρι το 1945.
Λέγεται ότι η Ιστορία διδάσκει ότι δεν διδάσκει τίποτα. Το αντίθετο ακριβώς αποτελεί υποχρέωσή μας. Και επειδή η δημοκρατική κοινωνική συγκρότηση και η παιδεία είναι οι μόνοι αντίπαλοι των μαύρων σελίδων της ευρωπαϊκής Ιστορίας, αποτελεί υπέρτατη υποχρέωση η ανυποχώρητη στάση μας απέναντι στον ρατσισμό, την ξενοφοβία, τις διακρίσεις λόγω εθνικής καταγωγής, φύλου, φυλής, θρησκείας και η συνεχής τροφοδότηση της δημοκρατίας με τον σεβασμό των παραπάνω αρχών και αξιών.
Σχόλια
