[Εισαγωγικά] Εγιναν λάθη

Είναι αμφίβολο αν ο Αλέξης Τσίπρας έχει προλάβει να διαβάσει το μυθιστόρημα «Ελευθερία» του Τζόναθαν Φράνζεν. Είναι για τον 21ο αιώνα ό,τι ήταν η «Αισθηματική αγωγή» του Γουσταύου Φλωμπέρ. Ενα από τα κεφάλαια προς το τέλος τιτλοφορείται «Εγιναν λάθη».

Εγιναν λάθη το τελευταίο εννιάμηνο – όταν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε την κυβέρνηση. Εγιναν λάθη και πριν από αυτό. Κάποια λάθη – Βαρουφάκης, Ραχήλ, Ζωή, Τασία και Σία – έχουν ονοματεπώνυμο. Αλλά η πολιτική δεν είναι πρόσωπα. Είναι αποφάσεις και κινήσεις μεγάλου ορίζοντα. Ετσι, αν ήταν λάθος του Τσίπρα να ανοίξει τον ΣΥΡΙΖΑ σε συγκεκριμένα πρόσωπα και ομάδες κι αν ήταν ακόμη μεγαλύτερο σφάλμα η τοποθέτησή τους σε νευραλγικές θέσεις, περισσότερο ίσως μέτρησε μια πλάνη. Η πλάνη της εσωκομματικής συνοχής.

Να το πούμε απλά. Ο Τσίπρας καθυστέρησε να πάει σε συμφωνία για να μη διαλυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμη και η προσφυγή στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου βαλβίδα εσωκομματικής εκτόνωσης ήταν. Διαλύθηκε εν τω μεταξύ η χώρα. Και όταν τελικά πήγαμε στο τρίτο Μνημόνιο – ή, για να ακριβολογούμε, λίγο νωρίτερα – διασπάστηκε και ο ΣΥΡΙΖΑ. Θα ήταν προτιμότερο η συμφωνία να είχε γίνει το πρώτο εικοσαήμερο του Φεβρουαρίου, όταν η οικονομία είχε ακόμη φόρα από την ανάκαμψη του φθινοπώρου. Η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού – αριστερά – δεξιά – ερχόταν και θα ήταν ευνοϊκή, ευνοϊκότερη ίσως, για τον Τσίπρα. Ηταν θέμα ειλικρίνειας, σωστής εκτίμησης και χειρισμού.

Εγιναν λοιπόν λάθη. Τώρα πάμε σε εκλογές σε μια εβδομάδα. Γιατί πάμε; Για να επικυρωθεί στην κάλπη το τρίτο Μνημόνιο αλλά και η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και η ανασύνθεση ενός κυβερνητικού σχηματισμού. Με ποιους; Οι εκλογές θα επικυρώσουν την απομάκρυνση του ΣΥΡΙΖΑ από τους ΑΝΕΛ – αν ο Πάνος Καμμένος δεν μπει στη Βουλή. Και θα αποτελέσουν το άλλοθι για μια άλλου τύπου κυβέρνηση. Εκεί ο Τσίπρας διατρέχει τον κίνδυνο του δις εξαμαρτείν. Δηλαδή να φοβηθεί τις ενστάσεις των 53 – αν είναι ακόμη τόσοι – και την αλλεργία που θα έχουν διάφορες αριστερές υπουργάρες – στρογγυλοκαθισμένες ήδη στα μαξιλάρια των λιστών ή του Επικρατείας – απέναντι στον μεγάλο συνασπισμό. Να φοβηθεί – και να μην επιχειρήσει το αυτονόητο. Δηλαδή το να στηρίξουν μια κυβέρνηση συνεργασίας όσα από τα κόμματα ψήφισαν το τρίτο Μνημόνιο στις 14 Αυγούστου και επιβίωσαν στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου. Μια κυβέρνηση περισσότερων κομμάτων και άριστων προσώπων που να βγάλει τη χώρα από το τέλμα. Πιθανώς και με πρωθυπουργό άλλο πρόσωπο από τους αρχηγούς των κομμάτων.

Από το 2008 η αχίλλειος πτέρνα του Τσίπρα είναι η αδυναμία του χειριστεί το κόμμα. Η αδυναμία μεγάλωσε μαζί με το κόμμα. Χρειάστηκε να φθάσει η χώρα στον γκρεμό για να γίνει η αυτονόητη επιλογή με συνέπεια τη διάσπαση. Τώρα χρόνος – πάλι – δεν υπάρχει. Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών επείγει όπως και η απαλλαγή της αγοράς από τα capital controls. Η Ελλάδα δεν μπορεί να περιμένει τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια συγκυρία που έχει σαφή χαρακτηριστικά τελευταίας ευκαιρίας. Μπορεί τα μπρος – πίσω για τις συνεργασίες να είναι μέσα στο παιχνίδι – ή τέλος πάντων στην αναγκαία αμφισημία – της προεκλογικής περιόδου. Το δεκαήμερο όμως μετά τις κάλπες θα είναι ίσως το πιο κρίσιμο πολιτικό διάστημα χρόνου της τελευταίας πενταετίας. Λάθη δεν γίνονται τώρα. Πόσω μάλλον τα ίδια λάθη.