Αν πρέπει να αναγνωρίσει κανείς κάτι στον υπουργό Παιδείας είναι ότι ήταν ο μόνος που από την αρχή δοκίμασε να υπερασπιστεί τον φόρο στην ιδιωτική εκπαίδευση. Δοκίμασε να τον ψωμώσει με ιδεολογικό φύραμα, αντιμετωπίζοντας το υπό φορολόγηση αγαθό σαν τεκμήριο πολυτέλειας. Σαν να ήταν τα φροντιστήρια πισίνες στην Αίγινα.
Εξέθετε έτσι ένα σκεπτικό που δεν ήταν αποκλειστικά δικής του εμπνεύσεως. Ηταν το βουβό κίνητρο της κυβέρνησης για να αναζητήσει εκεί τα τριακόσια εκατομμύρια που της έλειπαν από τα δημοσιονομικά της σχεδιάσματα.
Μάλλον από υπερβολική αυτοπεποίθηση, ο Φίλης χάθηκε σε ένα επικοινωνιακό σπιράλ. Από «διορθωτική» σε «διορθωτική» δήλωση κατέληξε να αποδομεί το πολιτικό άλλοθι που επιχειρούσε να αρθρώσει.
Ωστόσο, η ζάλη του υπουργού, όπως εκδηλωνόταν κάθε πρωί στα ΜΜΕ, ήταν ανάλογη με τη ζάλη της κυβέρνησης που επιχείρησε ήπια να τον αδειάσει.
Ηταν ενδεικτική των πολλαπλών βραχυκυκλωμάτων που προκαλεί η δυσκολία της κυβέρνησης να συναντηθεί μετεκλογικά με όσα είχε προεκλογικά υπογράψει.
Και μόνη η πρόσκρουση του μέτρου σε κάτι τόσο προφανές όπως ο κανόνας για ενιαίο συντελεστή ΦΠΑ αποκαλύπτει τη βιασύνη με την οποία προσπαθεί το οικονομικό επιτελείο να κλείσει τις τρύπες.
Φαίνεται ότι μόλις τώρα αρχίζει να γίνεται συνείδηση ότι, όπως για τους προκατόχους της, έτσι και για τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ο δρόμος του Μνημονίου είναι σπαρμένος με μικρούς ΕΝΦΙΑ. Με τα μικρά εμφράγματα πολιτικού κόστους που προκαλεί η φορολόγηση ενός υπερφορολογημένου κοινωνικού σώματος.
Η κυβέρνηση έδειξε στην αρχή να πιστεύει ότι μπορεί να αποφύγει αυτό το σοκ, διά του «ταξικού» επιμερισμού. Θα πλήρωναν οι προνομιούχοι. Πρόκειται όμως για ένα δόγμα που όσο πιο απλό ακούγεται, τόσο πιο επισφαλής είναι η σχέση του με την πραγματικότητα.
Αντίθετα απ’ ό,τι ενδεχομένως φαντάζονται όσοι έχουν γαλουχηθεί με τέτοια σχήματα, η ελληνική κοινωνία δεν είναι φέτες. «Αυτοί που μας ψηφίζουν» δεν είναι μπετόν. Είναι παρακινδυνευμένο να τους φαντάζεται κανείς ως κατασταλαγμένο συλλογικό υποκείμενο που έχει συνείδηση «ταξική». Ως προλεταριάτο που μπορεί να τραφεί πολιτικά μόνο από τιμωρητικό μίσος εναντίον όσων έχουν μόλις επιβιώσει της κρίσης.
Η αρχική δογματική σιγουριά, όπως την εξέφρασε ο Φίλης, εξελίσσεται ήδη σε στρατηγική αμηχανία.
Χθες στην πρώτη του παρέλαση ο υπουργός Παιδείας ευχήθηκε «καλή χρονιά». Ηταν βέβαια ολίσθημα – αλλά εύγλωττο ολίσθημα. Σαν να ήθελε να φέρει στην επιφάνεια την ανάγκη της κυβέρνησης για αραίωση του χρόνου. Του χρόνου που έχει πήξει άσχημα από την πρώτη κιόλας δόση.